Eigen Jaargetijden

De organisten Albert de Klerk, Jan Jongepier en Bert Matter hebben met elkaar gemeen dat ze bijzonder bekwaam zijn in het improviseren. Hoe uiteenlopend hun aanpak van deze meest creatieve vorm van musiceren is, wordt duidelijk bij het beluisteren van drie cd's die vrijwel tegelijk verschenen.

Albert de Klerk, de nestor in dit gezelschap, liet zich inspireren door de vier seizoenen, wat leidde tot dik een uur zeer afwisselende en bijna als composities klinkende muziek in een kleurrijk, Frans getint klankenpalet. De Klerk bespeelt het Adema-orgel van de St. Josephkerk te Haarlem, waarvan hij sinds 1934 vaste bespeler is.

Per jaargetijde improviseerde De Klerk over vier thema's, steeds te beginnen met een vrije klankschildering van het seizoen. Voorts komen een Nederlands volkslied en twee kerkelijke liederen aan bod.

Producent Piet Lindenberg vertelde dat De Klerk zijn 'Vier Jaargetijden' achter elkaar in ruim een uur opnam. Voor de zekerheid werd een dag later nog een dergelijke sessie gehouden, waaruit bij de montage enkele delen zijn gekozen. Het is een kostelijk geheel geworden, dat zeker toegankelijk genoeg is om gewaardeerd te worden buiten de kring van orgeilliefhebbers.

Dat laatste zou ik niet durven zeggen van de improvisatie-cd van Jan Jongepier, die tijdens twee concerten live werd opgenomen op het prachtige Schnitger/Freytag orgel van de Ned. hervormde kerk te Noordbroek. Dat het live is, valt direct in de enigszins mislukte aanhef van de overigens zeer knappe koraalfantasie in Noordduitse barokstijl op over 'Jerusalem, du Hochgebaute Stadt'.

Ingetogen en fijnzinnig mediteert Jongepier vervolgens over 'God, die leven hebt gegeven'. Door de lengte van een half uur en het eigentijdse idioom, waarin Jongepier de mogelijkheden van het orgel verkent, maakt de improvisatie over Psalm 124 het de minder ervaren luisteraar ongetwijfeld niet makkelijk. Wie doorbijt, krijgt tenslotte nog een geestige en veel kortere improvisatie over een vrij thema.

Het handelsmerk van improvisator Bert Matter is het minimal idoom dat verwantschappen heeft met de composities van Steve Reich, de orgelwerken van Jan Welmers en evenzeer met 'new age' muziek. Een dergelijke improvisatie over 'Nun komm der Heiden Heiland' is te vinden op de cd die in de St.Walburgskerk te Zutphen werd opgenomen. Aan deze hypnotiserende improvisatie werken een tweede organist op het koororgel en vijf vocalisten mee.

Een zelfde procede paste Matter toe in zijn als compositie uitgeschreven Fantasie over 'Von Gott will ich niet lassen.' De Klerk. Lindenberg LBCD25 (tel. 0104111607)

Jongepier. VLS Records, Beilen, VLC 0291

Matter. Musica Walburga, Zutphen. 91001.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden