Egypte vreest herhaling van de bloedige jaren negentig

Toen werden de jihadisten verslagen, maar hun ideeën bloeien in de Sinaï-woestijn weer op

Niemand in Egypte kan er omheen: terrorisme is geen randverschijnsel meer. Nadat eerder deze week een topaanklager in de hoofdstad werd geliquideerd door een bomexplosie, werden gisteren in de Sinaï-woestijn meer dan vijftig militairen omgebracht door de Egyptische tak van Islamitische Staat. Voorheen kenden de Egyptenaren de terreurbeweging vooral van het televisiescherm, maar nu weten ook zij: IS is levensecht, en komt steeds dichterbij.

Een groep van zo'n zeventig jihadisten opende gisteren de aanval op een militaire controlepost in het plaatsje Sheikh Zuweid, in het noordoostelijk deel van de Sinaï-woestijn. De IS-strijders omsingelden in de vroege morgen de vesting, die bemand werd door militairen en veiligheidspersoneel. Ze plaatsen bommen rondom de militaire post, om te voorkomen dat de aanwezige militairen konden ontsnappen. Ook legden ze explosieven langs de wegen, om de komst van hulptroepen te verhinderen. De Egyptische militairen zaten als ratten in de val.

De wijze waarop de aanval werd uitgevoerd, geeft aan over hoeveel zelfvertrouwen de Egyptische tak van IS beschikt. Binnen een jaar zijn de losse terreurcellen geëvolueerd tot een rebellenbeweging, die in staat is de confrontatie aan te gaan met een van de sterkste krijgsmachten van de regio.

In Egypte vreest men de terugkeer van de donkere jaren van terreur. In de jaren negentig werd het land opgeschrikt door een golf van geweld in een conflict tussen jihadisten en de Egyptische staat. Tussen 1992 en 1997 pleegden islamisten in het hele land aanslagen op seculieren, intellectuelen, christenen, overheidsfunctionarissen en toeristen, met meer dan duizend doden tot gevolg.

De jihadisten verloren de oorlog en werden fysiek verpletterd, maar hun radicale ideologie bleef voortbestaan. En sinds het aantreden van president Abdul Fattah al-Sisi lijken de extremistische ideeën weer een gastheer te hebben gevonden in de Sinaï-woestijn.

Sisi is de architect van de militaire coup, waarmee de islamistische president en moslimbroeder Mohamed Morsi werd afgezet. De oud-generaal liet duizenden moslimbroeders arresteren, veelal op vage gronden, en vaak resulterend in de doodstraf.

Veel islamisten, onder wie een aantal moslimbroeders, keerden daarop de democratie de rug toe en omarmden de gewapende strijd. Sommigen van hen vertrokken richting de Sinaï-woestijn, waar ze zich aansloten bij jihadisten.

Of deze nieuwe terreurgolf de islamisten ver zal brengen, valt te bezien. Sisi was al populair vanwege zijn harde aanpak van islamisten, maar nu zij ook nog eens geweld gebruiken tegen het belangrijkste nationale symbool, de krijgsmacht, krijgt Sisi het mandaat waarvan hij droomde.

De president beloofde deze week veroordeelde terroristen versneld ter dood te zullen brengen. En daarbij heeft hij het niet zozeer gemunt op Islamitische Staat, als wel op de Moslimbroederschap.

Sisi voegde gisteren meteen de daad bij het woord, en ging zelfs verder dan hij had beloofd. Agenten bestormden in de namiddag een flat in Caïro, waar ze negen moslimbroeders doodschoten, onder wie een islamistisch ex-parlementslid. Onder de doden bevonden zich ook enkele juristen die de ter dood veroordeelde moslimbroeders bijstonden in hun proces.

Een overheidsfunctionaris zei dat de agenten onder vuur kwamen te liggen toen ze het gebouw binnentraden, maar dat zij erin slaagden om de terroristen te 'verdelgen'. De politie zou een groot aantal wapens hebben aangetroffen in het appartement. Allemaal aanwijzingen dat de Moslimbroederschap inderdaad een terroristische beweging is, aldus de regering.

Of Sisi erin zal slagen IS en de Moslimbroederschap te vernietigen, valt te bezien. De Moslimbroederschap bestaat langer dan Sisi - de beweging werd opgericht in 1928 - en heeft alle vormen van overheidsrepressie doorstaan. En, zo leerden de bloedige jaren negentig, al trek je een organisatie uit elkaar, de ideeën kunnen overleven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden