Egypte doet Saudi-Arabië twee eilanden cadeau

Saudische koning investeert 16 miljard in 'broedernatie' en bouwt brug tussen beide landen

De populairste hashtags in Egypte waren gisteren #Egypte IsVerkocht en #SisiStaatTeKoop. President Abdel Fatah al-Sisi heeft zich de volkswoede op de hals gehaald met zijn besluit de twee eilanden Tiran en Sanafir, die al decennia door Egypte worden bestuurd, over te dragen aan Saudi-Arabië.

Tot nog toe kwam Sisi met veel weg, zoals de omverwerping van de democratisch gekozen president Mohamed Morsi in juli 2013, het bloedig neerslaan van de Moslimbroederschap een maand later en het opsluiten van zijn politieke tegenstanders. Maar het 'weggeven' van territorium aan een ander land is voor iedere trotse Egyptenaar een doodzonde, ongeacht de politieke stroming.

Volgens de Egyptische regering is er niets aan de hand. De eilandjes waren volgens haar altijd van Saudi-Arabië - Egypte voerde slechts tijdelijk zeggenschap over de gebieden. Maar voor veel burgers is er geen sprake van een teruggave, maar van een overgave. Sommigen haalden allerlei oude kaarten van stal en plaatsten daar foto's van op sociale media om te bewijzen dat Tiran en Sanafir altijd Egyptisch grondgebied waren.

Zelfs binnen de krijgsmacht en de veiligheidsdiensten, de twee belangrijkste Sisi-bolwerken, klinkt voorzichtige kritiek. Zo schreef de jonge veiligheidsfunctionaris Mahmoud Elshorbagy op zijn facebookpagina dat hij op de militaire academie altijd had geleerd dat de twee eilandjes bij Egypte horen. Hij pleitte ervoor om het besluit terug te draaien - met instemming van duizenden medeburgers.

Het tijdstip van de bekendmaking maakt de zaak nog verdachter: tegelijk met het bezoek van de Saudische koning Salman aan Caïro en zijn belofte om 16 miljard dollar te pompen in de Egyptische economie. Daarnaast kondigde de monarch aan om een brug te bouwen die Egypte en Saudi-Arabië met elkaar verbindt.

De Saudische beloftes zullen de pijn in Egypte niet verlichten. Grote investeringen in de economie leveren de gewone Egyptenaar zelden iets op, omdat het meeste geld verdwijnt in de zakken van politici en generaals. En om de vernedering compleet te maken zal de brug ook nog eens de naam dragen van de Saudische koning Salman.

De Saudische monarch kreeg bij zijn bezoek ook de gelegenheid om het Egyptische parlement toe te spreken. De volksvertegenwoordigers - voornamelijk Sisi-getrouwen - verwelkomden de koning met Saudische vlaggetjes en bezongen zijn verdiensten.

Koning Salman maakte van de gelegenheid gebruik om te vertellen dat het Saudische wensenlijstje nog niet voltooid is. Hij zei onder meer dat het tijd was om gezamenlijk 'terrorisme' te bestrijden. Daarmee doelde hij niet op de strijd tegen Al-Qaida of Islamitische Staat, maar op die in Jemen. Saudi-Arabië wil dat Egypte gaat helpen in de bloedige oorlog tegen de Jemenitische Houthi-rebellen. Sisi weigerde tot nog toe, mede uit angst voor grote militaire verliezen.

Daarnaast wil de koning dat Egypte zijn Syrië-standpunt radicaal wijzigt. De Saudiërs doen al jaren hun uiterste best om de Syrische president Assad omver te werpen, om vervolgens een islamistisch regime in Damascus te installeren.

Egypte stelt zich juist neutraal op, uit angst voor een islamistische overname van Syrië. Dit tot woede van het Saudische regime.

Toch lijkt het erop dat Sisi zich gaat schikken in de Saudische wensen. Koning Salman zei in zijn toespraak dat 'de broedernaties' al hebben besloten 'tot de oprichting van een Arabische strijdmacht'. De Saudiërs willen die vooral inzetten in Jemen, Syrië en Irak.

Oorlogen om strategisch gelegen eilandjes

Het afstaan van Tiran en Sanafir ligt bijzonder gevoelig bij Egyptenaren. Het land heeft namelijk twee oorlogen gevoerd om de eilandjes - de laatste in 1967. De beroemde Egyptische president Gamal Abdel-Nasser wilde in dat jaar vanuit het strategisch gelegen Tiran Israëlische schepen tegenhouden op weg naar de Rode Zee. Deze blokkade was voor Israël de directe aanleiding om oorlog te voeren tegen Egypte, die het ook won. Tijdens de oorlog veroverde Israël veel Egyptisch grondgebied, waaronder de eilandjes.

In ruil voor vrede met Israël kreeg Egypte onder leiding van president Anwar Sadat alle verloren gebieden uiteindelijk terug. Veel Egyptenaren beschouwden (en beschouwen) de vrede met aartsvijand Israël als vernederend. Sadat werd in 1981 mede om die reden vermoord. Een groep islamisten schoot hem dood tijdens een militaire optocht die live werd uitgezonden op televisie.

Sommige Egyptische twitteraars vergeleken Sisi gisteren met Sadat. Een Egyptenaar schreef: "Sisi moet worden doodgeschoten op nationale televisie, net als zijn held Sadat."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden