Een zonnebril moet goed voelen

Als modeaccessoire is de zonnebril onmisbaar, maar je ogen hebben ook bescherming nodig. In de juiste kleur.

Het is eindelijk echt even zomer in Nederland. Hoogste tijd om de zonnebril weer op te zetten. Maar hoe vind je de bril die je het beste beschermt, én ervoor zorgt dat je zo goed mogelijk ziet?

Dat begint bij de UV-doorlaatbaarheid, ofwel: hoe veel UV door de lens heen komt. UV-straling is ultraviolette straling van de zon. Schadelijk voor de huid, én voor de ogen. Bijna alle zonnebrillen hebben tegenwoordig een CE-keurmerk, herkenbaar aan de kleine CE-sticker op de bril. Er zijn verschillende CE-categorieën, waarmee wordt aangegeven hoeveel licht de glazen doorlaten. Bij de zon die weerkaatst op het water moet dat minder licht zijn dan bij bijvoorbeeld bewolkt weer.

Het CE-keurmerk betekent overigens niet dat de bril zo veilig mogelijk is, maar dat die voldoet aan de veiligheidsvoorschriften van de Europese Unie. Duur is in dit geval niet per definitie beter: ook goedkope brillen voldoen over het algemeen aan de Europese norm.

Het is dan ook handiger om te weten hoeveel UV de bril precies doorlaat, zegt Andre Piers, business unit manager glas en glasvervangende producten bij TNO. „Hoe minder UV er door de lens komt, hoe beter de ogen beschermd zijn. Dat is een kwestie van meten: we meten eerst voor het glas in welke mate er UV-straling is, vervolgens meten we achter de lens, om te zien hoe veel UV er niet doorheen komt.” En dan maakt het niet uit dat je met een zonnebril misschien de neiging hebt om wat meer in de zon te kijken, stelt Piers. „Als de bril weinig UV doorlaat, zijn je ogen veilig.”

Als je alleen naar de UV-straling kijkt, heb je dus eigenlijk geen zonnebril nodig in de auto. „Daar zit je al achter glas, dat houdt al veel UV tegen. Een gewone bril doet hetzelfde, die stopt de straling ook. Maar om beter te kunnen zien in de auto, kan een gekleurde lens wel helpen.” En dan niet per se de ouderwetse bruine of grijze glazen, maar juist blauw/gele, vervolgt Piers. „Je kunt het vergelijken met een powerpoint-presentatie. Daarvoor wordt vaak de combinatie blauw/geel gebruikt, omdat mensen dat het prettigste vinden om naar te kijken. Maak je dezelfde presentatie in rood/groen, dan vinden ze dat minder makkelijk kijken. Vanuit die kleurenfilosofie kun je beredeneren welke kleuren goed zijn om te gebruiken voor zonnebrillen.”

Lichtgekleurde glazen bijvoorbeeld voor in het bos, daar is het immers al wat donkerder, dus dan zijn donkere glazen niet zo handig. In de sneeuw of op het water heb je juist wel donkere glazen nodig, omdat de zon reflecteert op de sneeuw of op het water: een donkere zonnebril filtert die reflectie weg, waardoor je meer contrast ziet. „Het oog is een spier die constant gespannen staat. Door de juiste kleuren te gebruiken, hoeft het oog minder hard te werken.”

Daarom ontwikkelde brillenketen Pearle in samenwerking met TNO diverse gekleurde glazen, voor de verschillende momenten dat je een zonnebril gebruikt. Een oranjebruin glas, de zogenoemde ’Roadview‘, is bijvoorbeeld goed tijdens het auto rijden. Een heel donkere bril mag je in het verkeer niet dragen, maar de bruinoranje glazen wel. Net als met de donkere glazen zie je met deze een beter contrast, zelfs als de felle zon op een nat wegdek weerkaatst. „Een aantal lichtsoorten kan het zicht verminderen”, vertelt Theo Vosman van Pearle, die betrokken was bij de ontwikkeling van de glazen. Fel en intens licht, en vooral blauw licht. Als je hinderlijke schitteringen ziet op een nat wegdek, of op sneeuw, dan is dat blauw licht”, legt Vosman uit.

Donker gekleurde glazen filteren het blauwe licht zoveel mogelijk weg. Gele glazen doen dat ook, maar zijn te licht voor overdag; bij een felle zon hebben de ogen meer aan bruin of grijs. De gele glazen zijn wel handig voor ’s avonds in de auto, om de koplampen van tegenliggers wat af te zwakken. „Daarom hebben we ook een zonnebril die je ’s avonds en ’s nachts in de auto kunt dragen, de ’Nightview’, zodat je minder verblind wordt door de koplampen. Al is dat eigenlijk geen zonnebril te noemen natuurlijk.”

Toch blijven de gewone bruine of grijze zonnebrillen het beste voor alledaags gebruik, omdat die de ogen goed beschermen in de meeste situaties. Bovendien kijkt een bruine of grijze bril het normaalst: die veranderen de kleuren die je ziet nauwelijks, de wereld ziet er dus zo gewoon mogelijk uit. Overigens: grijs wordt door veel mensen zwart genoemd als het om zonnebrillen gaat, maar brillen met echt zwarte glazen bestaan niet. Dan zou je immers niks meer zien. Grijze en bruine brillen worden ook nog altijd het beste verkocht, zegt Vosman. ,,En de ’Roadview’ is erg populair. Maar roze of oranje glazen verkopen we minder.”

Als je dan gekozen hebt voor de mate van UV-doorlaatbaarheid en voor de kleur van de lens, rest de vraag: kunststof of glas? De meeste zonnebrillen hebben tegenwoordig lenzen van kunststof, omdat dat wat lichter is dan glas, vertelt Jeroen Nijhof, inkoop- en productmanager glas bij Pearle. „Zware glazen zijn niet prettig in de zomer, dat geeft te veel druk op je neus en dan gaat het zweten. Glas is wel duurzamer, het krast minder snel dan kunststof.” Toch is het vooral een kwestie van smaak, vindt Piers van TNO. „Het een is niet beter dan het ander, zonnebrillen zijn erg persoonsafhankelijk.”

Dat geldt eveneens voor de kleur van de glazen, vervolgt hij. „Ook al zie je met de ene kleur een betere contrast dan met de andere, het gaat er uiteindelijk om wat iemand prettig vindt om te dragen. Niet iedereen vindt het prettig om de wereld blauw/geel gekleurd te zien. Als je een zonnebril uitprobeert, vraag jezelf dan af: zit het lekker? Kun je er goed doorheen kijken?” En doe een kleine kwaliteitstest, in het bijzonder bij zonnebrillen op sterkte. Kijk naar bijvoorbeeld een bakstenenlijn op een muur om te zien of de lijn verspringt of gaat dansen. Als dat zo is, heb je te maken met een bril van slechte kwaliteit. „Maar dat komt niet veel voor. Een zonnebril moet goed voelen, dat is uiteindelijk het belangrijkste.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden