Column

Een woord als 'gotspe' past de belastingontwijking via de fiscus

Stevo Akkerman Beeld Jorgen Caris
Stevo AkkermanBeeld Jorgen Caris

Ik houd niet zo van grote woorden, maar na de onthulling in deze krant over belastingontwijking via de Belastingdienst ging ik toch op zoek naar synoniemen voor de term ‘aanfluiting’.

De oogst was mager. ‘Schandaal’ werd genoemd, en ‘bespottelijke toestand’. Beide toepasselijk, maar ik zocht iets anders. Iets als ‘gotspe’. Omdat daarin de tegenstelling klinkt tussen woorden en daden.

In de mondiale sport van het belasting ontwijken, speelt Nederland al heel lang een sleutelrol - niet voor niets definieerde het Witte Huis ons land in 2009 als ‘belastingparadijs’, samen met Bermuda en Ierland.

Maar de laatste jaren is deze sport in een kwade reuk komen te staan, en ambtenaren van de Belastingdienst wilden in 2015 van staatssecretaris Wiebes (VVD) weten of ze nog wel door moesten gaan met het optuigen van constructies (zogeheten rulings) waarmee multinationals hun winst via Nederland onbelast wegsluizen. In een notitie beschreven ze hun methodes, en ze waarschuwden dat die - als ze bekend werden - een gevaar zouden vormen voor het imago van Nederland.

Gewoon mee doorgaan, was de reactie van de staatssecretaris. Mij schoot de titel van een recent boek te binnen: ‘Het klopt wel, maar het deugt niet.’

Cruciale notitie

De Tweede Kamer vroeg Wiebes meer dan eens om informatie over de belastingdeals, maar deze cruciale notitie werd de volksvertegenwoordigers onthouden. Dat wekt ‘verbazing’ in het parlement, meldde Trouw gisteren. Ik zou daar gerust een schepje bovenop doen als ik een Kamerlid met zelfrespect was. Om te kunnen beoordelen wat het ministerie van financiën aan fiscale creativiteit ontplooit, moeten parlementariërs de gegevens krijgen waar ze om vragen - we hebben het hier niet over de categorie staatsgeheimen, al zou de staatssecretaris dat misschien wel willen.

Tussen het parlement en de regering gaat het op dit front wel vaker mis. Vorig jaar nam de Kamer een motie aan die minister Dijsselbloem mandaat gaf akkoord te gaan met Europese maatregelen tegen belastingontwijking, onder voorwaarde dat er geen verdere ‘verwatering’ zou plaatsvinden.

Maar in Brussel koos de minister een andere koers: hij bedong uitstel van implementatie tot 2024. Terwijl hij steeds had gezegd dat Nederland niet langer onderdeel van het probleem wilde zijn, maar van de oplossing. Gevraagd hoe dat kon, wees Dijsselbloem in het programma ‘Zembla’ met de vinger naar de VVD. “Dit is een concessie die ik heb moeten doen in de coalitie.” Had de Kamer dan niet in meerderheid iets anders verlangd? Het bleef onbesproken.

Dat het multinationale bedrijven dankzij Nederland lukt niet bij te dragen aan de samenlevingen waar ze hun geld verdienen, is erg genoeg, maar het wordt extra wrang als het gaat om ontwikkelingslanden.

Woensdag gaf de regering 9 miljoen euro extra aan Giro555, dat was lief, maar eerder liep Malawi - een van de armste landen ter wereld - 27,5 miljoen dollar mis doordat een Australisch mijnbedrijf zo slim was een brievenbusfirma op te zetten in Nederland.

Ik zoek een niet-ontwijkend woord. Iets als ‘misdadig’.

Lees ook:

Omstreden belastingdeals tussen fiscus en multinationals openbaar

Overzicht van omstreden belastingdeals verrast Tweede Kamer

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden