Eeuwigheid duurt wel heel lang

De komende kerstbijlage van Trouw is geheel gewijd aan het thema ’Mijn hemel’. De redactie is benieuwd welk beeld lezers hebben van hun hemel. Heeft u een voorstelling van de hemel? Is dat beeld in de loop van de tijd veranderd? Wie wilt u tegenkomen in de hemel, en wie niet? Schrijf het op in maximaal 250 woorden. De mooiste bijdragen worden gepubliceerd in de kerstbijlage van 24 december. U kunt uw bijdrage mailen aan verdieping@trouw.nl of sturen naar Verdieping, postbus 859, 100 AW Amsterdam.

Met de hemel heeft de mensheid een einde gemaakt aan het probleem van de eindigheid van het leven. Maar de eeuwigheid zorgt voor nieuwe problemen. Want de onbegrensdheid van tijd is net zo angstaanjagend als de onbegrensdheid van het heelal. Zelfs als er alleen prettige dingen in het vooruitzicht worden gesteld.

Wat moet men zich voorstellen bij eeuwig geluk, eeuwige rust, eeuwige vrede? Stilstand! Saaiheid! Met reïncarnatie kan een mens telkens opnieuw beginnen. Maar stompt een ziel in de hemel niet af door dat eeuwige geluk?

Het vraagstuk is al eeuwenoud en vaak door schrijvers onderzocht. Een middeleeuwse legende vertelt over een monnik die zich afvraagt hoe een eeuwigheid bij God, in vrede en aanbidding, zal zijn. Diep verzonken in gedachten loopt hij door het bos tot hij een nachtegaal hoort zingen. Verrukt blijft hij staan luisteren. Na een uur keert hij terug naar het klooster, maar daar wordt hij niet binnen gelaten. Niemand herkent hem, niemand kent zijn naam. Pas als er in de kronieken van de abdij is gezocht, weet men wie hij is. Er blijken duizenden jaren verstreken te zijn sinds hij het bos in liep.

Het probleem van de eeuwigheid wordt urgenter naarmate het aardse leven meer wordt gekenmerkt door verandering en ontwikkeling. Daarom maakt de achttiende-eeuwse visionair Emanuel Swedenborg definitief een einde aan het onbeweeglijke leven na de dood. Volgens hem gaat de geestelijke ontwikkeling van de ziel na de dood gewoon door. Tot het hoogste deel van het hemelrijk en de volmaaktheid is bereikt. En dan zitten we met hetzelfde probleem.

Hedendaagse schrijvers geven de eeuwigheid zelfs liever op. Zo schrijft David Eagleman in een van zijn ’Forty Tales of the Afterlife’ dat de man die voor elkaar krijgt dat mensen eeuwig kunnen blijven leven, stank voor dank krijgt. Mensen willen weer gewoon dood gaan.

In zijn boek ’Een geschiedenis van de wereld in 10 ½ hoofdstuk’ beschrijft Julian Barnes dat zelfs in de ideale hemel een einde gewenst is. In de hemel die hij beschrijft, krijg je alles wat je wil, of dat nou een lekker ontbijt, een ontmoeting met een beroemdheid of seks is. Omdat alles prettig is, merk je tot je plezier dat je steeds beter wordt in bijvoorbeeld golf. Tot je alleen maar holes-in-one slaat. Daarna wordt het saai, want is er geen vooruitgang meer. Voor iedereen komt het moment dat alle soorten eten, seks, sport saai worden, alle beroemdheden zijn ontmoet, alle gesprekken gevoerd, alle kennis verzameld. Alle inwoners van Barnes’ hemel kiezen er uiteindelijk voor een einde te maken aan de eeuwigheid door de vrijwillige dood.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden