Eieren lopen op naaldhakken

Het dikke hoofd en de dunne benen van André Kuipers, boerenkool na nachtvorst en oorsmeer voor gebarsten lippen. Het kwam allemaal voorbij in de Wetenschapsquiz Junior. Basisschoolleerlingen kraakten hun hersens over proefjes en natuurkundige wetten.

André Kuipers is hot. Vorig jaar stond hij al in de juniorquiz, dit keer zelfs met twee vragen. Gezien de vele publiciteit rond onze nationale held, is het onwaarschijnlijk dat iemand de antwoorden daarop heeft gemist

1. Wat gebeurde er met het lichaam van André Kuipers in het ruimtestation ISS?
André was in het ruimtestation gewichtloos. Onder normale omstandigheden zakken bloed en ander lichaamsvocht door de zwaartekracht naar beneden. Hart- en bloedvaten proberen dit tegen te gaan, maar in de ruimte hoeft dat niet. Gevolg: het lichaamsvocht verdeelt zich anders over het lichaam. Minder in André's benen en meer in zijn hoofd. Dunne benen en een dik hoofd dus (antwoord C).

2. Wat gebeurt er als je een magneet in tweeën deelt?
Dan krijg je twee nieuwe magneten (C). Daar kun je heel lang mee doorgaan, met dat delen. Uiteindelijk houd je atomen over, en ook dat zijn magneetjes met een noord- en een zuidpool. Die zijn heel zwak, maar in een magneet wijzen ze allemaal dezelfde kant op en dan kunnen ze samen een krachtige vormen. In theorie zouden er ook magnetische monopolen moeten kunnen bestaan, met alleen een noord- of een zuidpool, maar ze zijn nooit gevonden. Hoe hard fysici ook hebben gezocht.

3. Hoe landt een bij op een tafel?
Vliegen landen als een straaljager op een vliegdekschip. Ze grijpen zich met hun voorpootjes vast aan de tafel of het plafond, en dat gaat soms zo abrupt dat hun achterlijf doorschiet.

Nee, dan de bij. Hij hangt een tijdje wiebelend boven de tafel, stabiliseert zijn positie en zet dan voorzichtig de verticale landing in. Inderdaad: als een helikopter (A).

4. Wat gebeurt er met boerenkool na de eerste vorst?
Als een plant in de winter nog bladeren heeft, vriezen die bij een stevige vorst kapot. Maar niet bij (winterharde) boerenkool. In het blad van de boerenkool wordt zetmeel omgezet in suikers als bescherming tegen de kou. Suikerwater bevriest minder makkelijk. De suiker werkt dus in feite als een soort antivries. Voordeel voor ons is dat de boerenkool na de eerste nachtvorst ook gelijk een stuk lekkerder smaakt (B). Boerenkool kan zo 15 graden vorst overleven.

5. Hoe kun je een zandkasteel onder water maken?
Met nat zand bouw je de mooiste kastelen. Het water vormt bruggetjes tussen de zandkorrels die alles bijeen houden. Niet te veel water, want dan smelten de bruggetjes samen en zakt het kasteel in elkaar. Onder water kan het ook, maar dan moet je speciaal zand gebruiken dat water afstoot (hydrofoob zand, antwoord B). Dan zijn de bruggetjes van lucht. En omdat het zand onder water minder zwaar is (de opwaartse kracht uit de wet van Archimedes), kunnen de onderwaterkastelen veel groter worden.

6. Welke kleur bloed komt in levende dieren niet voor?
Zwart (C). Zie vraag 6 van de seniorenquiz.

7. Waarom kun je vanuit een vliegtuig een regenboog zien die rond is als een cirkel?
Je ziet een regenboog als het licht van de zon jouw ogen bereikt nadat het door regendruppels is weerkaatst. Daarom moet je de zon in je rug hebben en de regenbui vóór je.

Zonlicht bestaat uit allerlei kleuren en elke kleur gaat op een andere manier door zo'n druppel heen - het wordt anders gebroken, zeggen natuurkundigen. Zo ontstaan de kleuren van de regenboog.

Er zijn vele posities van waaruit een druppel het zonlicht kan weerkaatsen naar je oog en die posities liggen op een cirkel. Daarom is de regenboog rond (eigenlijk vormen alle weerkaatste lichtbundels een kegelvorm, maar het effect is hetzelfde: je ziet een cirkel).

Jammer genoeg zie je nooit de hele cirkel, de helft 'verdwijnt' achter de horizon. In een vliegtuig zie je de hele cirkel soms wel, dan zit de horizon niet in de weg (A).

8. Wat kun je het beste op je lippen smeren als je gebarsten lippen hebt?
Smakelijk is anders, maar van de drie mogelijke antwoorden is oorsmeer toch de beste remedie tegen gebarsten lippen (C). Het verhaal gaat zelfs dat oorsmeer ooit de basis was van lippenbalsem. Het is namelijk vettig en daardoor voorkomt het dat de lippen verder uitdrogen. Bovendien beschermt het tegen invloeden van buitenaf. Snot en spuug verergeren de uitdroging hooguit.

9. Waar zag André Kuipers vallende sterren toen hij in het ruimtestation ISS was?
Een vallende ster is een steentje uit de ruimte dat verdampt en verbrandt in de atmosfeer (overigens, wat je ziet, is niet het brandende steentje, maar de lucht die oplicht, als in een tl-buis). Dat gebeurt op een hoogte van 80 à 120 kilometer. Als het ruimtestation net zo hoog zou vliegen, zou het ook verbranden. Dat is niet de bedoeling en daarom draait het ISS zijn rondjes op zo'n 400 kilometer boven het aardoppervlak. André zag de vallende sterren dus onder zich (A).

10. Hoe kun je het beste over eieren lopen zonder dat ze breken?
De kunst is om je gewicht over een zo groot mogelijk oppervlak te verdelen. Dan is de druk op de eierschalen het kleinst. Dat betekent dat je niet op je tenen moet gaan staan en al helemaal niet op naaldhakken. Op blote voeten (B) lukt het misschien net (zie bijvoorbeeld het YouTube-filmpje 'Walking on eggs'). Als je het zelf niet durft te proberen (of niet mag): probeer dan een ei in één hand kapot te knijpen; dat is nog niet zo gemakkelijk terwijl je het ei zo op de rand van de koekepan breekt.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden