’Eerroof door krakkemikkige toets’

De toetsing van docenten voor de nieuwe faculteit katholieke theologie in Utrecht is de kerk ’onwaardig’, zegt hoogleraar moraaltheologie Frans Vosman. Dat hij buitenspel is gezet noemt hij ’eerroof’.

Van onze redactie religie & filosofie

De behoudende bisschop Wim Eijk van Groningen-Leeuwarden heeft alle kandidaten voor functies aan de nieuwe faculteit in Utrecht doorgelicht om ’canonieke erkenning’ vanuit Rome te krijgen, een ’keurmerk van de Heilige Stoel’. Met een commissie bestudeerde hij de publicaties van de mensen die voor een nihil obstat in aanmerking zouden moeten komen. Deze ’geen bezwaar’-verklaring is nodig om te doceren aan de door het Vaticaan erkende opleiding.

Volgens de decaan van de faculteit, een oud-medewerker van paus Benedictus, was de toets simpel: is de beoogde docent wel volledig trouw aan het kerkelijke leergezag?

Hoogleraar moraaltheologie Frans Vosman voldeed daar niet aan. Een nihil obstat kon hij vergeten. De professor heeft zware kritiek op de gevolgde procedure van Eijk en zijn ’krakkemikkige’ commissie. „Het feit dat alles geheim gehouden wordt, presenteren ze naar ons toe als iets wat tot onze bescherming dient. In werkelijkheid is het bedoeld om ongestoord hun gang te kunnen gaan.”

De uitgevoerde toetsing is ’onzorgvuldig en onevenwichtig’, aldus Vosman. Dat oordeel velt hij niet alleen doordat hij in Trouw moest lezen dat zijn professoraat in de ethiek in Utrecht niet doorging. Ook ergert hij zich aan het wegvallen van de feministische theologie. Op katholieknederland.nl zegt hij dat „één van de grote vorderingen van de lekentheologie ongedaan wordt gemaakt.”

Volgens bisschop Eijk blijft er wel iets van vrouwenstudies over – maar niet met de docenten die nu in Utrecht en Tilburg actief zijn.

Volgens Vosman heeft bisschop Eijk zich niet gehouden aan de afspraak om van de gegadigden voor een ’nihil obstat’ alleen publicaties te toetsen die niet ouder zijn dan vijf jaar.

Kerkhistoricus Ton van Schaik heeft een andere verklaring voor het passeren van Vosman: „Hij is homoseksueel en heeft een partner. Dat is voor Eijk het echte argument: de beuk erin.”

Van Schaik kwam zelf in 1999 in aanvaring met de toen pasbenoemde bisschop, toen hij Eijks collegedictaten openbaar maakte; daarin stond dat homoseksualiteit een ’psychische neurose’ is.

Het kostte Van Schaik zijn baan als docent kerkgeschiedenis aan de priesteropleiding Bovendonk.

Volgens Vosman is niet alleen hem, maar ook de andere moraaltheologen die in aanmerking kwamen voor een post in de nieuwe faculteit, ’het vak op onjuiste gronden afgepakt’.

Van Schaik denkt dat Eijk zo streng over hen oordeelde doordat hij zelf moraaltheoloog is en daarom meent alles beter te weten.

Vosman gaat niet in beroep tegen het onthouden van een ’nihil obstat’; volgens de hoogleraar die zijn werk voortzet in Tilburg (maar dan bij de afdeling religiewetenschappen), heeft dat geen zin. Er is namelijk niet naar argumenten gekeken, maar uitgegaan van ’wantrouwen’. Ook de leiding van de faculteit treft volgens Vosman blaam.

Volgens bisschop Eijk is er bij de screening van het docentencorps van de faculteit die gisteren openging, juist zeer zorgvuldig gewikt en gewogen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden