Eerste Kamer heeft géén vetorecht

Columnist Hans Goslinga wordt terecht geprezen, maar soms behoeft hij een correctie. In zijn laatste bijdrage (de Verdieping, 16 maart) schrijft hij dat zowel de Tweede als de Eerste Kamer "over het vetorecht beschikken... Dat is wat nu de doorslag geeft... niet de regel dat de senaat zich terughoudend opstelt tegenover het kabinet."

Hij heeft ongelijk. In de Grondwet staat dat de senaat wetsvoorstellen aanneemt of verwerpt. Maar die tweede regel, die politieke terughoudendheid, moet volgens Goslinga daar nu voor wijken. Waarom moet dat nu plotseling? Die regel bevat immers zeer zwaarwegend staatsrechtelijk gewoonterecht, gevormd in de politieke praktijk van anderhalve eeuw. Om echt gewoonterecht te zijn moet staatsrechtelijk gewoonterecht ook nog door de grote meerderheid als zodanig worden erkend. Ook dat is al vele decennia het geval.

Wat is het gevolg van deze regel van gewoonterecht? Dat de Eerste Kamer een wetsvoorstel afkomstig van de Tweede Kamer - en door de regering met klem verdedigd in de senaat - niet mag verwerpen. Hier heeft het gewoonterecht dus voorrang boven de Grondwet.

Vergelijkbaar is het recht van ons staatshoofd om haar handtekening te onthouden aan een door beide Kamers aanvaard wetsvoorstel. De tekst van de Grondwet laat dat formeel toe, maar als het kabinet zo'n voorstel ter tekening voorlegt, dan moet de koningin volgens staatsrechtelijk gewoonterecht tekenen. Doet ze het niet, dan pleegt zij een staatsgreep. Dat doet de senaat ook als hij een wetsvoorstel afwijst, terwijl regering en Tweede Kamer insisteren. De Eerste Kamer heeft dan de wezenlijke regel van politieke terughoudendheid, waar Goslinga naar verwijst, geschonden. Ik zie een verstandige senaat dit niet doen. De gevolgen daarvan voor ons politieke bestel zijn niet te overzien. Immers, wie ruimt dan de puinhoop op? Al dat modieuze geleuter over een vetorecht van de senaat moet nu eens ophouden!

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden