Review

'Eerst werd hij ziek en dan werd hij dood'

De vader van Liël Braitman (9) stierf vijf jaar geleden aan kanker. Samen met haar moeder maakte ze een boekje over het gemis.

Weet je dat ik wel drie dingen tegelijk kan, zegt Liël Braitman (9), een beweeglijk meisje met enorme ogen en een bos vol warrig haar. Die drie dingen zijn nintendo spelen, tv-kijken en praten over haar vader die vijf jaar geleden stierf aan kanker.

Haar vader heette Dave, hij had een kunsthandel en hij kon heel mooi gitaar spelen. Liël mist hem nog heel vaak: „Hoe dat voelt? Gewoon, als een schok in mijn maag.” Van het gemis ligt ze ’s nachts wel eens wakker, in haar mooie roze meisjeskamer op de eerste verdieping van een Noord-Hollands huis. En ook van deze angst: dat ze papa straks vergeet.

Om dat te voorkomen heeft ze samen met haar moeder Karin Vaneker (47) een boekje gemaakt. Het heet ’Mijn vader is een engel’ en het werd gisteren gepresenteerd in het Utrechtse Museum Catharijneconvent, in het bijzijn van Liëls klas.

Het boekje ontstond min of meer organisch, vertelt moeder Karin. Zij begon gewoon met het noteren van terloopse opmerkingen van Liël, gemaakt tijdens het nintendo spelen, de afwas en het tandenpoetsen. Zoals: „Lieve papa, jammer dat je dood bent. Ik heb toevallig nieuwe schoenen.” En: „Als ik aan papa denk, dan kan ik mijn kamer niet opruimen.”

Samen geven deze uitspraken een indringend beeld van de binnenwereld van een opgroeiend kind in rouw.

Wat ’dood’ betekent, snapt Liël als vierjarige wel zo’n beetje: „Eerst werd hij ziek en dan werd hij dood. De dokter kon hem niet beter maken. Nu is hij bij de engeltjes.” Maar als zevenjarige begint ze toch te twijfelen: „Ik heb zorgen, misschien is papa niet dood. Toen ging hij zich uitgraven en een andere vrouw zoeken. (...) Omdat hij het bijvoorbeeld niet leuk vond om bij ons te zijn en een ander kind wou.”

Liëls verdriet en verwarring zijn niet uniek. Volgens een schatting in een recent nummer van Kind en Adolescent, vakblad voor psychologen en psychiaters, zijn er in Nederland bijna vierhonderdduizend 0- tot 20-jarigen die een dierbare in de eerste graad verloren. Zij moeten leren leven met een verlies dat hun begrip vaak te boven gaat.

Voor een goed verloop van hun rouwproces zijn herinneringen heel belangrijk, zegt rouwdeskundige Riet Fiddelaers-Jaspers: „Ik adviseer ouders vaak om uitspraken van hun kinderen op te schrijven. Want later vragen ze toch: wie was nou mijn papa? Ze willen die puzzel leggen, ze willen weten waar ze vandaan komen.”

Vaneker hoopt dat het boekje haar dochter straks bij die puzzel helpt. Nu verkiest Liël, die niet zo van lezen houdt, nog haar hond boven drukwerk: „Als ik verdrietig ben, dan praat ik het liefste met hem.” Dit is haar tip voor andere moeders en vaders die hun partner verloren: „Koop een huisdier voor je kind. Dat is echt het allerbelangrijkste.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden