Eendagsbajesklanten bespreken de preek

'Hoe zou jij dat doen, binnenstappen bij de man die jou verraadde? Die nu bij jouw vrouw op de bank zit?” Het was voor spek-en-bonen, maar wel zoals dominee Christiaan Donner 'echt voor de mannen in de bajes' preekt, gisteren in Alphen aan den Rijn tijdens een symposium over preken in de bajes.

,,Onze wraak zou zoet zijn, maar Jezus kon vergeven”, zei de predikant in centrum De Bron. Toen kwam nog een liedje en de zegen en was de miniliturgie in een kwartier doorgewerkt.

Dan volgt de bespreking met bekende Nederlanders. Oud-politicus Aantjes ('Ik ben Willem Aantjes en ik ben huisman') begrijpt niet waarom er een aparte preek voor gevangenen is. ,,Wij zijn allemaal gevangen.”

Het gesprek gaat verder over emoties. Aantjes denkt dat Doekle Terpstra, óók aanwezig, 'altijd boos' is.

Dat denkt de CNV-voorman ook als hij zichzelf op tv ziet. ,,Vakbonden zijn woedend, staat er dan. O, ik ben woedend, denk ik dan.” Aantjes: ,,Probeer het eens met verdrietig zijn. Want dat zíjn wij gewoon.”

Bajesdominee Bleij vindt dat riskant. Hij slofte eens ,,droevig door het gevang, toen riep een schoonmaker met Afrikaans accent: kop op, dominee”.

Het predikantschap, zegt cabaretier Seth Gaaikema ('dubbel domineeskind'), is ,,een rotbaan als je een nare kerkenraadsvoorzitter treft. Dan liever die gevangenen, die hebben ook nog meer behoefte aan geloof.”

Gaaikema's idyllische bajesopvatting deelt Donner niet. ,,Je hebt er geen kerkenraad maar wel 300 gevangeniswerkers. Die zeggen: Die mannen zitten wel schijnheilig bij jou, maar straks schoppen ze weer rommel.” Donner vertelt waarom een preek wérkt in de bajes: ,,In de kerk denk je toch dat de zondige wel die man naast je zal wezen. In het gevang is dat eerlijk, die zondige ben jij.”

Vaste symposium-bezoeker Anne van der Meiden, emeritus hoogleraar, vraagt: ,,Hoe codeert u de goede boodschap, en hoe schat u de decodering van de gevangenen in?”

Greteke de Vries (Trouwpreekfinaliste in 2000) wil dat een preek ,,heelt wat mensen onder elkaar kapot maken”. Dat er in de gevangenis alleen maar daders zitten, maakt het wel makkelijk – je hoeft dan niet met alle partijen rekening te houden.

Dat is Donner te makkelijk, want hij vindt de veroordeelden 'ook allemaal slachtoffer'. Bovendien: ,,Die mannen zijn niet op goedkope vergeving uit, dan voelen ze zich gewoon belazerd.”

Eendagsbajesklant Gaaikema is het allemaal te vroom. Hij denkt aan echte gevangenen en zegt: ,,Het is toch ook gewoon leuk, doen wat niet mag?”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden