'Efkes laten sudderen' zodat het 'keilekker' wordt

Elke avond om kwart over zes kijkt half Vlaanderen tien minuten naar 'Dagelijkse Kost', het kookprogramma van Jeroen Meus. Vanaf de eerste aflevering, drie jaar geleden, is het een enorm succes.

Dat vlees mag dan efkes sudderen in de ketel, en samen met die appel en die Westmalle - da's bier van bij ons hè - is dat keilekker." Jeroen Meus is een spontane jongen met sappige Vlaamse tongval die elke werkdag in tien minuten - 'minuutjes' - op televisie laat zien hoe je een lekker gerecht maakt. In België verscheen naar aanleiding van de tv-serie net zijn vijfde kookboek, in Nederland begint hij, na een mislukte poging in 2011, opnieuw met nummer 1, waarvan er in ons buurland intussen 300.000 zijn verkocht.

Vanaf volgende week is Meus tien dagen lang de grote trekker van de Antwerpse boekenbeurs. In lange rijen staat het duizendkoppige publiek rustig twee uur te wachten om een kookboek te laten signeren. Daarom vindt hij het leuk om even twee dagen in Nederland te zijn, waar (bijna) niemand hem kent.

De gemoedelijke boy-next-door is in het echt even ontwapenend als op televisie. Hij kijkt geïnteresseerd om zich heen in het trendy Amsterdamse restaurant Café Modern. "Tof hier, dit past wel bij mij." Zijn eigen restaurant Luzine, vlak buiten Leuven, heeft juist een barok interieur, zij het wel in een voormalige conservenfabriek. Daar geen dagelijkse kost maar creatieve gerechten, al heeft hij de hoop op een Michelinster intussen opgegeven; die vindt hij niet meer zo belangrijk.

Al twaalf jaar is Meus te zien op de Vlaamse televisie. Een paar jaar geleden speelde hij zichzelf in de kijker met zijn serie 'Plat Préféré', een onderhoudende zoektocht naar het lievelingsgerecht van beroemdheden als Louis de Funès, Jimi Hendrix, Maria Callas en Astrid Lindgren.

Drie jaar geleden ontstond 'Dagelijkse Kost', zijn eigen idee voor een simpel, dagelijks kookprogramma. Geen showbizz maar gewoon lekker koken. "Meer moet dat niet zijn. Goeiedag, A plus B is C, saluutjes, tot morgen. Niet te veel format."

Meus heeft een missie. "Ik ben het meest trots dat het me gelukt is mensen aan het koken te krijgen. Ik hou niet van takken groen op mijn eten. Doe maar gewoon. Het eerste kookboek dat ik ooit kocht heet niet voor niks 'Relax, it's only food'. Want als er eens iets misgaat, dan is dat geen ramp hè? Het is geen tsunami als er een graatje in de vis is blijven zitten, dat is nu eenmaal de anatomie van de vis. Mijn oma kookte niet omdat ze het leuk vond, die kookte om niet dood te gaan. Nu is het een vorm van recreatie geworden, onthaasten. Net als haken, breien, moestuinieren en kamperen ineens hip zijn. Dat vind ik goed. Eten maken moet je toch, dus maak er dan maar wat moois van."

Supermarkten in België houden nauwlettend in de gaten wat hij maakt. "Neem nou pladijs (schol)", vertelt hij, "dat is een echte koksvis die je zelden bij mensen thuis op tafel ziet. De eerste keer dat ik daar in de uitzending mee kookte, belde mijn visboer verbijsterd op dat ze niet waren aan te slepen. Daar ben ik wel fier op, dat zo'n vis die alleen bijvangst is, waarvan er genoeg rondzwemmen, dat mensen die door mij gaan proberen."

Hij is benieuwd naar de kookcultuur in Nederland, waar hij eerlijk gezegd nooit komt. "Bij ons leeft eten heel erg, en op alle niveaus: zelfs onder frietkots heb je topzaken. Bovendien, een Belg praat tijdens het eten graag over eten - dat heb ik een Nederlands koppel in mijn restaurant nog nooit horen doen."

Van de week heeft hij bijgetekend voor nog eens 880 afleveringen 'Dagelijkse Kost' - tot en met 2016. "Eh ja, dat is wel een beetje de Kilimanjaro die ik over moet", grinnikt hij. "Ik ben er voortdurend mee bezig, ik hou constant een lijst bij op mijn iPhone met ideeën voor gerechten. Ook lees ik veel tijdschriften om bij te houden wat er leeft. Ik laat me graag inspireren, ook vanavond bijvoorbeeld, in dit restaurant. Alleen wat ik nooit zal doen, is stelen. Als ik iets van Jamie Oliver maak, doe ik het anders, dan haal ik dat eruit en doe ik dat er juist bij."

De naam van zijn grote voorbeeld is gevallen. "Jamie heeft eten heel dicht bij de kijker gebracht. Voor die tijd was een kok op televisie een man in een witte buis met een medaille om en een hoge hoed op, die deed of een dorade een klompje goud was. Jamie gooide gewoon een stukje vis in de pan. Die man is multimiljonair, maar nog steeds geloofwaardig. En hij was de eerste die van een kookprogramma een écht volwaardig programma maakte, met aandacht gemaakt."

Dat probeert hij ook met 'Dagelijkse Kost'. "De eerste drie jaar repeteerde ik alles, maar na 650 afleveringen weet je het wel een beetje. Nu hebben we het tempo opgedreven: vijf opnames op een dag, drie draaidagen en twee schrijfdagen per week, en dat drie weken achter elkaar. Op de korte termijn ben je veel productiever, krachtiger. Bovendien heb ik daarna vier weken vrij om op reis te gaan voor mijn andere programma's."

Nu glimmen zijn ogen. Hij is bezig met een zesdelige documentaireserie over bijzondere gemeenschappen, van cowboys tot sumo-worstelaars, van inwoners van een Zuid-Afrikaans township tot de Lofoten. "Eten is een alibi, daarmee kom je binnen. Zo kan ik infiltreren maar blijf toch een outsider, een fly on the wall."

De avond loopt ten einde. Meus blijkt toch niet helemaal incognito: op weg naar de uitgang komen twee dames met duidelijk Vlaamse tongval hem veel succes wensen in Nederland. "Die bekendheid was in het begin wennen, nu is het wel oké", zegt hij, terwijl hij op zijn iPhone de dagelijkse kijkcijfers checkt: 44 procent marktaandeel. Als ruim vier op de tien Vlamingen vijf dagen in de week smullen van zijn kookprogramma, hoe kan het dan dat wij dat in Nederland nog steeds niet hebben? "Waarom doe jij het niet?", vraagt hij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden