Eens een skater, altijd een skater

Voor skaters zijn ze oud - sommige bijna dertig. De Tilburgers van 'Free Booze For Rollers' worden strammer, de stunts minder spectaculair. Toch blijven ze elkaar zien. 'Bier en vrienden zullen we altijd delen'

Tieners waren ze nog. Jongens uit Tilburg die elkaar leerden kennen op de Tilburgse indoor skatebaan. Ze noemden zichzelf de club 'gratis drank voor skaters' oftewel 'Free Booze For Rollers' - FBFR. Skaten en alles eromheen werd hun leven. Met vette sponsorcontracten op zak reisden ze door heel Europa en deden mee aan wedstrijden en filmprojecten om de coolste stunts te laten zien.

De meeste zijn nu bijna dertig. De skaters, de stunters, de rauwe jongens hebben nu bijna allemaal gewone banen. Ze zijn kok, chemicus, bouwkundige, planoloog, filmmaker en verkoper. Een enkeling werd dj of muzikant - uit deze hechte groep vrienden ontstond de Tilburgse garagesixtiesband 'The Black Marble Selection'.

Waren de skateboarders jarenlang niet van de skatebaan en de straat af te slaan, tegenwoordig worden de skatesessies ingepland. Steeds vaker in het weekend, want door de week roept het dagelijks leven vanwege het werk, vriendinnen en een enkele baby.

Fotograaf Roos Pierson volgde de skategroep een jaar en ontdekte dat het er in hun wereld vooral belangrijk is samen te kunnen chillen en bier drinken. In de skatecultuur gaat het om het samenzijn. "Bier en vrienden zullen we altijd delen."

Aan een film over deze skaters wordt nog hard gewerkt, op YouTube is al een voorproefje te zien:

In de jaren vijftig verveelden de Californische windsurfers zich te pletter in de winter. Zo begon het. Ze wilden ook in de koude maanden graag oefenen. Waarom niet wat rolschaats- wieltjes onder een houten plank schroeven en daarmee over straat 'surfen'? Het eerste skateboard werd geboren. Tenminste dat is één versie van de oorsprong van het skate- board, sommigen zetten wieltjes onder sinaasappelkistjes om door de straten te surfen. Het skaten gebeurde toen vooral laag bij de grond, meer surfend dan stuntend.

In de jaren zeventig vervingen soepele kunststofwieltjes de stalen wielen. Na een paar dramatisch droge zomers, toen alle zwembaden droog stonden in Californië, probeerden de skaters stunts uit op de half- ronde zwembadbodems - de eerste 'pools'. Daar begon het echte stunten.

Toen de documentaire 'Dogtown & Z-boys' over een kleine groep surfers uit Santa Monica een hit bleek, werd het skaten een rage.

Ook Nederlandse skaters bezetten de straat. Het waren de broers Alex en Rodolfo Veenendaal die na een tripje naar Amerika in 1978 de eerste skateboards verkochten - destijds nog vanuit een hoekje in een motorkledingzaak in Amsterdam. Skateshop Rodolfo's bestaat nog steeds. En is bepaald niet meer de enige.

In de jaren tachtig ontpopte de rage zich tot een subcultuur met eigen straattaal, muziek en kledingstijl met de bekende slobberbroek met kruis op de knieën: handig voor de stunts. Nu is het echt mainstream met tieners op hun pennyboard en jongeren op longboards, die ook als transportmiddel worden gebruikt. Er zijn stunters die voorkeur hebben voor de halfpipe, pool of miniramp op de skatebaan of juist kiezen voor downhill, slalommen of freestyle skaten op straat.

Op de Olympische Spelen in 2020 in Tokio is skaten voor het eerst een officieel olympische sport. Bedoeld om meer jonge sporters naar de Spelen te lokken. Als de sfeer maar niet verandert, roepen de hardcore skaters. Skateboarden moet een beetje een buitenbeentje blijven.

SKATER TIJN PIERRE ARTS (27)

"Tien jaar was ik toen ik voor het eerst ging skaten. Als klein 'menneke' keek ik erg op tegen de oudere en bekende skateboarders uit Tilburg, zoals Hans Daniel van Dorssen die ook Nederlands kampioen was. Zij zorgden voor ons, gaven ons vrijheid. Lekker skaten in de eerste indoor skatehal waar we ook voor het eerst in aanraking kwamen met diverse muziekstijlen en graffiti. Spannend was het soms ook, ik herinner me nog een woest feest ergens onder een viaduct. Toch voelde het nooit gevaarlijk of onveilig, we waren altijd onder mekaar.

Ik was elke dag op straat te vinden, altijd op zoek naar de beste plek, een goed muurtje, een stalen buis waar ik een stunt op kon uithalen. Nog kan ik niet door de stad lopen zonder die blik op de straat. Toen ik planologie ging studeren in Utrecht liet ik het skaten even rusten, ik probeerde roeien, maar vond dat niks. Al die regels. Ik miste mijn vrienden en het skateboarden, en verhuisde terug naar Tilburg. Ik geniet vooral van het hangen en klungelen op dat board, en elkaar steeds motiveren om nieuwe dingen te proberen. We zien elkaar nog elke week en delen alles, maar het skaten wordt wel minder. We spreken vaker af in de kroeg of een restaurant. Ik mis hoe het vroeger was, toen we nog helemaal voor de stunts gingen.

We hebben nu bijna allemaal banen en een van ons heeft net een kleine gekregen. Ik werk inmiddels als meubelmaker; in de planologie is voor mij geen werk. Het skaten gaat iets minder de laatste tijd - sommigen krijgen zelfs een bierbuikje. Ik ben ook voorzichtiger, neem geen hoge trappen meer en doe mijn stunts op knie- of stoephoogte. Skaten is best intensief en als ik een paar uurtjes skate heb ik de volgende dag flinke spierpijn. Toch zwepen we elkaar nog steeds op om mooie trucs uit te testen. Ook al mislukken die steeds vaker. Eerlijk is eerlijk: skaten gaat vooral over vallen."

DE FOTOGRAAF

Roos Pierson (21) is vierdejaars student fotografie aan AKV/st. Joost in Breda.

Ze fotografeert voor NRC, Krajicekfoundation en maakt fotoreportages. Zo maakte ze een serie over studenten die in een oud ziekenhuis wonen en bezocht mensen die nog adverteren via het prikbord bij de supermarkt.

Nu is ze bezig met een serie over 'de schaft' - het moment waarop bouwvakkers pauze nemen in hun keet. Voor deze reportage volgde Roos de Tilburgse skaters een jaar lang. "Ze zijn erg benaderbaar, omdat ze gewend zijn aan camera's, maar vooral ook doordat ze zelf een super open cultuur hebben gecreeërd."

SKATER PAUL LAARHOVEN (28)

"Mijn ouders haalden mij van voetbal af omdat ik een verwend rotventje aan het worden was. Ik was veertien en ontdekte het skaten. Na één keer proberen was ik verslaafd. Dat gevoel is nooit weggegaan. Skaten is voor mij een mega uitlaatklep. Het stunten is ronduit gevaarlijk, als je van een tien treden hoge trap af stuitert, kun je gemakkelijk iets breken. Skaten heeft mij geleerd niet bang te zijn, skaters zijn sportief, competitief en creatief. Je leert echt heel goed om te gaan met tegenslagen. Ik ben uit mezelf niet zo rustig, maar door het skaten ben ik behoorlijk stressbestendig geraakt. Ik kan me beter beheersen.

Voordat ik scheikunde ging studeren in Tilburg woonde ik in Zeeland en daar is de kerngroep van Zeeuwse skaters ontstaan. De meeste zijn later ook naar Tilburg verhuisd en zo zijn we elkaars beste vrienden geworden en gebleven. Tijdens onze studiejaren hingen we avonden op straat, gingen we keihard skaten, veel bier drinken en slap ouwehoeren.

Nu plan ik onze avondjes in het weekend in. Ik kan het door de week niet meer combineren met mijn werk als analytisch methode-ontwikkelaar in de nanotechnologie. Ik heb nu meer aan mijn hoofd en verantwoordelijkheden. Toch skate ik nog wel geregeld in wedstrijden. Ik word nog steeds gesponsord, omdat ik best goed ben voor mijn leeftijd. Het is wel anders. Ik herstel minder snel. Vroeger stuiterde ik rustig een paar keer en had de volgende dag nergens last van. Nu duurt dat veel langer.

De skatecrew is mijn wereld, het zijn mijn beste vrienden. We hebben ook zo veel meegemaakt samen. Dit wereldje is niet te vergelijken met een sportclub in een halletje. Wij toerden in de zomers door Europese steden en kwamen in de heftigste gettobuurten terecht. Soms zagen we drugsdealers met elkaar vechten. Het maakt je behoorlijk streetwise. Ik hou van dat losse, de gekkigheid, het ongebondene, zonder grenzen door een stad zoeven met elkaar. Dat gevoel blijft."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden