Eerbetoon aan fan van klavecimbel clavecimbel

Klassiek

Prix Annelie de Man Olga Pashchenko, Ere Lievonen ***

Het klavecimbel wordt vanouds vrijwel uitsluitend geassocieerd met muziek uit de tijd dat het het populairste toetsinstrument was: de zeventiende en achttiende eeuw. Na 1800 maakte het plaats voor de piano en pas in de loop van de twintigste eeuw maakte het zijn comeback. Ook toen werd er vooral barokmuziek mee gespeeld. Er waren wel moderne componisten die ervoor gingen schrijven, maar dat repertoire bleef grotendeels onbekend.

De Nederlandse klaveciniste Annelie de Man bracht hierin verandering. Lang gold zij als ambassadrice van de hedendaagse klavecimbelmuziek. De in 2010 overleden klaveciniste bewoog tientallen componisten ertoe werken voor haar te schrijven. Ze zorgde ervoor dat het klavecimbel los kwam van de oudemuziekbeweging en een serieus avant-garde-instrument werd.

Na haar overlijden richtte haar echtgenoot, componist Roderik de Man, een stichting op om een waardig vervolg te geven aan wat ze had opgebouwd. En die stichting organiseert daartoe onder meer een tweejaarlijks, internationaal concours voor klavecinisten en componisten, de Prix Annelie de Man. Deze week wordt in het Amsterdamse Orgelpark de tweede editie gehouden, ingebed in een festival dat dinsdag werd geopend met een concert, geheel gewijd aan klavecimbel- en orgelwerken van György Ligeti. Ook ging een documentaire over De Man in première.

Het sleutelstuk dat De Man bekeerde tot vertolkster van hedendaags klavecimbelrepertoire, was Ligeti's 'Continuum' uit 1968, zo werd duidelijk uit de film. Het is een ketting van zeer snel herhaalde noten, minimal music avant la lettre. De veelzuidige Olga Pashchenko speelde het met tomeloze energie.

Formeler en met een terugblik op oude muziek was 'Passacaglia ungherese'. Swingend en bewonderenswaardig veerkrachtig klonk ten slotte 'Hungarian Rock' onder Pashchenko's trefzekere vingers.

Organist Ere Lievonen besloot het programma op het Verschueren-orgel. Wat stijfjes opende hij met Ligeti's neobarokke 'Ricercare'. Spannender waren drie klassiekers van de avant-garde-orgelliteratuur uit de jaren zestig.

'Harmonies' is een etude waarin lange dissonante klankvelden worden gespeeld met gedeeltelijk geopende registers. Door de onvolledige windtoevoer ontstaan ongedefinieerde, diffuse samenklanken. Qua motoriek is 'Coulée' vergelijkbaar met 'Continuum'. 'Volumina' is niet in noten, maar grafisch genoteerd. De organist moet de partituur vrij interpreteren, de klavieren met de arm met tientallen toetsen tegelijk indrukkend in steeds wisselende dynamiek en klankkleur. Hulde voor Lievonen en zijn registranten voor de imponerende uitvoering, waarbij de decibels de Arbo-grens soms flink overschreden.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden