Een werelds zelfportret van de Indonesische Rembrandt

'Twee kanten, tegengesteld maar beide licht en vriendelijk, hebben een magische greep op mijn ziel', schreef Raden Saleh in 1849. De 'Indonesische Rembrandt' zou kort daarna, na een verblijf van meer dan twintig jaar in Europa, terugkeren naar Nederlands-Indië.

Raden Saleh Syarif Bustaman (1811-1880) kreeg op achttienjarige leeftijd een toelage om een opleiding te volgen in Holland. De telg uit een Javaans regentengeslacht kreeg Andries Schelfhout en Cornelis Kruseman als leermeesters: de beste Nederlandse kunstenaars van dat moment. Hij schilderde vooral zeegezichten en portretten van hoogwaardigheidsbekleders.

Na omzwervingen in Europa kwam hij in 1839 in Dresden, aan het Saksische hof. Daar vond hij, tussen kopstukken van de Duitse en Deense Romantiek, vrienden die hem als gelijke behandelden. Vooral zijn oriëntalistische landschappen vielen er goed in de smaak. Hij schilderde in 1841 ook dit zelfportretje: rechterhand in de zij, in de linkerhand een hoge hoed en een wandelstok: een wereldburger.

Het is het enige zelfportret van Saleh (het 'zelfportret' dat het Rijksmuseum in zijn bezit dacht te hebben, is toegeschreven aan Friedrich Schreuel) en het Amsterdamse Tropenmuseum kon het kopen dankzij een legaat. Tot 19 augustus is het werk van de Indonesische grootmeester daar te zien.

Grote faam kreeg Saleh met zijn enige historieschilderij. 'De gevangenneming van Diponegoro' (1857) kwam in bezit van koning Willem III. Het verbeeldt de arrestatie van de Javaanse aanvoerder van de Java-oorlog (1825-1830), de Hollandse aanvoerder De Kock staat er onhandig op, Diponegoro is de held. Koningin Juliana schonk het in 1976 aan de Indonesische staat. Zijn werk is verspreid over museumcollecties in Europa en Indonesië. Net als de schilder zelf.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden