Eerste succesje Ogoni-weduwen in zaak tegen Shell

De advocaat Channa Samkalden (links) zittend naast de Ogoni weduwen Victoria Beria (midden) en Esther Kiobel (rechts) voor de behandeling van hun rechtszaak in Den Haag tegen Shell in februari van dit jaar. Beeld Getty Images/Pierre Crom

Voor het eerst hebben Ogoni-weduwen een succesje geboekt in hun zaak tegen Shell. De rechtbank in Den Haag neemt de zaak in behandeling en draagt de oliemaatschappij op specifieke documenten te leveren. 

De advocaten van de Ogoni-weduwen moeten getuigen met bewijs leveren die kunnen aantonen dat ze door Shell zijn omgekocht.

In 1995 werden negen Ogonimannen uit Nigeria na een schijnproces ter dood veroordeeld en geëxecuteerd. Al 23 jaar vechten Esther Kiobel en Victoria Bera voor eerherstel van hun mannen, waarbij ze stellen dat Shell medeverantwoordelijk is voor de veroordeling en het ophangen van hun echtgenoten. Bovendien heeft de oliemaatschappij te weinig gedaan om dit te voorkomen.

Shell, zo stellen de vrouwen, vormde een bondgenootschap met het militaire regime en veiligheidsdiensten om zijn oliebelangen in Ogoniland veilig te stellen. De beweging voor de Overleving van het Ogonivolk (Mosop) eiste indertijd schadeloosstelling voor de vervuiling die de olieboringen veroorzaakten en wilde een deel van de olieopbrengsten. Negen mannen van Mosop werden na de moord op vier traditionele Ogonileiders in 1995 aangehouden, waaronder de bekende schrijver en activist Ken Saro-Wiwa.

Shell moet van de rechtbank binnen drie weken specifieke documenten en directie-notulen uit die tijd leveren om inzicht te krijgen in de rol van de oliemaatschappij bij het schijnproces in Nigeria. De advocaten van de Ogoni-weduwen moeten acht getuigen van omkoping door Shell opsporen voor verhoor én bewijs leveren dat die omkoping direct verband houdt met de ter dood veroordeling van de negen Ogoni.

Getuigen

Advocaat Channa Samkalden is content dat er nu eindelijk een opening is om Shell juridisch aan te pakken, nadat een jarenlange procedure in de Verenigde Staten stukliep. “We staan in contact met enkele getuigen die zijn omgekocht. We hebben hun verklaringen in ons dossier”, zegt ze. Maar of die getuigen naar Nederland willen komen voor een verhoor door de rechtbank is onzeker. “Ze zijn bang voor hun veiligheid.”

Een andere complicerende factor is dat de rechtbank eist dat de omkoping direct met bewijs wordt gelinkt aan het proces in 1995 dat tot de ter dood veroordelingen leidde. “Dat bewijs is lastig, want het was een schijnproces in een dictatuur. Vind die stukken maar eens”, zegt Samkalden.

De rechtbank liet stukken die moesten bewijzen dat Shell nauwe banden onderhield met de Nigeriaanse politie, geheime dienst, veiligheidstroepen en regering niet toe. Het oliebedrijf heeft altijd ontkend dat het iets met het proces, vonnis en executie te maken heeft gehad. Shell heeft zelfs een clementieverzoek ingediend voor de veroordeelden. 

Lees ook: 

Shell en Nigeria hebben mijn man gedood, zegt Nigeriaanse weduwe tegen de rechter. 

Hoe nauw betrokken was Shell bij de mensenrechtenschendingen in Nigeria in 1995? Vandaag was de rechtszaak van vier Nigeriaanse weduwes tegen de oliemaatschappij.

Weduwen stellen Shell aansprakelijk voor ophanging van hun mannen.

Ogoni-weduwen procederen in Den Haag tegen Shell wegens de ophanging van hun mannen in Nigeria 23 jaar geleden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden