Eenzaamste politicus ter wereld

Interview | Enige oppositielid Ethiopisch parlement hekelt onderdrukking

ADDIS ABEBA - Girma Seifu Maru (1966) moet wel de eenzaamste baan ter wereld hebben. Sinds 2010 is hij het enige oppositielid in het Ethiopische parlement van 547 leden.

Girma's partij Unity for Democracy and Justice (UDJ) probeerde half september een demonstratie te organiseren in de hoofdstad Addis Abeba. De dag voor het protest moest Girma ruim vijf uur in het politiebureau doorbrengen. "Intimidatie hoort erbij, alsof ze denken dat dat ons zal afschrikken", vertelt hij met een wrange lach.

Geregeld probeert Girma - in Ethiopië worden mensen met hun voornaam aangeduid - het lot van opgepakte oppositieleden aan de kaak te stellen in het parlement. Maar premier Hailemariam Desalegn geeft volgens hem altijd hetzelfde antwoord: "Dat het terroristen zijn en dat Ethiopië geen politieke gevangenen kent. Zoals altijd mag ik slechts een keer spreken, en kan ik na een antwoord van de premier niet verder vragen."

Het Oost-Afrikaanse land is een 'donor darling' - als trouwe bondgenoot van de Amerikanen en de strijd tegen terreur in buurland Somalië kan de regering op financiële steun uit het Westen rekenen - en maakt een snelle economische groei door. Maar Ethiopië krijgt ook veel kritiek van organisaties als Human Rights Watch, Amnesty International en de Verenigde Naties; veel politici, journalisten en religieuze leiders zijn gevlucht of zitten gevangen onder een omstreden terroristenwet.

Dat hij het enige oppositielid is lijkt op de ingetogen Girma weinig indruk te maken: "Ik vertegenwoordig een partij, en zij vertegenwoordigen een partij. Het aantal zetels maakt me niet uit." Hij zegt zich ook niet eenzaam te voelen. Toch heeft hij weinig interactie met de andere volksvertegenwoordigers. Samen lunchen of koffiedrinken gebeurt zelden, alleen soms wanneer een parlementaire vergadering buiten de hoofdstad plaatsvindt.

De witte muren van het partijkantoor van Girma's UDJ zijn behangen met verschillende spandoeken met de gezichten van collega's die in de gevangenis zitten. Op slechts een halve kilometer van het parlementsgebouw vergadert de partijleiding op een zondagmiddag in hun kantoor, inclusief Girma. "Het bureau dat ik nu gebruik is van Andualem Arage," vertelt hij. Andualem is een prominente UDJ'er die een levenslange gevangenisstraf uitzit vanwege terrorisme.

Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch zegt dat Ethiopië de vreedzame oppositie systematisch criminaliseert door gebruik te maken van een antiterrorismewet die in 2009 werd ingevoerd. Meer UDJ-collega's zitten vast. Girma weet dat ook hij opgepakt kan worden: "Mocht het gebeuren, dan ben ik er klaar voor."

Hij werd politiek bewust in zijn studententijd, die samenviel met de wrede militaire junta van Mengistu Hailemariam, die regeerde van 1974 tot 1991. "Mijn familie was niet erg politiek geëngageerd maar er was thuis wel veel ruimte voor discussies", vertelt Girma. "Ook luisterden we veel naar Voice of America en Deutsche Welle, omdat die niet alleen maar staatspropaganda uitzonden."

In een dompig kantoortje op de tweede verdieping van een aftands gebouw in de achterstandswijk Cherkos, werkt Girma ook parttime als business consultant. Vanuit zijn raam kijkt hij daar bijna dagelijks uit op de jongeren die schoenen poetsen, fruit verkopen of auto's wassen. Het werkloosheidscijfer in Addis Abeba wordt geschat op 45 procent, ondanks de snelle economische groei.

Als econoom en iemand die opgroeide in Mercato, de grootste openluchtmarkt van Afrika, heeft Girma veel aan te merken op de staatsgeleide economie. "Door de vele grote infrastructuurprojecten lijkt het alsof het heel goed gaat met Ethiopië. Maar de meerderheid van de bevolking lijdt enorm."

Volgens hem profiteren slechts een handjevol staatsbedrijven en een paar mensen uit de regering van de grote projecten.De UDJ is voor een liberale economie, waar de private sector de ruimte krijgt om banen te creëren voor de gewone Ethiopiërs.

Als de overheid het economische of sociale beleid niet op korte termijn aanpast, kan dat volgens Girma fataal zijn: "Als de onderdrukking niet stopt, dan kunnen de gevolgen bloediger zijn dan we onskunnen voorstellen".

Oppositie durft weer de straat op te gaan
Sinds de val van Mengistu in 1991 wordt Ethiopië geregeerd door de coalitie Ethiopian People's Revolutionary Democratic Front (EPRDF). Het land werd tot vorig jaar streng geleid door president Meles Zenawi. Die gaf in 2005 voor het eerst oppositiepartijen de kans om mee te doen aan de verkiezingen. De regerende EPRDF leed een nederlaag en verklaarde de uitslag ongeldig. De oppositie ging massaal de straat op, zeker 200 mensen werden daarbij gedood. Veel oppositieleden vluchtten het land uit om arrestatie te voorkomen. In de afgelopen maanden durfden de tegenstanders van de regering voor het eerst sinds acht jaar weer op straat te protesteren. Onder hen ook de UDJ, in 2008 opgericht door politici die in 2005 hadden meegemaakt hoe hun zege werd gestolen. De volgende landelijke verkiezingen zijn in 2015.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden