Oeganda

Egypte vreest nieuwe dam in Oeganda

De bouw van de Bujagali-dam in Oeganda in 2007.Beeld AFP

Oeganda bedreigt de watervoorziening in Egypte met een nieuwe dam in de Witte Nijl om elektriciteit op te wekken.

Afrikaanse landen zoeken naarstig naar elektriciteit. Het is de bron om hun economieën te laten groeien door extra bedrijvigheid. Het betekent meer werkgelegenheid en uiteindelijk minder armoede. De oplossing voor veel landen is het aanleggen van ­waterkrachtcentrales in rivieren.

Oeganda kreeg dinsdag een aanvraag van het Chinese bedrijf Powerchina International Group om de ­Ayago-dam te bouwen in de Witte Nijl, die daar de Victorianijl heet, ­tussen het Kyoga- en ­Albertmeer. In april wordt het besluit voor een vergunning verwacht.

De Ayago-dam moet de elektriciteitscapaciteit van Oeganda verhogen met zo’n 42 procent tot 2800 megawatt. De bouw van de Isamba-dam in Oeganda is vorig jaar goedgekeurd. De Karuma-dam in het noorden van het land is bijna klaar. In de Witte Nijl liggen nog drie oudere dammen.

De oudste dam, de Bujagali, is exemplarisch voor de problemen die dammen kunnen opleveren. De bouwkosten liepen gigantisch uit de hand. De stroom in Oeganda werd daardoor niet goedkoper. De elektriciteit bereikte niet de arme bevolking omdat die niet aangesloten werd op het netwerk. Het waterpeil in het Victoriameer zakte dramatisch met alle gevolgen voor de visstand en vissers.

Internationaal leiden nieuwe dammen in Afrika ook tot spanningen, vooral stroomafwaarts, omdat daar minder water naar toe gaat bij het vullen van de enorme waterreservoirs achter de dammen en bij droogteperiodes. De afgelopen tijd vlogen Egypte en Ethiopië elkaar in de haren, zelfs met gebruik van oorlogstaal. Ethiopië bouwt de Grote Renaissancedam aan de grens met Soedan in de Blauwe Nijl, die voor 85 procent van het Nijlwater zorgt.

Ethiopië wil het land en buurlanden met de hydro-elektrische dam, die halverwege dit jaar klaar moet zijn, van stroom voorzien. De consequentie voor Egypte is dat er tijdens het vullen van het stuwmeer met 55 miljard kubieke meter water veel minder water via de Nijl naar de zee stroomt. Egypte wil dat meer binnen 12 tot 21 jaar vullen. Ethiopië wil een kortere termijn, om zo snel op de maximale elektriciteitsopwekking te zitten. Eind januari kwamen de drie landen inclusief Soedan tot een vergelijk in Washington. Ook over de hoeveelheid water die Egypte via de Nijl krijgt bij droogteperiodes. Het land eist een garantie van 40 miljard kubieke meter water per jaar aan Nijlwater als watervoorziening en om boerenland langs de rivier te bevloeien.

Koloniale tijd

Sinds dinsdag telt Egypte 100 miljoen inwoners en het arme land is economisch afhankelijk van het Nijlwater. Egypte, Soedan en Ethiopië werken het akkoord over het water van de Blauwe Nijl nu uit en komen eind februari met de uiteindelijke oplossing.

Maar in de bovenloop van de Witte Nijl liggen meer landen. De Blauwe en Witte Nijl vloeien samen in de Soedanese hoofdstad Khartoem. Zes landen aan de Witte Nijl hebben in 2010 een overeenkomst gesloten over het gebruik van de bovenloop van de rivier. 

Egypte is hier niet bij betrokken. Het land heeft in oude verdragen in 1929 en 1959, de koloniale tijd, laten vastleggen dat het recht heeft op twee derde van al het Nijlwater. Het ziet nu met lede ogen aan hoe landen als Oeganda dam na dam bouwen in de Nijl en de watervoorziening stroom­afwaarts in gevaar komt. 

Lees ook:

VS proberen ruzie tussen Egypte en Ethiopië over het water van de Nijl bezweren.

Egypte en Ethiopië ruziën over de bouw van de Grote Renaissancedam, die Ethiopië veel elektriciteit moet opleveren. Egypte vreest voor zijn watervoorziening via de Nijl. De Verenigde Staten hebben de landen woensdag uitgenodigd om de crisis te bezweren. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden