Eigenlijk is het een wonder dat de Libor-rente nog steeds wordt gebruikt

In totaal hebben banken wereldwijd zo'n 9 miljard dollar aan boetes betaald voor hun rol in de manipulatie van Libor, waaronder Rabobank, dat één van de hoofdrolspelers was in de fraude Beeld ANP XTRA
In totaal hebben banken wereldwijd zo'n 9 miljard dollar aan boetes betaald voor hun rol in de manipulatie van Libor, waaronder Rabobank, dat één van de hoofdrolspelers was in de fraudeBeeld ANP XTRA

Het omstreden rentetarief moet vervangen worden. Schattingen van banken mogen niet langer het uitgangspunt zijn.

Eigenlijk is het een wonder dat hij nog steeds wordt gebruikt: de Libor-rente. Het omstreden tarief was jarenlang het middelpunt van een grote fraudezaak, maar ondanks alle kritiek is Libor nog altijd het belangrijkste rentetarief ter wereld.

Maar niet heel lang meer, als het aan de Britse financiële gedragstoezichthouder FCA ligt. Uiterlijk eind 2021 wil FCA-baas Andrew Bailey een ander model zien voor Libor. Het liefst één dat gebaseerd is op werkelijke transacties tussen banken, in plaats van schattingen van banken over tegen welk tarief zij geld zouden kunnen lenen. Die laatste optie was tot 2013 gebruikelijk, maar bleek op grote schaal door banken en handelaren te worden gemanipuleerd.

Voor het berekenen van Libor worden dagelijks tot 20 grote internationale banken gevraagd tegen welk tarief zij geld van elkaar kunnen lenen. De uitschieters worden uit de selectie gehaald en het gemiddelde van de rest bepaald het Libor-tarief.

Al in 2008 klonken er geluiden dat banken veel te lage rentes doorgaven, destijds om tijdens de kredietcrisis zich steviger en financieel gezonder voor te doen dan ze in werkelijkheid waren. De Brits-Nederlandse econoom Willem Buiter noemde Libor ooit 'het tarief waartegen banken elkaar geen geld lenen'. Later werd Libor - soms in overleg met handelaren bij andere banken - gemanipuleerd om meer winst te maken voor de eigen bank.

Tekst loopt door onder de afbeelding

null Beeld Trouw SS
Beeld Trouw SS

Niet zomaar af te schaffen

In totaal hebben banken wereldwijd zo'n 9 miljard dollar aan boetes betaald voor hun rol in de manipulatie van Libor, waaronder Rabobank, dat één van de hoofdrolspelers was in de fraude. Sinds het uitkomen daarvan is geprobeerd Libor transparanter en eerlijker te maken. De oorspronkelijke gedachte dat Libor opgebouwd wordt uit transacties tussen banken, is door de werkelijkheid ingehaald. Banken lenen veel minder bij elkaar, waardoor er te weinig transacties zijn om een betrouwbaar tarief uit te construeren.

Dat Bailey nog tot 2021 met het huidige stelsel door wil heeft er vooral mee te maken dat Libor niet zomaar is af te schaffen. Het tarief dient als basis voor een enorme hoeveelheid financiële producten wereldwijd. Contracten stellen bijvoorbeeld dat er Libor plus één procentpunt betaald moet worden op een lening. Afschaffen kan alleen als er consensus is over wat ervoor in de plaats komt.

Tot die tijd zullen de banken dagelijks hun geschatte rentestanden blijven doorgeven, op verzoek van de Britse toezichthouder, aldus Bailey. Dat ging niet zonder slag of stoot. Banken willen eigenlijk niets te maken hebben met een stelsel dat symbool staat voor fraude, en nog altijd vatbaar is voor manipulatie. Volgens de FCA is er echter geen indicatie dat Libor nog altijd gemanipuleerd wordt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden