Eerbetoon aan Simone Veil

In haar met goud bestikte kostuum spreekt Simone Veil de Académie française toe. (FOTO AP) Beeld AP
In haar met goud bestikte kostuum spreekt Simone Veil de Académie française toe. (FOTO AP)Beeld AP

Oud-voorzitter van het Europees parlement Simone Veil is gisteren Frankrijks hoogste eer verleend. Ze werd lid van de Académie française.

Marijn Kruk

Niet minder dan een president en twee ex-presidenten maakten deel uit van het ontvangstcomité voor Simone Veil. Gisteren werd zij officieel ’ontvangen’ in de Académie française, de hoogste eer die een levende Fransman of Française ten deel kan vallen. Veil (82) is dan ook niet zomaar iemand. Niet alleen is zij op afstand de populairste Franse vrouw, ook geldt zij als het morele geweten van de natie. Dit vooral vanwege haar inzet voor de herinnering aan de slachtoffers van de Holocaust.

Veil zelf kwam in 1944 in Auschwitz terecht nadat zij als 17-jarig meisje (van joodse afkomst) door Duitse officieren werd aangehouden terwijl zij op weg was naar een eindexamenfeestje in haar woonplaats Nice. Ze overleefde het kamp en keerde op 23 mei 1945 naar Frankrijk terug. „Een datum die in mijn wezen staat gegrift zoals het kampnummer dat op mijn huid staat getatoeëerd”, zoals ze woensdag zei in een interview met dagblad France-Soir. Dat nummer – 78651 – liet ze in het zwaard kerven dat ze voorafgaand aan haar intrede in de Académie kreeg uitgereikt en dat alle 40 leden, ’onsterfelijken’ genoemd, dragen.

Na haar terugkeer maakte zij haar studie af en begon een carrière in de politiek, die haar uiteindelijk zou brengen in het Conseil Constitutionnel, het hoogste rechtscollege van de Vijfde Republiek. Haar moment suprême beleefde Veil in de jaren zeventig, toen zij als minister van gezondheid in de regering-Chirac abortus in Frankrijk legaliseerde. De linkse oppositie hoefde zij niet te overtuigen; het verzet kwam vooral vanuit haar eigen kamp. Tijdens een virulent debat in het Franse parlement hielden rechtse kamerleden haar voor dat ze nu in de rol van de nazibeulen was gekropen aan wie ze eerder was ontsnapt. Ze brak in huilen uit, maar versaagde niet: in 1975 was de abortuswet een feit.

Naast feministe en activiste voor de nagedachtenis van de Holocaust, was Veil ook een overtuigd Europeaan. In 1979 werd zij de eerste vrouwelijke voorzitter van het Europese parlement. Van ’Ma vie’ (mijn leven), haar in 2007 verschenen memoires, werden in korte tijd meer dan een half miljoen exemplaren verkocht.

Nu betreedt zij dus de prestigieuze Académie française, in 1635 opgericht door Louis XIII met als doel te waken over de zuiverheid van de Franse taal. De activiteit van de hier zetelende ’onsterfelijken’ lijkt op het eerste oog nogal prozaïsch: wekelijks komen ze bijeen om te werken aan het Groot Woordenboek der Franse taal. De negende editie is inmiddels gevorderd tot de letter ’p’.

Zoals gebruikelijk hield Veil gisteren eerst een lofzang op haar voorganger op de stoel die zij zal gaan bezetten: oud-premier Pierre Messmer (stoel nr. 13). Buiten haar engagement is de mediaschuwe Veil in Frankrijk altijd geprezen vanwege haar goede kledingsmaak. Ook tijdens de ceremonie gaf ze daar blijk van. Haar met goud bestikte kostuum dat de Académieleden dragen werd ontworpen door Karl Lagerfeld.

Veil is de zesde vrouw in de geschiedenis die toetreedt tot de Académie. De eerste was de schrijfster Marguerite Yourcenar, die in 1980 voet zette in het bolvormige gebouw tegenover het Louvre.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden