Eerherstel voor Lucia is niet genoeg

Moet de rechterlijke macht dieper door het stof na de zaak-Lucia de Berk? Dat was zaterdag de vraag aan de lezers. Velen komen met kritiek op de rechtspraak. Maar een rechter is hoopvol.

De vraag of de rechterlijke macht dieper door het stof moet is een non-vraag. Het houdt de suggestie in dat justitie door het stof gegaan ís, maar de uitlating van de Arnhemse persrechter Roessingh duidt daar allerminst op. Na de uitspraak in de herziene rechtszaak tegen Lucia de Berk, waarbij ze werd vrijgesproken, zei de persrechter dat deze uitkomst ’de kracht toont van het middel van herziening’. Dat bewijst volgens mij eerder de buitenproportionele arrogantie en zelfingenomenheid van de rechterlijke macht. Er is hier wél een mensenleven grondig vernield door schuld. En deze zaak is maar het topje van de ijsberg. Eén oplossing: rechters niet meer benoemen voor het leven.

H.J. Ronner Montfoort

De minister van justitie heeft al volmondig de blunder toegegeven. Maar van de rechters die Lucia de Berk aanvankelijk veroordeelden, heb ik niet gemerkt dat ze beseffen dat hun geklungel iemand jarenlang onschuldig achter de tralies heeft doen belanden. Lucia zat vast zonder vooruitzichten. Daar dit de derde blunder is, mogelijk zelfs de vierde, lijkt het me juist om de schuldigen een jaartje te laten oefenen in een lagere functie.

J.A. Wiegel Middelburg

De vraag of de rechterlijke macht dieper door het stof moet na de strafzaak-Lucia, achtervolgt mij als rechter al dagen. Eerst een tegenvraag: nog dieper? Ik vermoed dat bij vele leden van de rechterlijke macht het (plaatsvervangend) schaamrood al naar de kaken is gestegen.

Wilma Kieskamp merkt terecht op dat foutloze rechtspraak niet bestaat. Maar daarmee zijn we er niet.

Belangrijker is, hoe de rechterlijke onafhankelijkheid in de praktijk, op de strafzitting, wordt gerealiseerd. Daarvoor is nodig dat de rechter zich bij voorbaat kritisch opstelt tegenover alle procesdeelnemers en bij zijn zoektocht naar de waarheidsvinding zijn eigen, soms eenzame en vaak bochtige weg volgt door het doolhof van ingewikkelde strafzaken. Dat valt niet altijd mee. Daarom is nog meer vereist: inzicht, (levens)ervaring, moed, maar vooral: het vermogen om de valkuil van vooroordelen, in welke vorm ook, te vermijden.

Ik ken de rechterlijke macht van binnenuit goed genoeg (ruim veertig jaar) om erop te vertrouwen dat elke rechter zijn taak serieus neemt, en ernstig bij zichzelf te rade zal gaan na de strafzaak-Lucia.

C.A. Verkuyl, oud-vice president rechtbank Arnhem Zevenaar

Eerherstel voor Lucia de Berk kan achteraf de wanhopige makende schade, gedaan aan een mensenleven, niet herstellen. Elk rechtssysteem staat of valt met het vermogen objectiviteit te bewaken. Meer waarborgen voor neutraliteit moeten ingebouwd worden. Het zou goed zijn als er steekproeven komen in rechtszalen (hoe wordt een verdachte benaderd?), ook om tijdens een proces vroegtijdig te kunnen signaleren of objectiviteit in gevaar komt, op straffe van berisping, en bij frequente herhaling ontzegging van ’rechtsbevoegdheid’. Verder moeten er veel meer laagdrempelige meldpunten komen voor klachten. Rechters zijn evenmin onfeilbaar als de paus.

Tienke Klein Amstelveen

Het beste is om fouten maar meteen ruiterlijk toe te geven, want van fouten kun je leren. Over enkele weken is het 12 mei, de Dag van de Verpleging. Wellicht kan Lucia via het Gerechtshof in Arnhem of het Openbaar Ministerie nog met een bos bloemen verrast worden!

Henk Sieben Rekken

De vrijspraak in herziening van Lucia de Berk is geen signaal dat het systeem van strafrechtspraak goed functioneert, integendeel. De onterechte veroordeling kwam door twee dingen: het Openbaar Ministerie bepaalt wat er in het dossier wordt opgenomen, waarbij vooral belastend materiaal wordt benadrukt, terwijl ontlastend materiaal veelal buiten het dossier blijft. Waarheidsvinding is ondergeschikt aan scoringsdrift. Rechters zijn vaak niet in staat het gepresenteerde bewijsmateriaal op zijn merites te beoordelen; ze zijn er niet voor opgeleid en hebben er als alfa’s meestal niet het talent voor.

Twee dingen moeten dus aangepakt worden. Beoordeling van bewijsmateriaal moet voortaan overgelaten worden aan bètawetenschappers. En officieren van justitie dienen zich niet op te stellen als crimefighters.

Léon Vrins Zeist

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden