Eerst was er racisme, daarna anti-racisme

racisme Als het om de Zwarte Piet-kwestie gaat draait Trouw-columnist Ephimenco de zaak om, meent Patty Gomes.

Het bewijsmateriaal toont aan dat huidskleur juist wel een rol speelt

IIn zijn column 'Defensief racisme' (Trouw, 24 november) schrijft Ephimenco dat het antiracistische activisme nog meer racisme en vijandigheid genereert. Hiermee gaat hij er totaal aan voorbij waarom mensen als Sylvana Simons antiracistisch zijn geworden. Het is hier niet een kwestie van de kip of het ei. Nee. Er was eerst racisme en daarna pas, heel veel jaren later, het antiracisme. Waar het defensieve van de racisten vandaan komt is mij dus een raadsel.

Absurd

Ephimenco relativeert verder het racisme van de pro-Zwarte Pietbeweging en de gewelddadige racistische uitingen op het internet met een absurd argument. Hij stelt dat deze racisten geen echte racisten zijn omdat hun racisme reactief (wat dat ook mag zijn) en defensief is.

Hij beargumenteert dit met een speculatieve omkering van de situatie door te stellen dat deze mensen Sylvana c.s. op het schild zouden hijsen als ze aan hun kant hadden gestaan. Kortom, huidskleur zou geen rol spelen, alleen opvatting. Deze speculatieve omkering slaat nergens op. Niet alleen omdat het zonder enig bewijs is, maar ook omdat het lijnrecht tegen het aanwezige bewijs ingaat.

Want het bewijsmateriaal, dat hier wel overvloedig aanwezig is, toont aan dat huidskleur juist wel een rol speelt. De meerderheid van de pro-Zwarte Pietbeweging is immers wit en zij beschimpt de zwarte tegenstanders juist op basis van hun zwarte huidskleur en afkomst. Ephimenco wenst dit echter niet te zien. Zijn redenering is dus ook demagogisch.

Masochistisch

Het is ook racistisch, want hij onderschrijft de opvattingen van de Zwarte Pietvoorstanders. Tegen de opvattingen van bijna de hele wereld in vinden zij dat het Nederlandse kinderfeest best een symbool mag gebruiken dat is ontstaan tijdens de slavernij en uit het gedachtengoed van de slavernij.

Volgens hem is het behoud van dit feest dan ook een goede reden voor defensief racisme. Met zijn gedachtenexperiment gaat hij zelfs een stapje verder dan de Zwarte Pietvoorstanders, want hij eist een masochistische inslag. Sylvana Simons zou immers alleen op het schild kunnen worden gehesen als zij het gedachtengoed van deze voorstanders zou delen; dus als zij ook voorstander zou zijn van haar eigen uitsluiting, marginalisering en 'inferiorisering'. Dit sprookjesfiguurtje staat immers niet alleen symbool voor de slavernij, maar ook voor de huidige maatschappelijke ongelijkheid.

Bestrijden

Zelfs de Nederlandse regering erkent deze ongelijkheid. Zij heeft zich onlangs gecommiteerd aan Resolutie 68/237 van de Verenigde Naties waarin de periode 2015-2025 is uitgeroepen tot het Decennium voor de mensen van Afrikaanse Afkomst. In deze periode moeten de lidstaten racisme tegen zwarten effectief bestrijden en hun positie verbeteren. Maar als het aan Ephimenco ligt, hoeven we slechts masochisten te worden.

Ik denk dat we in dit stadium van de ontwikkelingen niet alleen moeten stilstaan bij openlijk en gewelddadig racisme, maar vooral bij de meer bedekte vormen van racisme, zoals institutioneel racisme, onbewust racisme, racistische aannames en het vergoelijken en relativeren van racisme.

Onze intelligentsia maakt zich hieraan steeds vaker en openlijker schuldig, waardoor zij medeverantwoordelijk is voor het afglijden van de Nederlandse moraal.

Ingepikt

Wat het defensieve racisme betreft: Weet Sylvain Ephimenco niet dat Nederland Suriname in 1657 heeft ingepikt, dat dit in 1667 officieel werd en dat de nazaten van de ontvoerde Afrikanen in 1954 via het Statuut burgers van het Koninkrijk der Nederlanden werden? Wij zijn niet zomaar immigranten, wij hebben een vier eeuwenoud recht opgebouwd net als iedere willekeurige witte Nederlander om mee te werken aan een rechtvaardig, eerlijk, racismevrij Nederland. Voor dit recht staat de anti-Zwarte Piet beweging symbool.

Iedereen die racisme bagatelliseert of legitimeert, ontzegt ons in feite onze Nederlandse burgerrechten.

Voorstanders van Zwarte Piet houden in november een protest tijdens de intocht van Sinterklaas in het centrum van Maassluis. foto anp

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden