Een wonderlijke switch: Tony Blair die Servië adviseert

Na zijn vertrek uit de politiek begon Blair een lucratief adviesbureau, dat hem al controversiële klussen in landen als Abu Dhabi en Kazachstan opleverde. Beeld afp
Na zijn vertrek uit de politiek begon Blair een lucratief adviesbureau, dat hem al controversiële klussen in landen als Abu Dhabi en Kazachstan opleverde.Beeld afp

Er was een tijd dat Tony Blair het openbare leven in Servië domineerde door bommen te gooien. De Britse oud-premier was in 1999 een fel pleitbezorger van de wekenlange Navo-bombardementen die Servië dwongen de oorlog in Kosovo op te geven.

Nu komt hij in een rol die 180 graden anders is: adviseur van de Servische regering. De spectaculaire ommezwaai is in Servië niet van de voorpagina's te slaan.

In zijn eigen land wordt Blair vooral negatief herinnerd vanwege die andere oorlog: de invasie van Irak in 2003. Een paar jaar geleden wees een opiniepeiling uit dat bijna de helft van de Britten hem als oorlogsmisdadiger beschouwde. Maar in Servië gaat logischerwijs alle aandacht naar de lente van 1999, toen Navo-bommenwerpers hier verwoestingen aanrichtten.

Dominique Strauss-Kahn
Na zijn vertrek uit de politiek begon Blair een lucratief adviesbureau, dat hem al controversiële klussen in landen als Abu Dhabi en Kazachstan opleverde. Sinds enkele weken komt daar Servië bij. Het land heeft immers een bloeiende handelsrelatie met Abu Dhabi, de golfstaat waar ook Blair een groot netwerk heeft. Het is niet de eerste controversiële adviseur die Servië binnenhaalt. Eerder was de Franse politicus Dominique Strauss-Kahn geregeld in Belgrado te vinden.

Serviërs hebben dan ook al enige tijd kunnen wennen aan het idee, maar toch was het land nog te klein toen Blair deze week een aantal ministers bezocht 'voor een kop koffie', zoals vice-premier Mihajlovic het uitdrukte.

De rolverwisseling is dan ook pikant. De Servische premier Aleksandar Vucic presenteert zich tegenwoordig als een gematigd politicus die aansluiting zoekt bij de Europese Unie. Maar hij was in de jaren negentig een rabiaat nationalist en volgeling van de radicale Servische leider Vojislav Seselj, wiens boek (in het Nederlands) 'De Engelse nichterige scheet Tony Blair' nog altijd verkrijgbaar is. Ten tijde van de Navo-bombardementen was Vucic minister van informatie.

Commotie
De tijden zijn veranderd. De ooit zo nationalistische Servische premier was onlangs gastheer van Blairs vertrouweling en pr-man Alastair Campbell, die in 1999 namens de Navo de informatie-oorlog voerde. Helaas wilde Campbell slechts kwijt dat het welkom warm en het bezoek 'fascinerend' was.

Gezien de al wekenlange commotie was het bezoek van Blair vooraf stilgehouden. Achteraf waren ministers vooral bezig te verklaren waar de voormalige vijand zich vooral niet mee had bemoeid. Ze wisselden slechts wat ervaringen uit over hervormingsprocessen, zei Mihajlovic. Zij wilde bovenal af van het idee dat Servië alleen maar vrienden of vijanden heeft: "Praten kan nooit kwaad".

Het lijkt er niet op dat de boulevardpers dat advies gauw opvolgt. Nationalisten spreken van de zoveelste politieke zelfmoordpoging van Vucic, en hopen dat die deze premier eindelijk fataal wordt.

Hervormers zijn er wat nuchterder onder. Te midden van alle twijfels over de oprechtheid van Vucic' nieuwe koers, is het ontvangen van uitgerekend Tony Blair immers een duidelijke aanwijzing dat de premier echt is veranderd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden