Een worstelpartij zonder scheidsrechter

BOEDAPEST - Het is moeilijk om de voortdurende krachtmeting in Slowakije tussen premier Vladimir Meciar en president Michal Kovac als iets anders te zien dan een ordinaire bokspartij, waarbij de scheidsrechter verdwenen is en de ene partij onvermurwbaar op de andere blijft inbeuken.

De laatste ronde vond plaats in het Slowaakse parlement waar die ene partij, Vladimir Meciar met zijn Beweging voor een Democratisch Slowakije (HZDS), gesteund door extreem links en extreem rechts, een comfortabele meerderheid heeft. Kovac was naar het hol van de leeuw gekomen om gebruik te maken van zijn recht om het parlement toe te spreken bij de opening van het parlementaire jaar, een van de weinige rechten die hem nog resten.

Emotioneel en zichtbaar getekend door de ontwikkelingen van de afgelopen dagen probeerde de 59-jarige president van zich af te bijten. Dat premier Meciar het politieke leven onmogelijk maakt, dat er geen enkel overleg meer mogelijk is dat hij uitsluitend de confrontatie zoekt. De Slowaakse president was voor zijn doen ongewoon uitgesproken in zijn beschuldigingen aan het adres van Meciar en zijn regering. Maar veel zullen de woorden van de president niet uitmaken want de omstreden Meciar zelf was niet eens in de zaal. De premier had bij de opening van het parlementaire jaar, tijdens de presidentiële rede plotseling dringende zaken in het verre oosten van zijn land.

Voor de Slowaken daarentegen was het optreden van de president het bewijs dat hij de strijd tegen zijn premier nog niet heeft gestaakt. Ook al heeft hij de afgelopen dagen flinke dreunen moeten incasseren. De geschiedenis van Kovac junior die eind vorige week naar Oostenrijk zou zijn ontvoerd en daar nu wordt vastgehouden omdat er een internationaal arrestatiebevel tegen hem lag, bepaalt het hele openbare leven in Slowakije. De ene avond verschijnt de president op de televisie om met tranen in de stem te verklaren dat zijn zoon onschuldig is en het slachtoffer van een wrede ontvoering, de volgende avond is de premier aan de beurt die zegt dat hem niets te verwijten valt, dat vader en zoon Kovac leugenaars zijn en dat hij zelf de enige garantie voor een juiste rechtsgang in het land.

Wat er precies gebeurd is met Kovac junior, blijft intussen volstrekt onduidelijk. Getuigen zijn onvindbaar en de autoriteiten hullen zich in stilzwijgen. Feit is alleen dat de zoon vast zit in een ziekenhuis in Oostenrijk en er psychisch slecht aan toe is. Volgens het kamp van Kovac senior, waarin ook een groot deel van de Slowaakse oppositie is terug te vidnen, is de 34-jarige zoon van de president, die net als zijn vader Michal heet, vorige week in de buurt van Bratislava onderweg naar zijn werk aangehouden door een aantal mannen met auto's die hem eerst bewerkt hebben met electroden en daarna minstens een liter whisky gedwongen hebben te drinken. Vervolgens zou de jonge Kovac als een willoos pakketje mens over de grens in Oostenrijk zijn gedumpt, met een belastend dossier onder de arm.

De Slowaakse president ontkent niet dat de Duitse afdeling van Interpol in zijn zoon geïnteresseerd is in verband met een verduisteringsaffaire bij de Slowaakse firma Technopol, waar ook Duitse bedrijven bij betrokken zouden zijn. Maar, aldus het presidentiële kamp, Kovac junior wordt alleen gezocht als getuige, niet als verdachte.

Alle pogingen van vader Kovac om zijn zoon zo snel mogelijk naar huis te halen zijn tot nog toe op niets uitgelopen. De regering-Meciar weigert alle medewerking en ziet geen enkele reden om zich diplomatiek in te zetten voor zijn zaak, en de Oostenrijkers wachten rustig af. Met een vroom gezicht verklaarde de premier dinsdagavond voor de tv dat hij Kovac' zorgen goed begrijpt, hij is zelf namelijk ook vader, maar dat het recht nu eenmaal zijn loop moet hebben.

Het komt het Meciar-kamp prima uit dat de jonge Kovac als misdadiger wordt vastgehouden en dat de presidentiële familie in verband wordt gebracht met duistere praktijken. Slovenska republika, een van de meest Meciar-getrouwe dagbladen in het land haalt al maanden flink uit over de vermeende malafide praktijken van de presidentiële zoon, waarbij begrippen als verdachte en getuige vrijelijk door elkaar worden gehusseld.

Een week na de ontvoering heeft iedereen in Bratislava inmiddels zijn eigen theorie over de zaak. Er wordt zelfs ruim gespeculeerd over betrokkenheid van het hoofd van de Slowaakse geheime dienst, Ivan Lexa die al of niet in opdracht van de premier de ontvoering op touw zou hebben gezet.

Maar, zoals gezegd, feiten ontbreken en dat zal onder de huidige krachtsverhoudingen ook wel zo blijven. Wel is duidelijk dat bijna geen enkele ontwikkeling in Bratislava nog los gezien kan worden van het offensief dat de populist Meciar heeft ingezet tegen al zijn politieke tegenstanders en met name tegen president Kovac die onder de bevolking erg populair is. Hij heeft de politieke macht van de president weten in te perken, de financiële armslag van de president beknot en speelt nu kennelijk op de man.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden