Een zeperd bij de melkveehouders

Een litertje melk is een litertje melk. Maar niets is wat het lijkt. Want melk is sinds decennia vooral ook een Brussels product; zie de gevolgen van het Brusselse besluit om per 1 april 2015 een streep te halen door de melkquota. Nog ver vóór die datum leidde dat tot een ongekende bouwwoede en schaalvergroting in de sector - de ene na de andere grote stal werd uit de grond gestampt en al die stallen kregen de bezetting die daarbij hoort.

In die dagen bulkte de sector van het zelfvertrouwen. Want China, Rusland: de wereld lag open voor de Nederlandse melkveehouderij, was het geloof. Voorop in alle enthousiasme liepen boerenbelangenorganisaties - voor kritische geluiden was nauwelijks plek. Boeren vierden het opheffen van de quotering dan ook als een 'bevrijding' en zetten de melkkraan wijd open.

Maar de vraag is, of de sector al die vrijheid wel aankon. Zo bleek binnen enkele maanden dat er veel te luchtigjes was gedaan over de verwerking van alle extra mest. Om het milieu te redden was Haags ingrijpen dan ook onvermijdelijk, via de invoering van fosfaatrechten. Alle extra koeien zorgen bovendien voor veel te veel melk en dus te lage melkprijzen, ook omdat de Chinese én de Russische marken het lieten afweten. Bovendien, merkte een topman van FrieslandCampina eerder in deze krant op: "Als een boer geen grens krijgt opgelegd, gaat hij aan de slag. Melkveehouders importeerden zelfs koeien om meer te kunnen melken. Uit het oogpunt van dierziekten is dit risicovol. Het kan de reputatie van de Nederlandse zuivel schaden. Waanzin ten top natuurlijk."

Per saldo heeft de Nederlandse melkveehouderij de huidige malaise, waarbij faillissementen niet zijn uit te sluiten, dus over zichzelf afgeroepen. De sector heeft, daartoe aangespoord door haar voorlieden, teveel gegokt op economische expansie en komt nu van een koude kermis thuis.

In gewone bedrijfstakken zou dit soort zeperds worden afgedaan als ondernemersrisico. Maar in de melkveehouderij gaat dat anders, zo bewijzen de boerenbelangenorganisaties die nu weer aan de bel trekken in Brussel. Waar diezelfde organisatie ooit tamboereerden op maximale vrijheid, pleiten ze nu voor 23 miljoen euro subsidie om de overproductie uit de markt te nemen. Alleen zo zien zij een uitweg uit de malaise.

Naast alle dierenleed dat dit oplevert- want de inkrimping van de veestapel zal tot de nodige drukte in de slachthuizen leiden - is ook de belastingbetaler de dupe.

Het geeft niet alleen te denken over de kwaliteit van het leiderschap in de sector, maar ook over de manier waarop melk is verweven met politiek. Want dat geld, zal er waarschijnlijk wel komen.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden