Eerbetoon aan de Nederlandse Charlie Chaplin

RINSKE WELS

Krijtwit geschminkt gezicht, rode dopneus, zware, zwarte, getekende wenkbrauwen. De typische handelsmerken van komiek en revueclown Johan Buziau (1877-1958). Bij leven wereldberoemd, na zijn dood zo goed als vergeten. Hij werd wel de Nederlandse Charlie Chaplin genoemd en stond bijna vijftig jaar op de planken. Hij geldt als de grote inspirator van de Grote Drie in het cabaret: Wim Kan, Wim Sonneveld en met name Toon Hermans, die zijn carrière in 1943 startte als imitator van de grote Buziau. Kan zei ooit: "Het Nederlandse volk bestaat uit twee groepen: zij die Buziau gezien hebben en de rest."

Om vijftig jaar podiumkunsten in Rijswijk te vieren - Buziau woonde de laatste veertig jaar van zijn leven in Rijswijk - is er een voorstelling over zijn leven (vanavond en morgenmiddag in de Rijswijkse Schouwburg) en een tentoonstelling in Museum Rijswijk te zien. Een waardig eerbetoon aan de nestor van het amusement.

De komiek kwam uit een muzikaal gezin en wilde als klein kind al 'aan het theater', deel uitmaken van de betoverende wereld van circus, variété en toneel. Vanaf zijn zeventiende had Buziau succes in binnen- en buitenland met een acrobatisch laddernummer en later als Professor Rikiri. Hij vierde triomfen met diverse variétéacts tot de Eerste Wereldoorlog uitbrak en hij niet meer kon reizen. Toen werd hij de ster in de revue van Henri ter Hall en vanaf 1927 in de Bouwmeesterrevue. Hij stond centraal in een groots opgezette show, waarin zijn clowneske sketches, monologen en typetjes werden afgewisseld met zang- en dansnummers. Buziau's fijnbesnaarde mimiek, zijn hesige hoge stem, zijn rake imitaties en zijn stille spel maakten dat mensen onbedaarlijk om hem moesten lachen.

Zijn carrière eindigde smartelijk. In juli 1942 werd hij geïnterneerd in het gijzelaarskamp in Haaren. Door bemiddeling was hij al snel weer op vrije voeten, maar hij was psychisch geknakt en ondanks vele aanbiedingen stapte hij nooit meer het podium op. Hij meende dat hij niets meer te melden had en was bang dat hij niet meer aan de 'overspannen verwachtingen' zou voldoen.

Hij was misschien wel de grootste entertainer die Nederland gekend heeft, maar zijn roem beklijfde niet. Dat komt doordat Buziau filmopnames van zijn performances consequent weigerde. Hier en daar is nog een krakerige geluidsopname te vinden, maar ook daar was hij eigenlijk tegen. Hij vond dat hij dan zijn eigen concurrent werd en was bang dat de mensen niet meer naar hem zouden komen kijken in het theater.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden