Eerste Zimbabwaanse witte boer krijgt zijn land terug van de overheid

Boer Darryn Smart (midden) en zijn familie worden met gejuich ontvangen op hun boerderij in Zimbabwe. Beeld AP

De nieuwe president van Zimbabwe, Emmerson Mnangagwa, laat geen gras over zijn beloftes groeien. Vrijdag kreeg de eerste witte Zimbabwaanse boer het land terug dat hij afgelopen juni kwijtraakte. Boer Robert Smart (71) kon bij zijn terugkeer rekenen op gejuich en zang van voormalige werknemers en omwonenden van de Lesbury boerderij die zijn familie tachtig jaar geleden in bezit kreeg.

Mnangagwa’s voornaamste belofte na zijn beëdiging vorige maand, die een einde maakte aan het presidentschap van Mugabe (93), was om de ingestorte economie uit het slop te trekken. Omdat de agrarische sector lang de ruggegraat van die economie was, wil Mnangagwa de witte boeren terug naar Zimbabwe halen.

Begin 2000 raakten zij onder een omstreden hervormingsprogramma van ex-president Mugabe land, soms met geweld en soms in samenspraak, kwijt en dus vertrokken velen naar omliggende landen. Het hervormingsprogramma moest de door het koloniale bewind gecreëerde ongelijke welvaart corrigeren. De witte Zimbabwanen – 1 procent van de bevolking – bezaten de helft van het landbouwareaal. Zwarte Zimbabwanen moesten het doen met kleine lapjes onvruchtbare grond.

Maar de witte boeren hadden door hun bevoorrechte positie de ervaring om grote commerciële boerenbedrijven voor tabak en maïs te runnen, die bovendien (laagbetaald) werk verschaften aan zwarte Zimbabwanen. Toen hun vaardigheden wegvielen – van de 4500 witte boeren, waren er na de hervorming een paar honderd over – en Zimbabwe door Mugabe’s impopulaire maatregelen ook te maken kreeg met sancties van het Westen, kwam de economie in een vrije val terecht. Daarbij kwamen de boerderijen vaak in handen van Mugabe’s aanhangers en partijgenoten, en niet in die van de veelal arme bevolking.

Extatisch

Mnangagwa wil de landhervorming niet helemaal terugdraaien, maar wel wat aanpassingen doen die Zimbabwe uit zijn isolement halen. Hij wil banen creëren en buitenlandse investeerders aantrekken, en zo snel mogelijke resultaten boeken die zijn populariteit kunnen bevorderen. Mnangagwa is interimpresident tot aan de volgende verkiezingen in 2018. Voor regeringspartij Zanu-PF is hij de kandidaat.

Boer Smart was tijdens het hervormingsprogramma niet met geweld van zijn land verjaagd. Hij was, vooruitlopend op eventuele escalaties, een overeenkomst aangegaan om 90 procent van zijn boerderij van 8000 hectare over te dragen aan de regering. Smart hield zelf nog 700 hectare, waarvan 120 hectare bebouwbaar was. Tot hij afgelopen juni ook dat kwijtraakte. Zijn boerderij in het Rusape-district, 200 kilometer ten oosten van de hoofdstad Harare, werd ingenomen door een lokale kerkleider die banden heeft met Mugabe. “Ik ben extatisch”, zei Smarts zoon Darryn over de teruggaaf.

Lees ook: De economische ruïnes na 37 jaar Mugabe

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden