EG talmde veel te lang over 'Macedonie

De auteur is historicus.

C.A. KLOK

Hiermee kwam de EG tegemoet aan de op zich gerechtvaardigde Griekse bezwaren tegen het voeren van deze naam door de nieuwe staat. De beslissing viel, zeker na alle wrijvingen hierover binnen de Gemeenschap gedurende het voorjaar, onverwacht positief uit voor Griekenland, waar met vreugde en instemming werd gereageerd.

Toch zijn er over dit besluit wat kanttekeningen te maken, waaruit moge blijken dat er voor feestvreugde weinig aanleiding is.

In de eerste plaats is het niet tot stand gekomen uit werkelijk begrip voor de Griekse bezwaren tegen de naam 'Macedonie', maar ingegeven door angst voor een terugkeer van Andreas Papandreou. Een voor de Grieken negatieve beslissing hield het gevaar in van een kabinetscrisis in Athene, waar de regering Mitsotakis slechts steunt op een geringe parlementaire meerderheid. Binnen de Gemeenschap ziet men de man die het Griekse lidmaatschap tot stand bracht liever gaan dan komen. Het is echter nog maar de vraag in hoeverre Europa bereid zal zijn Griekenland bij eventuele toekomstige problemen aan haar noordgrens te steunen.

In de tweede plaats heeft de EG door het voortdurend uitstellen van de beslissing een belangrijke bijdrage geleverd aan de verscherping van het probleem. In Griekenland groeiden de frustraties over het onbegrip van Europa, wat zich niet alleen uitte in onzinnige acties als de boycot van Nederlandse en Italiaanse produkten, maar ook in een steeds feller overkokend nationalisme, met alle gevaren van dien.

Een zelfde soort radicalisering is te zien in Skopje, waar de roep om krachtdadige actie, door radicaal-nationalistische partijen als de VMRO, de gematigde regering van president Kiro Gligorov steeds meer onder druk zet. Deze VMRO keert zich niet alleen in toenemende mate tegen de grote Albanese minderheid, maar roept ook steeds harder om inlijving van de Griekse en Bulgaarse delen van Macedonie.

Daarbij gaat men met de kortzichtigheid die echte nationalisten eigen is, volledig voorbij aan de bevolkingssamenstelling in het Griekse deel van Macedonie, waar 98 procent van de inwoners etnische Grieken zijn, die geen boodschap hebben aan Skopje.

Door deze radicalisering is er een gevaarlijke patstelling ingetreden. Zowel voor Athene als voor Skopje is het aangaan van een compromis buitengewoon moeilijk geworden.

In een aantal perscommentaren wordt Griekenland als de hoofdschuldige van deze toestand afgeschilderd. Daarbij gaat men voorbij aan de houding van het bewind in Skopje, dat van het begin af aan doof is geweest voor de Griekse bezwaren. Willens en wetens heeft men Athene geprovoceerd, door het verspreiden van propagandamateriaal waarin gesproken wordt over een 'bezet' deel van Macedonie dat bevrijd moet worden, door het drukken van geld met Griekse symbolen erop en door de Grieken aan te spreken op de reeds lang tot het verleden behorende discriminatie van hun 'Macedonische' (= slavofone) minderheid.

Het is te hopen dat het in de kwestie-Macedonie niet zo zal gaan als met veel Balkanproblemen, waarin men meer met het hart dan met het verstand handelt. Naast het vinden van een voor beide partijen aanvaardbare oplossing zal de EG moeten voorkomen dat er ook in Macedonie vijandelijkheden uitbreken, of dat het tot een Servische interventie komt.

Zij heeft het zich door haar getalm wel erg moeilijk gemaakt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden