Eeuwen hongeren

Waarom eten mensen heel weinig of helemaal niet? Deze vraag loopt als een rode draad door de expositie 'Het gewichtige lichaam. Over dik, dun, perfect of gestoord'.

De obsessie voor dikte of juist magerte is van alle tijden. Maar waar vroeger 'molligheid' symbool stond voor succes, ben je tegenwoordig een loser als je dik bent. En werd er ooit gevast vanuit religieuze motieven, tegenwoordig is jezelf uithongeren verworden tot een modieuze, westerse aandoening.

Maar waarom eten mensen heel weinig, of stoppen ze er zelfs mee? Is dat een bewuste keuze? Zijn de motieven esthetisch, religieus, politiek of economisch van aard? Wanneer is er sprake van een verstoorde omgang met het lichaam? Deze vragen lopen als een rode draad door de tentoonstelling 'Het gewichtige lichaam. Over dik, dun, perfect of gestoord'. De expositie belicht de geschiedenis van het hongeren en is vanaf vandaag te zien in Museum Boerhaave in Leiden (zie kader).

De tentoonstelling voert via het heilige hongeren, een levensgroot beeld van prediker Johannes de Doper, die zich in de woestijn twee jaar lang in leven zou hebben gehouden met het eten van sprinkhanen en wilde honing, naar het hedendaagse hongeren: gefotoshopte foto's van uitgemergelde anorexia-meisjes. Fotografe Ivonne Thein wil hiermee het obsessieve en ziekelijke streven naar slankheid illustreren.

En dan komt een andere leidende vraag van de tentoonstelling naar boven: zijn we vandaag de dag nog wel de baas over ons eigen lijf? Wie of wat bepaalt eigenlijk wat 'mooi', 'ziekelijk' of 'gestoord' is? Te dik zijn is medisch gezien tegenwoordig niet meer verantwoord, maar wie de foto bekijkt van een corpulente vrouw in haar zwempak, wordt getroffen door de wilskracht en levensvreugde die zij uitstraalt. De tegenstelling tussen de gezichtsloze magere sprieten kan niet groter zijn.

Wat conservator Mieneke ter Hennepe van Boerhaave betreft zet 'Het gewichtige lichaam' vooral aan tot denken. "Misschien wel over de wijze waarop we anders tegen dik en dun zijn gaan aankijken. Vroeger associeerden we dik met rijk, en mager met armoede. Nu is het andersom."

Gewichtig lichaam
De tentoonstelling 'Het gewichtige lichaam. Over dik, dun, perfect of gestoord', is vanaf vandaag tot en met 19 september te bezichtigen in Museum Boerhaave in Leiden. De expositie was eerder te bekijken in Museum Dr. Guislain in Gent, en is aangevuld met stukken uit de collectie van Boerhaave. De tentoonstelling is een bijzondere verzameling van medische geschriften, prenten, oude schilderijen en hedendaagse kunst over dik en dun zijn. Er zijn ook uitstapjes naar de wereld van arbeiders in de jaren dertig - 'een gezonde geest in een gezond lichaam'- van de vorige eeuw en het ideaalbeeld van bodybuilders. Te zien is werk van onder anderen de fotografen Ivonne Thein, Lisette Model en Kurt Stallaert en de kunstenaars L.A. Raeven. Gelijktijdig verschijnt het boek 'Het gewichtige lichaam', samengesteld door het Gentse museum, en daarin komen in toegankelijk geschreven essays de verschillende facetten over de geschiedenis van het dikke en dunne lichaam aan bod. Het boek is geïllustreerd met beelden en objecten uit de tentoonstelling (192 pagina's, 29,95 euro).Meer informatie: www.museumboerhaave.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden