EG wil Europese luchtvaart tegen zichzelf beschermen

Van onze correspondent BRUSSEL - De twaalf landen van de EG kwamen gisteren in botsing over de vraag wat er gedaan moet worden aan de crisis in de luchtvaart. Belgie en Frankrijk kregen steun van een meerderheid voor hun roep om overheidsingrijpen.

De crisis in de luchtvaartindustrie is een gevolg van de ingezette liberalisering van de markt, zeggen de Fransen, we moeten de ruimte krijgen om onze luchtvaartmaatschappijen te steunen. Voor zover er een crisis is, is die een gevolg van onophoudende staatssteun, zeggen de Britten, iedere vorm van overheidsinterventie moet verdwijnen.

Nederland kiest gewoontegetrouw de liberale Britse opstelling, maar bleek een stevige knipoog te hebben voor de Fransen. De vrije markt in de lucht is ons doel. Maar, zei minister van verkeer Maij, dat streven mag niet zo ver gaan dat een grote luchtvaartmaatschappij als Air France het slachtoffer wordt. “Het liberaliseren van de luchtvaart in Europa moet doorgaan. Maar we moeten niet overdrijven. Als de Fransen een adempauze willen vanwege de huidige economische moeilijkheden, dan zullen wij daarmee instemmen”, aldus Maij.

De Fransen vroegen gisteren om wat meer dan een adempauze. Zij legden een memorandum op tafel, waarin wordt gesteld dat de luchtvaartmaatschappijen niet zonder steun van de overheid kunnen leven. De huidige moeilijkheden bij de Europese luchtvaartondernemingen zijn, volgens Frankrijk, een gevolg van een uit de hand gelopen concurrentie en dito prijzenslag in het Europese luchtruim.

Gehakt

De Fransen kregen bijval van vooral de Belgen, wier nationale luchtvaartmaatschappij, Sabena, vorig jaar door Air France werd overgenomen. Air France zit zwaar in de problemen. De Franse overheid heeft zich de woede van de bonden op de hals gehaald met een reorganisatieplan waarbij 4000 banen verloren gaan.

De Britten hebben een memorandum op tafel gelegd, waarin van het Franse verhaal gehakt wordt gemaakt. De crisis, stellen de Britten nuchter vast, slaat niet bij iedereen toe. Sommige bedrijven, zoals British Airways, KLM en Lufthansa, doen het in de strijd, ook met Amerikaanse concurrenten, heel goed.

Problemen doen zich, volgens de Britten, vooral voor bij de maatschappijen die steeds zwaar hebben geleund op overheidsgelden. Luchtvaartmaatschappijen moeten hun kosten onder controle krijgen, is de Britse conclusie, waaraan fijntjes wordt toegevoegd dat sommige daarin slagen en andere overduidelijk niet.

De Belgen, die op dit moment voorzitter zijn van de EG, formuleerden daarop de conclusies van de discussie. Die bleken van Franse snit. Er wordt uitnodigend verwezen naar de mogelijkheid in de EG-wetgeving om de capaciteit op bepaalde verbindingen te beperken. Volgens de Fransen is dat nodig: op sommige Europese verbindingen zou het aanbod van vluchten nu zo groot zijn dat, ondanks het steeds stijgende aantal passagiers, de maatschappijen gedwongen worden beneden hun kostprijs te werken.

Verder concludeerden de Belgen, onder goedkeurend geknik van Frankrijk, dat de nationale overheden de ruimte moeten krijgen om hun luchtvaartmaatschappijen financieel te steunen bij herstructureringen. De Europese Commissie wordt uitgenodigd om bij het toepassen van het Europese mededingingsrecht rekening te houden met de moeilijke situatie waarin de luchtvaart zich bevindt.

Dat ging Groot-Brittannie, Nederland, Duitsland, Luxemburg en Denemarken te ver. De vijf 'liberale' landen distantieerden zich van die conclusies. Het is nog te vroeg, was het bezwaar van Nederland. De EG heeft net een groep van wijzen aan het werk gezet, onder leiding van de Belgische oud-minister Herman De Croo. Het rapport van die groep wordt in januari uitgebracht. De Croo liet gisteren alvast weten dat daarin een terugkeer naar de oude middelen, zoals staatssteun, zal worden afgewezen. Een herstructurering van de Europese luchtvaart is nodig, aldus De Croo, om bedrijven te krijgen, die de internationale concurrentiestrijd beter aankunnen.

De discussie zal in het voorjaar opnieuw losbarsten. Over een ding waren allen het gisteren eens: de Europese luchtvaartmaatschappijen worden geconfronteerd met kosten waarop zij geen invloed hebben. De Europese luchthavens zijn te duur en de versnipperde verkeersleiding is allerminst economisch. Daarin zal de EG verandering moeten brengen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden