Een zandbak vol Sneeuwwitjes en lelijke eendjes

Jeugdtheater

Echt waar Theatergroep MAX ¿¿

Na hits als 'Help!', over de opkomst van The Beatles, en 'Staal' over stoere jongens en testosteron, zijn de verwachtingen bij een nieuwe voorstelling van Theatergroep MAX hooggespannen. 'Echt waar!' is dan een teleurstelling en mist de bekende humor, energie en verrassende theatertaal.

Het idee achter de 'zielige sprookjes uit het echte leven' spreekt tot de verbeelding. Moniek Merkx schreef de tekst op basis van waargebeurde verhalen van acteurs en kinderen. Met als oproep: 'Ken je dat gevoel? Dat niemand je begrijpt? Dat je je onnozel voelt en ook nog eens ontzettend lelijk?' Ook het dagelijks leven is immers vol Assepoesters, Sneeuwwitjes en lelijke jonge eendjes die er niet bij horen, ongelukkig zijn of in de problemen zitten. MAX verheft dit soort verhalen meestal moeiteloos tot universele thema's waarin iedereen zich herkent. Maar de grote zandbak die op het toneel staat met vijf rondrennende acteurs blijft een beetje een ver-van-je-bed-show.

Acteurs Abdelkarim el Baz, Anne Fé de Boer, Niek van der Horst, José Mantoya en Nastaran Khorasani duiken in hun eigen en andermans verleden. José kwam op zijn derde jaar vanuit Colombia bij zijn Nederlandse adoptieouders en niemand begreep hoe alleen hij zich voelde.

Anne Fé heeft gezien dat haar vader een verhouding heeft met de buurvrouw en haar moeder weet van niets. Moet zij het vertellen zodat ze gaan scheiden? Nastaran is heel mooi maar ze kijkt steeds in de spiegel naar haar grote neus en denkt dat iedereen haar uitlacht.

Terwijl ze één voor één hun verhaal vertellen, graaft het getraumatiseerde jongetje Abdel zwijgend in het zand. Met een scherpe schop waar hij steeds zijn hals oplegt, alsof hij zichzelf wil onthoofden. Juist van hem wil je horen wat er aan de hand is, maar daarover zwijgt hij als het graf. De andere gebeurtenissen komen niet goed over het voetlicht. Het verdriet is niet echt treurig, de angst is niet voelbaar en de boosheid blijft een beetje in de lucht hangen.

Pas tegen het slot begint het te bruisen, vooral als de sprookjesfiguren om de hoek komen kijken. De volslanke fee die geen aandacht krijgt is erg grappig. Met haar toverstaf kan ze drie wensen vervullen, maar de personages grijpen hun kans op geluk niet. Ze roepen: "Zeur niet, hou je mond en ga weg!" Maar net als in een sprookje ontkomen ze niet aan hun happy end: zweven op een wolk en trouwen met een prins.

Ook MAX krijgt een nieuwe toekomst. Samen met dansgroep Meekers en jongerentheater Siberia presenteren ze komend jaar een groot nieuw stadsgezelschap voor de jeugd: het Rotterdamse Maas, dat zich vestigt in het voormalige theater Lantaarn/Venster.

Anita Twaalfhoven

Theater

'Don Juan' Noord Nederlands Toneel ¿¿¿¿

Een kleerkast met onvermijdelijke zonnebril als beveiliger. Een reeks met kittig trillende kuiten op een (niet bestaande) loopband voorbijglijdende kokette stewardessen. Een met behaagzieke armen uitgevoerde zwemvestdemonstratie. Jaloers tierende mannen, wier machteloze vuistjes grotesk op de kleerkast afstuiten.

Lang voordat het onderwerp zelf in zicht is, is de invloed van diens beruchte levensdrift al in gretige streken neergezet. Je kan aan de snelle beginscènes van deze 'Don Juan' afzien dat filmmaakster Dana Nechushtan ('Dunya & Desie', 'Annie M.G.') gewend is in beelden te denken. Grappig hoe theatraal die, scherp gemonteerd, op toneel werken.

Speciaal voor deze productie aangetrokken door Noord Nederlands Toneel heeft Nechushtan samen met schrijver/bewerker Nathan Vecht Molières blijspel over de legendarische vrouwenverleider geheel naar haar hand gezet. Het warme Sicilië als plaats van handeling is vervangen door Schiphol en Madame Tussaud, plaatsen waaraan glamour kleeft door de mix van sterren, vluchtige roem en media-aandacht.

Verguisd of bewierookt, in zo'n omgeving kan de playboy gedijen. Macht en faam zijn sexy. In die zin is de voorstelling een spiegel van deze tijd, die gefocust is op hits. Nechushtan zet die kwijlende idolatrie in rake scènes neer, versterkt door de spitse Koefnoen-taal van Vecht.

Een van de hoogtepunten is de scène waarin een hitsige verpleegster en een eerzuchtige arts elkaar Dons gunsten betwisten in almaar sterkere staaltjes van tekst en zang. Oergeestig en treffend gespeeld door Malou Gorter en Maartje van de Wetering. Tegelijk schemert er ook een zwak puntje doorheen.

Zonder uitzondering happen de vrouwen als domme gansjes toe zodra de gevierde pik beweert hun 'sapcentrifuge' weer op gang te zullen krijgen. Daarmee laat Nechushtan hem - en het stuk - wel heel makkelijk wegkomen en krijgt zijn aanstaande dood, hier een wat platte rampartij, weinig dimensie. De voorstelling spiegelt wel, maar bijt niet.

Daarmee voegen regisseuse en bewerker zich in de trend om klassiek repertoire als inspiratiebron te gebruiken, maar zo vrijelijk met het materiaal te dollen dat de kern ontkracht kan worden. Als komedie blijft 'Don Juan' echter recht overeind en van hoog niveau.

Flitsend spel met een smakelijk uit de heupen acterende Peter Vandemeulebroecke in de titelrol en gekruide vondsten - een slangachtige bimbo, Prins Bernhard als valse moraalridder - in een verrassend pikante enscenering houden de vaart er moeiteloos in.

Hanny Alkema

Stadsschouwburg Groningen t/m 6-10. Tournee t/m 12-12. Info: www.nnt.nl

Pop

Yori Swart ¿¿¿

Singer-songwriter Yori Swart heeft in haar nog korte loopbaan al een kast vol prijzen bij elkaar gezongen. De meest prestigieuze was de Grote Prijs van Nederland die ze vorig jaar in de categorie singer-songwriter won. Daarnaast sleepte ze ook de Sena Performers PopNL Award, de Amsterdamse Popprijs en NH Pop Live in de wacht en speelde ze zich in de spotlights met haar bijdrage aan de DWDD Recordings.

Maar wie denkt dat daarna je kostje als artiest gekocht is, kent de realiteit van de Nederlandse popscene niet. Omdat de media-aandacht dit jaar wat was weggeëbd, besloten Paradiso en Swarts management dat het toch beter was om het optreden van afgelopen dinsdag te verplaatsen van de grote zaal van Paradiso naar het kleinere People's Place. Daar moest Swart het doen met enkele tientallen fans en trachtte de zangeres haar fans met zachte hand naar de merchandise stand in de hal te leiden: "Ik denk dat ik straks maar even bij de T-shirtjes ga staan".

Dat Swart uitweek naar een kleine zaal zegt iets over de moeizame weg naar roem die iedere artiest in Nederland moet afleggen, maar ook over de compromisloze muzikale aanpak van de zangeres. In tegenstelling tot collega's als Ilse DeLange en Caro Emerald zet Swart niet in op radiovriendelijke popsongs, maar op een eigenzinnige crossover van luisterpop, folk en blues.

Bij het Amsterdamse concert maakte vooral het vakmanschap van de muzikante indruk. Het kwam tot uiting in knappe songs met veel tempo- en sfeerwisselingen. Bovendien zorgde de vijfkoppige begeleidingsband voor een mooie volle live-vertaling van de songs.

Tegelijkertijd leverde het wel een sound op die eerder bewondering dan extase opriep. De nummers staken fraai in elkaar, maar bij ontstentenis van aanstekelijke melodieën en meezing-refreinen werd je als luisteraar zelden meegesleept. Daardoor overheerste regelmatig het gevoel dat je een beetje aan de buitenkant van de songs bleef hangen.

Bij enkele intense akoestische nummers slaagde de 22-jarige muzikante uit Bergen er wel in je haar belevingswereld in te trekken. Het betrof vooral nieuwe songs, die, zo verklapte Swart, op haar nieuwe geheel akoestische album zullen komen te staan. Iets om naar uit te kijken dus.

Saskia Bosch

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden