Egyptische rechter: moslims mogen soms ’afvallig’ zijn

Afscheid nemen van de islam is mogelijk, oordeelde de hoogste Egyptische rechter zaterdag. Als het om herstel van een ‘vergissing’ gaat.

Taart en thee staan er op het advocatenkantoor van vader en zoon Ramses El-Naggar. Het is een komen en gaan van cliënten en hun familieleden die hun advocaten in de armen vliegen of hen respectvol met gebogen hoofd bedanken. Ze zijn weer christen.

„Morgen vullen we de documenten in”, zegt zoon Peter Ramses ontroerd.

Het Hoogste Administratieve Gerechtshof in Cairo heeft bepaald dat moslims die geboren zijn als christenen, en ‘bij vergissing’ moslim zijn geworden, zich tot hun oorspronkelijk geloof mogen terug-bekeren. Hun identiteitsbewijzen, waarop in Egypte het geloof vermeld staat, worden aangepast.

„Het is een overwinning voor vrijheid van religie en voor alle christenen in Egypte”, meent Ramses. „De grondwet is sterker dan de sharia.”

De Koptische advocatenfamilie boekte in 2004 het eerste succes, toen de rechtbank in Caïro verklaarde dat een ’afgevallen’ moslim zich officieel moet kunnen laten registreren als christen.

„Na de uitspraak liep het storm,” vertelt Ramses. „Het probleem bleek veel groter dan we dachten. Wij vertegenwoordigen nu 457 mensen. Met deze uitspraak kunnen zij allemaal hun religie laten veranderen.”

De eis in alle rechtszaken is dezelfde, maar de persoonlijke omstandigheden verschillen nogal. Peter Ramses: „In sommige gevallen hebben christenen zich voor geld laten bekeren, meestal na een bezoek aan Saoedi-Arabië. Die hebben daar nu spijt van.”

Daarnaast hebben enkele tientallen van zijn cliënten zich in de gevangenis laten bekeren, in ruil voor strafvermindering.

De meeste gevallen die bij Ramses zijn geregistreerd hebben te maken met het verbod op echtscheiding dat in de Koptische kerk geldt. „Na zich te hebben bekeerd om te kunnen scheiden, willen veel mensen zich weer terug laten bekeren. Eindelijk is dat nu mogelijk.”

Ook om te trouwen bekeren christenen zich vaak tot de islam: dat moet als zijn geliefde een moslima is. Omgekeerd geldt die verplichting niet. „Het staat de vrijheid van religie in de weg. En dus gaan wij het aanvechten”, belooft Ramses.

Het is volgens de Egyptische wet altijd mogelijk om van religie te veranderen, maar als het een overgang naar een van de drie grote monotheïstische religies betreft, is de praktijk anders. Christenen, die ongeveer een tiende van de totale bevolking uitmaken, kunnen zich moeiteloos bekeren tot de Islam, andersom is vrijwel onmogelijk.

„De monotheïstische religies zijn in chronologische volgorde door God gezonden”, oordeelde deze week nog een lagere rechter. „Het is daarom ongewoon om van de laatst onthulde religie terug te vallen op een religie die hieraan vooraf is gegaan.” Peter Ramses kan niet wachten ook dit vonnis te bevechten. ‘Mensen die als moslims geboren zijn moeten zich ook kunnen bekeren. Dat is het volgende gevecht.”

Yasser Rezz is nu eindelijk iemand

Yasser Helmi Rezz (27) krijgt de glimlach niet van zijn gezicht af. De vorige keer dat Trouw hem sprak was hij nog uitgeput, depressief en wanhopig. Want hij bestond niet.

Zonder identiteitsbewijs ben je in Egypte niets. „Je kunt geen baan krijgen en geen vrouw neemt je serieus als huwelijkspartner.”

Op zijn zestiende verjaardag, de leeftijd dat de identificatieplicht in Egypte ingaat, kwam Rezz erachter dat hij echter officieel als moslim te boek staat. Zijn vader was hertrouwd toen Rezz twee jaar was. De nieuwe echtgenote was een moslima, en dus moest hij zich bekeren tot de islam. Het geloof van zijn zoon veranderde automatisch mee.

Nu de rechtszaak is gewonnen verwacht Rezz snel een identiteitskaart te krijgen waarop zijn ware geloof staat: christen. Zijn leven kan beginnen.

’Je bent de hele dag bezig met smoesjes’

Als ze naar de kerk gaat, vertelt ze haar familie dat ze gaat winkelen. En bij een begrafenis doet ze of ze ongesteld is, zodat ze niet met de andere vrouwen hoeft te bidden. „Je bent de hele dag bezig met smoesjes”, vertelt Mariam (41), zoals haar naam luidt sinds ze van geloof veranderde. En dat blijft zo, ondanks de gerechtelijke uitspraak. „Het is veel te riskant, ook voor je omgeving. Als ik alleen zou zijn, had ik misschien geprobeerd om het officieel te maken.”

Een vrouw uit haar bijbelklas, een arts, vertelde wel iedereen over haar nieuwe geloof. „Ze werd gebeld voor een spoedgeval. Toen ze op het adres kwam, wachtte echter geen patiënt, maar de politie. Ze werd gearresteerd en aangeklaagd wegens prostitutie.”

De arts kwam vrij, maar liet zich nooit meer zien in de kerk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden