'Eigen plek christenen Irak'

Bagdad overweegt vorming christelijke provincie: verkiezingsstunt of reden tot juichen?

ERBIL - Het Iraakse kabinet heeft onderzoek aangekondigd naar de vorming van drie nieuwe provincies. Voor één daarvan lobbyen Iraakse christenen al geruime tijd: op de Vlakte van Nineveh. Hoewel dat de eerste stap lijkt naar een autonome provincie voor de Iraakse christenen, vieren ze nog geen feest.

Juichende reacties komen vooral uit de diaspora; meer dan de helft van de Iraakse christenen verliet sinds 2004 het land. Buiten Irak is het hardst gelobbyd voor een eigen provincie in een regio waar christenen nu al 40 procent van de bevolking uitmaken.

"Als dit wordt uitgevoerd, kan het de situatie voor de christelijke Assyriërs veranderen en ze in staat stellen mee te praten over de toekomst van Irak. Hopelijk kan het hun emigratie naar het Westen terugdraaien", zegt Afram Barryakoub, voorzitter van de Assyrische Federatie in Zweden tegen het Assyrische persbureau Aina.

Als gevolg van het geweld dat na de val van Saddam Hoessein losbarstte, waarbij veel christenen werden ontvoerd en vermoord en meer dan zeventig kerken vernield, verlieten honderdduizenden christenen Irak. Hun huidige aantal in Irak wordt geschat op 550.000, en dagelijks verlaten nog zo'n zes gezinnen het land. De hoop is dat met een eigen, veilige regio die stroom opdroogt, en christenen uit het Westen zullen remigreren.

Volgens Matay Arsan van de Stichting Assyrië Nederland wordt iedereen er beter van. "De Iraakse Arabieren en Koerden kunnen laten zien dat Irak en zijn stabiliteit hen lief is. Ze kunnen de Assyriërs bijvoorbeeld toestaan om zichzelf te beschermen en om een deel van Iraks overheidsgelden te ontvangen."

Maar inwoners van het Iraakse stadje Al Qosh, dat binnen de nieuwe provincie zal vallen, hangen de vlag nog niet uit. Ze vragen zich af of dit een van de vele overheidsbeslissingen is die tot niets leiden. "Eerst zien, dan geloven", is hun motto.

"Je mag me wel feliciteren, maar ik geloof er niet echt in", zegt Salim Kako, tot voor kort lid van het Koerdische parlement. Hij wijst op het grotere plaatje, op de andere twee potentiële provincies waarvoor de regering ook een onderzoek heeft bevolen: Falloedja en Toez Khormatoe. "Het gaat allemaal om de komende verkiezingen."

Overigens zijn de grenzen van de potentiële nieuwe provincies nog niet duidelijk vastgesteld. Het is vooralsnog politiek spel om stemmen te trekken in de parlementsverkiezingen van april.

Neem de 'nieuwe provincie' Nineveh. Die zou ook een groot aantal sjiitische Turkmenen een onderkomen bieden, zoals dat ook het geval is in de regio Toez Khormatoe. Met ruim 1,5 miljoen inwoners zijn de Turknemen een interessante kiezersgroep voor sjiitische regeringspartijen die rekenen op een verlies aan stemmen. Véél interessanter dan de kleinere christelijke bevolkingsgroep.

Recent besloot het Iraakse parlement het Turkmeens te erkennen als officiële taal, samen met de Assyrische taal, die verwant is aan het Aramees uit de tijd van Christus. Daardoor kan daar nu onderwijs in worden gegeven. Omdat twee van de drie beoogde provincies in omstreden gebied liggen dat wordt opgeëist door de Koerden, hebben de plannen veel stof doen opwaaien in Iraaks Koerdistan, de enige autonome regio binnen de Iraakse federatie. Maar Koerden stemmen ook bij Iraakse verkiezingen op hun eigen partijen. Bovendien hebben ze er een paar weken geleden net zelf een provincie bijgekregen: Halabja.

Ten slotte is er reden de soennieten voor de verkiezingen te paaien, nu de regering met onrust kampt in de soennitische regio's. Deze minderheid voelt zich achtergesteld en protesteert al meer dan een jaar.

De gouverneur van Mosoel, een bolwerk van verzet, opperde daarom dat Nineveh een autonome provincie zou moeten worden voor de soennieten. Zodoende ligt op Niniveh een claim van christenen, sjiieten én soennieten.

Na de verkiezingen van april zal blijken of Irak inderdaad van 18 naar 22 provincies gaat, of dat het plan in een diepe lade belandt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden