Eerste niet-communistische premier Polen overleden

Tadeusz Mazowiecki, foto uit 1991.Beeld anp

De Poolse oud-premier Tadeusz Mazowiecki is op 86-jarige leeftijd overleden. Dat heeft de Poolse krant Gazeta Wyborcza vandaag gemeld. Mazowiecki was de eerste niet-communistische premier van het Oost-Europese land sinds 1945. Hij geldt als een belangrijk hervormer van de samenleving, de politiek en de economie.

De christendemocratische Mazowiecki werd in 1989 minister-president, nadat de vakbond Solidariteit waar hij lid van was door massaal protest politieke veranderingen had afgedwongen. Hij was ook schrijver en journalist.

Zeker 30 jaar lang bestreed Mazowiecki het totalitaire communistische regime in Polen, totdat hieraan in 1989 na ruim 40 jaar een einde kwam. Hij was altijd de man die het liefst met wijze adviezen op de achtergrond werkte. Op voordracht van vakbondsleider Lech Walesa werd Mazowiecki de eerste niet-communistische premier in Oost-Europa.

In 1961 werd hij katholiek afgevaardigde in het parlement, maar hij raakte zijn zetel in 1968 weer kwijt toen hij kritiek liet horen op de anti-joodse hetze die door de communisten werd aangewakkerd. Vanaf dat moment werd hij actief in tal van protestbewegingen.

Begin 1989 werd de vakbond Solidariteit gelegaliseerd en kwamen er onderhandelingen met het regime. Na deels vrije parlementsverkiezingen schoof Walesa Mazowiecki naar voren als kandidaat voor het premierschap. Mazowiecki werd zo in 1989 de eerste niet-communistische premier in het naoorlogse Oost-Europa. Hij voerde een strak economisch hervormingsprogramma door.

Sebrenica
Tijdens de oorlog in Bosnië (1992-1995) was Mazowiecki speciaal VN-rapporteur voor de mensenrechten. Hij legde die functie uit protest neer, omdat de internationale gemeenschap zich in zijn ogen veel te passief opstelde, met de genocide in Srebrenica tot gevolg. De enclave werd beschermd door Nederlandse militairen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden