Vuurwapens

Een wapen, dat is vrijheid

In Arizona leeft het Wilde Westen nog. Beeld getty

Amerika is dol op wapens. Lobbyclub NRA steunt Donald Trump met een zak vol miljoenen. Waar komt die voorliefde eigenlijk vandaan? Op pad in Arizona, de meest wapenvriendelijke staat van de VS.

"Wil je met een machinegeweer schieten? Aha, ik dacht dat je les wilde hebben. Dat lukt vandaag niet. Maar een machinegeweer kun je gewoon huren, daar heb je geen docent voor nodig."

Aan het woord is Range Master Dan Schmelzer van de Scottsdale Gun Club. Dit is de grootste overdekte schietbaan van de VS, met 32 banen, airco en duizenden leden. Militairen en agenten krijgen korting. In de winkel is er een overdonderende hoeveelheid wapens te huur, te koop en voor zelfbouw. Hoeveel leden er vandaag zijn geweest? Vijfhonderd, luidt de schatting. De meesten met eigen wapens. Leden die jarig zijn mogen met een mitrailleur in de weer.

Twee grote zwarte mannen, één vol tatoeages, vallen op omdat verder iedereen wit is. De in Afrika populaire AK-47, de goedkope Russische kalashnikov, is uitgeleend. Dan maar die befaamde Israëlische uzi met inklapbare kolf om hem kleiner te vervoeren, plus de wereldwijd bij leger en politie populaire Duitse 9 mm MP5. De bezoeker wordt getipt: de M249 is het leukst. Een Amerikaans merk met de bekende kogelketting dat het VS-leger sinds de jaren 90 in elk conflict gebruikt.

(tekst loopt door onder de video)

Vrijheid

Waarom staat Arizona bovenaan de ranglijst van het toonaangevende vakblad Guns & Ammo? 'De Grand Canyon-staat heeft de beste schietvoorzieningen en een cultuur die schutters en schietsporten omarmt. Je kunt er zonder vergunning wapens dragen, er zijn wapenfabrikanten en de Ben Avery schietfaciliteit van bijna 7 vierkante kilometer.' Het Wilde Westen leeft nog in de traditioneel meer conservatieve staat. Ben Avery is een door de overheid gerunde openluchtbaan inclusief kampeerterrein waar per jaar 120.000 schutters komen.

Nederland doet altijd wat lacherig over die gekke Amerikanen en hun wapens, maar hoewel de trend al decennia is dat het bezit afneemt, heeft naar schatting nog zo'n 35 à 50 procent thuis een wapen. Het aantal jagers is verminderd tot een derde, voor bijna de helft is veiligheid nu de belangrijkste aanschafreden.

Waar staat een wapen voor? "Vrijheid!", zegt Bob Corbin direct. Corbin was twaalf jaar de hoogste aanklager en justitiebaas van Arizona. In zijn tuin, helemaal in het noordelijke puntje van Phoenix aan de rand van de woestijn, staat een houten bord met stemadvies: 'Vote Trump'. Begin jaren 90 was Corbin voorzitter van de NRA, de machtige wapenvereniging die Amerika met zes miljoen leden en een efficiënte lobby in haar greep houdt. In zijn column in de American Rifleman schreef hij toen: 'ga achter de anti-wapenpolitici aan. Schakel ze uit'.

Toen Corbin terugtrad als NRA-voorzitter bleef hij bestuurslid. Net als alle andere oud-voorzitters adviseert hij nu de directeur. "Wij zijn de oude geitenclub", gniffelt de tachtigplusser. Vrijheid betekent voor veel Amerikanen het recht om een wapen te hebben en dragen, zoals het in het Second Amendment van de grondwet staat die in 1791 werd getekend. Wapens dragen is voor hen een onvervreemdbaar geboorterecht. Daarnaast is het een sport en gewoon leuk. "Met een wapen kun je je familie beschermen, lekker op jacht en de regering weerstaan", zegt de slanke Corbin, die onder zijn spijkerbroek cowboylaarzen draagt.


(tekst loopt door onder de afbeelding)

Beeld Sybilla Claus

Wapens mee naar school

Nederlanders zijn gewend dat de regering dingen voor hen doet. Veel Amerikanen denken door hun ontstaansgeschiedenis anders. Zij vrezen wat de regering tegen hen kan doen. De Britten zijn in de achttiende eeuw verjaagd maar nog steeds is er die vrees voor een invasie: "En dan hebben wij de wapens om ons te verzetten".

In Arizona roept het 'moeras' in het verre Washington D.C. afkeer op. Het is alsof Moskou aan Nederland zijn wil zou opleggen. "De regering wil onze vrijheid en onze religie afpakken", betoogt Corbin. "Wij willen niet geregeerd worden." Net als zo veel witte Amerikanen groeide Corbin op met wapens. "Ik wilde al lang een geweer, maar moest tot mijn twaalfde wachten, toen ik voor mijn verjaardag een 22 kaliber kreeg van mijn vader. Daarmee liep ik naar school, net als mijn vriendjes." Op school was er een aparte kamer waar de geweren konden staan. Op de terugweg schoten de jongens in dat stadje in Indiana op slangen, eekhoorns en blikjes.

In 1992 ging Corbin naar Australië en Nieuw-Zeeland om daar de wapenlobby een impuls te geven. "Mensen willen wapens, politici houden dat tegen. De wapenclubs hadden daar nooit pr, dat gaf ik hun. De media wilden me elke dag wel hebben, die zagen ons als een zootje rednecks."

NRA

Wat is het geheim van de NRA, het vehikel van de wapenindustrie? Sinds het aantreden van president Reagan in 1980 heeft zij haar invloed op lokale en landelijke parlementariërs met een patriottisch mantra buitenmaats uitgebreid. Inmiddels geldt de NRA als de meest succesvolle sociale beweging van de afgelopen decennia. "Wij vertellen de waarheid. Stop met al die regeltjes. De VS hebben 20.000 wapenwetten, hoeveel meer wil je er?" In Arizona kan iedereen zonder vergunning een wapen dragen, openlijk of verborgen. "Dus hebben wij ook geen schietpartijen. Bij elke massamoord stromen de nieuwe leden toe", zegt Corbin.

De kracht van de NRA is dat zij met haar activistische leden van alles ineen is: lobbygroep, sociale vereniging, weldoener en industrie. Dankzij lidmaatschapsgelden en donaties is een fortuin van honderden miljoenen opgebouwd. Met het Political Victory Fund stort de NRA zich in verkiezingen, met andere stichtingen in goede doelen, of rechtszaken in tientallen staten. Jurist Corbin zit in het Civil Rights Defense Fund van de NRA dat advocaten betaalt voor Amerikanen die het recht op wapenbezit en -gebruik verdedigen. Volgens het blad Business Insider spendeerde het in 2010 in 35 staten 4,4 miljoen dollar. Aan de verkiezingen in 2012 besteedde de NRA 17 miljoen dollar, aan een half jaar Trump 21 miljoen. Hij werd al in mei op de jaarvergadering in Louisville uitgeroepen tot de officiële NRA-kandidaat 'die de vrijheid zal redden'.

Die jaarlijkse bijeenkomst is nooit in Washington D.C. of een anti-wapenstaat als New York. "Hun gaan wij onze miljoenen niet geven", zegt Corbin.

Beeld Sybilla Claus

Nog meer wapens

Hoe moet het eigenlijk met een stad als Chicago, waar de vuurwapenmoorden de pan uit rijzen? Corbin: "Wij hebben tegen Chicago nog een proces aangespannen. Je kon er toen niet eens een wapenwinkel openen. Weet je dat er meer mensen sterven aan slechte artsen dan aan wapens?"

Als boeven een wapen willen hebben, lukt dat hen toch wel is het argument van pro-gunners. En vanuit hun oogpunt gezien is het antwoord op wapengeweld en massamoorden: meer wapens kopen en inzetten. "Want als jij weet dat ik thuis een geweer heb, ga je mij dan overvallen?", stelt Corbin zijn retorische vraag vanaf de leren bank.

Wat vindt hij van het plan van Hillary Clinton om een betere controle uit te voeren bij wapenaankoop? "We hebben al achtergrondcontroles. Je moet een uitgebreid document invullen en dan bellen ze naar Washington D.C." Corbin vertelt dat de NRA eens een proces voerde tegen vijf dagen verplichte bedenktijd. "Het hoogste gerechtshof gaf ons gelijk omdat je de lokale sheriff niet als federaal agent kunt inzetten." Is vijf dagen bedenktijd voor de koper slecht? "De regering had daar geen recht op. Daar gaat het om. Als het maar even kan, zal ik mij tegen hen verzetten."

En die no-fly-list. Is het niet logisch om ten minste de mensen die daarop staan, te verbieden wapens te kopen? Hoe kan de NRA daar tegen zijn? "Omdat er geen juridische manier is om van die lijst af te komen. Als ik aan jou een hekel heb en ik krijg je naam erop, dan kun jij nergens in beroep gaan."

(Tekst loopt door onder de video)

Oorbeschermers

De kern van het pro-gunverhaal is: als je je vrijheid kwijtraakt, raak je alles kwijt. "Iedereen komt naar Amerika vanwege die vrijheid. Zolang ik geen strafblad heb, maak ik zelf uit wat ik doe. Ach, ik zal van de zeepkist afkomen", beëindigt de vriendelijke Corbin zijn betoog.

Vlakbij het huis van de NRA-man ligt Ben Avery. Een groot bord op de Carefree-highway geeft het terrein aan. Lege straten in de buurt heten olijk 'Scherpschutter', 'Pistool', 'Silhouet', 'Buskruit' en 'Longshot'. Het geknal is oorverdovend. Omdat de medewerkers hier ambtenaren zijn, mogen zij niet met de pers praten. Er worden ook geen wapens of oorbeschermers verhuurd. Gelukkig heeft een pensionado een stel extra. Het is redelijk druk op deze doordeweekse ochtend. Vanwege de hitte beginnen veel clubs al om zeven uur 's ochtends met het schietprogramma.

Een vrouw zit met een verrekijker op een statief te kijken hoe haar man het ervan afbrengt. Op een wat rustiger plekje geeft een gespierde vader zijn twee in het roze geklede tienerdochters schietles. Trots vertelt hij hoeveel talen zij wel niet leren op school. De veiligheidsregels zijn streng. Als de opzichter zijn commando geeft, moeten alle wapens op tafel en kan iedereen gaan kijken of hij zijn doelwit heeft geraakt. Een man veegt lege hulzen op.

Handtassen met een wapenvakje

De NRA heeft al jaren vrouwen in de marketingdoelen opgenomen. 'Een verborgen wapen brengt je op gelijk niveau met de fysiek sterkere man', is het motto voor zelfverdediging. Zowel Scottsdale Gun Club als Ben Avery zijn kind- en familievriendelijk en hebben veel aandacht voor vrouwen in programma's als 'Annie Oakley' (vernoemd naar de 15-jarige scherpschutter uit Buffalo Bill's 'Wild West show'), 'Desert Rose' en met cursussen getiteld 'Ladies of Liberty' en 'Concealed with Curves' (ongezien een wapen dragen). Er zijn roze pistolen, bh's waarin een pistool past, sexy kanten holsters voor om je middel en handtassen met een wapenvakje.

Melodie Coffman is een door de NRA erkende schietinstructeur die in Phoenix haar bedrijf Personal Defense, Fitness & Wellness runt. Daarnaast traint zij op zondagochtenden een non-profit vrouwengroep, de Arizona Gun Gals, die elke maand aan een ander goed doel doneren en van wie het oudste lid 81 is. "Hoe je opgroeit bepaalt hoe je over wapens denkt. Als kind wist ik niet beter dan dat er elke dag wel een geladen wapen op tafel lag." Zelf ging ze pas als volwassene schieten. Coffman ontwierp lessen voor vrouwen die ongezien een wapen willen dragen. "Velen waren slachtoffer van geweld geweest en bang. Ik pik van niemand iets, dus die houding heb ik nooit begrepen. Maar ik wist dat ik hun iets kon leren."


(tekst loopt door onder de afbeelding)

Beeld Sybilla Claus

Noodgevallen

Dertiger Coffman benadrukt dat sommige schutters wapens haten. "Er zijn vrouwen die er uitsluitend vertrouwd mee willen raken voor noodgevallen. Ze houden niet van wapens maar wel van hun leven en hun familie." Ook heeft Coffman genoeg progressieve cursisten gehad die door de massamoorden in de VS zich willen leren verdedigen. Net zo was de moord door één man op 49 feestvierders in homonachtclub Pulse in Orlando in juni reden voor veel homo's en lesbo's zich bij een schietclub te melden. Het aantal leden van vereniging Pink Pistols schoot omhoog van 1500 naar 4000.

Bij de Scottsdale Gun Club moet je om de M249 mitrailleur te bedienen gaan liggen. Hij staat op een statief zodat je alleen hoeft te richten. Bij de eerste proefschoten landen de lege hulzen op het hoofd van de schutter. Dan ratelt de ketting met 50 kogels voor 35 dollar er veel te snel doorheen. Het dure schietkwartiertje is over, de handen stinken naar lood. "Nice job", zegt een buurman.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden