Een weekje vorst kunnen de narcissen nog wel aan

Een week geleden kon de natuur haar lol niet op. Het lenteachtige weer lokte de kikkers uit hun modderpoelen, krokussen en narcissen kwamen tot bloei, vogels kwinkeleerden alsof het mei was en nieuwelingen kropen alweer uit het ei.

"Die jonge merels overleven het niet", zegt Arnold van Vliet, bioloog aan de Universiteit Wageningen en beheerder van de Natuurkalender. En dat geldt eigenlijk voor alles wat in januari het voorjaar in de kop kreeg. "Planten die zijn gaan bloeien, krijgen een klap en voor vlinders die enthousiast zijn uitgefladderd, wordt het moeilijk om weer een geschikt schuilplekje te vinden."

Voor het overige valt de schade die de natuur lijdt nu de vorst is ingevallen, wel mee, schat hij. "Eerlijk gezegd weten we dat niet. Er is weinig structureel onderzoek gedaan naar vorstschade en de mogelijkheden voor de natuur om te herstellen."

Het hangt ervan af hoe ver plant of dier op streek was en hoe lang de vorstperiode duurt. Wat dat laatste betreft: het KNMI is vrij zeker dat het deze week blijft vriezen. Daarna slaat de onzekerheid toe met voor zondag vooruitzichten die variëren tussen min drie en plus vijf. "Er ligt een koudereservoir boven Oost-Europa en er komen depressies vanaf de oceaan", licht de woordvoerder toe. "De vorstgrens komt bij ons in de buurt te liggen. Waar precies, is moeilijk te voorspellen, en het maakt nogal uit aan welke kant je zit."

Een week vorst, dat kunnen de krokussen en narcissen nog wel aan. Ze gaan misschien wat slap hangen, maar zelfs vroege tulpen kunnen zich dan weer oprichten. Veel langer moet het niet duren. "Je kunt ze afdekken met stro", zegt Splint van de Klashorst, hovenier uit Leusden. "Maar als de vorst lang aanhoudt, zijn ze daarna toch uitgebloeid."

Professionele bollentelers hebben intussen nergens last van, zegt Van Vliet. "Zij planten hun bollen laat in het najaar, en ook dieper in de grond. Die waren nog lang niet zo ver."

Ook de fruittelers, die in andere jaren onaangenaam werden verrast door een plotse inval van de vorst, verwachten nu weinig problemen. Als de sapstromen in de bomen op gang zijn gekomen, willen de takken nog weleens bevriezen. Die schade werkt nog jaren door. Maar nu zaten de bomen nog niet eens in de knop, zegt Siep Koning van de Nederlandse Fruittelers Organisatie. "Als het nu maart was, zou de schade aanzienlijk zijn. Fruittelers zitten sowieso niet te wachten op een vroeg voorjaar. Want als die vorst dan uitblijft, is de productie hoog en levert de oogst nauwelijks iets op."

Ook voor Van Vliet hoeft zo'n vroege lente niet. Zijn Natuurkalender houdt bij hoe de seizoenen schuiven door de klimaatverandering. "Ik ben wel blij dat de winter even de normale kant is opgegaan."

Een deel van natuurgebied de Posbank bij Rheden is gisteren afgesloten omdat er gevaar bestaat voor vallende bomen en takken door sneeuw. De afsluiting geldt voor een gedeelte van de Bovenallee en een deel van de Kluizenaarsweg. Door de afsluiting is het tijdelijk niet mogelijk om het populaire 'rondje Posbank' te rijden.

Inwoners van Noordlaren, even ten zuiden van de stad Groningen, konden gistermiddag als eersten in Nederland schaatsen op natuurijs. 's Nacht was de baan gesproeid. Er ligt nu anderhalve centimeter ijs op een harde ondergrond. Noordlaren is een van de kandidaten voor de eerste marathon op natuurijs. Concurrenten zijn traditiegetrouw de ijsbanen in Veenoord (Drenthe), Haaksbergen en Gramsbergen (beide in Overijssel). De marathon zou morgenavond al verreden kunnen worden.

Lichte sneeuwval leidde gisterochtend tot twee keer zoveel files als normaal. Het verkeer stond iets voor half negen vast over ongeveer 360 kilometer. Vooral rond Utrecht waren er vertragingen door ongevallen. Vanuit Limburg kwamen meldingen van glijpartijen op de A2 en A73.

De Wegenwacht noteerde al tussen de 1000 en 2000 extra pechgevallen door de kou. De ANWB heeft tips: check de accu, bewaar slotontdooier in huis in plaats van in de auto en als het portier is vastgevroren, trek er niet aan maar duw er met het achterwerk tegen. Hierdoor is de kans groter dat het ijs breekt.

Op diverse plaatsen wordt het ijs geholpen. Het Waterschap Friesland heeft het gemaal bij Stavoren uitgezet en de sluizen bij Harlingen, Dokkumer Nieuwe Zijlen en Zoutkamp gesloten. Zo komt het water in de Friese kanalen, vaarten en meren tot rust en kan het ijs aangroeien. Ook het waterschap Amstel, Gooi en Vecht heeft gemalen in het gebied stilgelegd. En vanaf vandaag geldt een vaarverbod voor onder meer de Loosdrechtse Plassen.

In Groningen schaatsen ze al, in Limburg glijden de auto's vanwege sneeuw

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden