Eerste humanistische school heeft tolerantie als kern

Nieuwe mavo in Amsterdam 'tegenwicht tegen de individualisering van het onderwijs'

Nederland krijgt er een onderwijsrichting bij. Na protestants-christelijke, rooms-katholieke, gereformeerde, Montessori-, vrije en openbare scholen, opent volgend jaar de eerste humanistische school van Nederland in Amsterdam zijn deuren.

Volgens Martine van Hoogen, die samen met Lars Hoogmoed het initiatief nam voor de humanistische mavo, is er grote behoefte aan dit type onderwijs in Nederland. "Het biedt tegenwicht aan de individualisering en commercialisering van het onderwijs. Minder leerfabriek, meer oog voor kwalitatief goed onderwijs."

De eerste humanistische school wordt een kleine school, met maximaal 300 leerlingen. Ze leren naar elkaar luisteren en debatteren. En tolerantie is een sleutelwoord, zegt Van Hoogen. Er zullen veel (buurt)projecten op het programma staan en er worden nieuwe vakken ontworpen, bijvoorbeeld een maatschappijleerachtig vak. "Dat richt zich op participatie in de samenleving." De precieze invulling is nog niet bekend, zegt Van Hoogen die na de mavo ook een humanistische havo wil openen. De aanvraag is al ingediend.

Volgens hoogleraar onderwijsrecht Paul Zoontjens (Tilburg University) zal het humanistische onderwijs in een behoefte voorzien. "Zeventig procent van de leerlingen op basis- en middelbare scholen volgt bijzonder onderwijs. Daarvan is een groot deel van religieuze aard, terwijl slechts 30 procent van de Nederlanders naar de kerk gaat. Daar zit een groot gat. Ik sluit niet uit dat veel van die leerlingen de stap naar humanistisch onderwijs zullen maken."

Het stichten van scholen is sinds 1917 een officieel recht in Nederland, op voorwaarde dat de nieuwe school aansluit bij een religie of levensbeschouwing die is 'ingebed' in de Nederlandse samenleving. Aan die voorwaarde wordt voldaan besloot staatssecretaris Dekker vorig jaar toen hij het humanisme als richting in het onderwijsbestel erkende.

Een logische keuze volgens Zoontjens. Het humanisme is volledig verankerd in de Nederlandse samenleving, constateert hij. "Er is een humanistisch verbond, een humanistische omroep, universiteit en zelfs geestelijke verzorging."

Is al die diversiteit in het onderwijs een positieve ontwikkeling? Het is een onvermijdelijke gang van zaken, zegt Zoontjens. "Tijdens de verzuiling was het onderwijs heel overzichtelijk. Doordat de samenleving individualiseert, versplintert het onderwijs. Het is een teken van de tijd."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden