Het mooiste Nederland

Een wandeltocht rond het jubilerende Middelburg is zeker de moeite waard

Bron: Beeldbank Middelburg Beeld RV

Middelburg viert 800 jaar stadsrechten. Eer de jubilaris met de wandelroute op het platteland rond de Zeeuwse schone. Die biedt fraai uitzicht op haar contouren en en passant een aardig staaltje Walcherse historie.

Loop door Middelburg en verbaas je. Het oude centrum - inclusief zijn puike stadhuis en abdij - lag na de capitulatie van de Duitsers in november 1944 grotendeels in brokken, maar werd op wonderbaarlijke wijze hersteld. Slechts de experts schijnen het verschil te zien tussen de authentieke monumenten en replica’s van de historische gebouwen. Reden te meer om uit te pakken met het jubileum rond 800 jaar stadsrechten. En mezelf uit te nodigen voor een bezoek aan de Zeeuwse hoofdstad. Maar daarop krijg ik bij de gemeente uiteindelijk geen gehoor; die houdt vast van een introvert feestje.

Daarom ga ik zelf maar op pad, weliswaar in het gezelschap van een royale Zeeuwse vriendin, wier deur wél altijd wagenwijd openstaat in het eens zo machtige Middelburg, waar het na de jaarlijkse toeristenhausse weer benijdenswaardig stil wordt. De keuze is gevallen op wandelroute ‘Ontdek het platteland rond Middelburg’, die vanaf veld en beemd mooi uitzicht biedt op de contouren van de jubilaris. Terwijl we in noordwestelijke richting het feestvarken verlaten, schijnt een aangename nazomerzon in mijn nek. De krochten van een stad verkennen, bewaar ik voor de latere seizoenen.

De 8 kilometer lange lus - die voor circa de helft door agrarisch gebied voert - biedt

een aardig staaltje landschappelijke geschiedenis. Al snel gaat het langs de Domburgsche Watergang: een van de snelwegen avant la lettre, waarover per schuit groenten, vee, fruit naar de Middelburgse markt werden vervoerd. Dat pittoreske plaatje is allang passé, maar daarmee werden de kanalen verre van nutteloos. Dankzij de verbreding - begin deze eeuw - vangen ze extra veel regenwater op, en bieden de inmiddels natuurlijk aangelegde oevers volop foerageergelegenheid voor kluut en lepelaar.

Die krijg ik helaas niet te zien, wat mogelijk ook aan het feit ligt dat er in goed gezelschap veel te verhalen valt. Hetgeen overigens weer ruimschoots wordt goedgemaakt door niet te versmaden tips en achtergrondinformatie van lokaal gezelschap. Wie bijvoorbeeld even de Laurens Stommesweg vervolgt, komt alras bij Sint Laurense Weihoek, een bijzonder vogelgebiedje. Maar aangezien het ons waarschijnlijk toch niet gaat lukken de nodige stilte in acht te nemen, lopen we keurig conform de routebeschrijving langs De Cleene Hooge. Een licht glooiend voormalig getijdengebied, waar tot de inpoldering in de negende eeuw de zee te vaak zijn brutale gezicht liet zien.

Lekker landelijk is het er: een uienveldje, een weiland als een biljartlaken en als kers op de taart: het vergezicht op de duinen van Biggekerke. Maar hoe lang nog, vraagt mijn bezorgde wandelgezel zich af. Middelburg mag prat gaan op een roemrijk handelsverleden; tegenwoordig is het een ‘doodgewone’ Artikel 12-gemeente, die van plan is op De Cleene Hooge honderd huizen neer te plempen om haar schulden af te lossen. Door het verzet van de omwonenden is daar - gelukkig maar - het laatste woord nog niet over gesproken.

De Domburgsche Watergang, een van de snelwegen avant la lettre. Beeld RV

Even verder pikt de route de Domburgsche Watergang weer op. Op de onverharde walkanten kun je uren struinen - helemaal tot aan Westkapelle. Die aantrekkelijke optie bewaren we voor later. Al snel maakt het pad linksomkeert, en verruilen we de oostelijke voor de westelijke oever. Ook op dit wandelknooppunt (75) een fijn advies van de vriendin. Loop een paar honderd meter langs de Hogelandseweg voor een bezoek aan de idyllische in het groen verscholen kapel, die in 1965 werd gebouwd op de eeuwenoude ruïnes van de kerk van het nagenoeg verdwenen dorp Hoogelande. Dat is tegenwoordig niet meer dan een buurtschap, maar het bezorgde Zeeland zijn oudste archiefstuk: een document uit 1189 dat de bevolking toestemming geeft het godshuis op te trekken.

Ondertussen blijft ranke kerktoren de Lange Jan - Middelburgs ijkpunt - voortdurend in het vizier. En passeren we door een kleine kink in de kabel andere markante objecten in het landschap. Bij knooppunt 15 kunnen we niet over agrarisch terrein omdat daar inmiddels de suikerbieten uit de grond schieten. Daarom lopen we door naar de weg van betonplaten, waarlangs zich twee vliedbergen bevinden. Vluchtheuvels voor mens en vee, waarvan het in lang vervlogen tijden moet hebben gewemeld.

Tijdens het wandelen blijft Lange Jan voortdurend in het vizier. Beeld RV

Ook bulkte welvarend Walcheren ooit van de buitenplaatsen. Een achtste van het schiereiland was er in de Gouden Eeuw mee bedekt; wat het de bijnaam ‘Tuin van Zeeland’ opleverde. Voordat we de bebouwde kom weer binnenwandelen, gaan we langs een van de laatst overgeblevene: lommerrijk Landgoed Ter Hooge. Omdat de najaarszon nog behoorlijk steekt, is diens parkbos een aangename afwisseling. Ter Hooge blijkt van de alleroudste buitens, en heeft een turbulente geschiedenis achter de rug. Met als recentste dieptepunt de inundatie door de geallieerden. Alleen de kranige kastanje aan de achterkant van het voormalig koopmanspaleisje overleefde het zoute water. Die begroeten we met respect, om vervolgens weer het steen van de stad op te zoeken.

Daar blijkt nog genoeg groen te genieten. Over de stervormige bolwerken voert het; ooit bedoeld voor de verdediging, maar in vredige tijden - medio 19de eeuw - omgetoverd tot stadspark door tuinarchitect K.G. Zocher, de Mien Ruys van zijn tijd. Het pad leidt achterlangs de Kloveniersdoelen, het beeldschone voormalige schuttersonderkomen in Vlaamse Renaissancestijl, waar sinds een paar jaar het filmtheater - met programmering van niveau - en een grand-café zitten. Tot ergernis van de vriendin zijn de deuren ook deze maandag gesloten. Daarom klinken we op de jubilerende stad in een andere aanrader: het hippe huiskamerachtige De Herberg midden in het centrum. Dat kijkt uit op Plein 1940, aangelegd tijdens de Wederopbouw, en vandaag de dag een prettige plek. Een toepasselijk besluit.

Routes en festiviteiten

De wandelroute ‘Ontdek het platteland rond Middelburg’ is voor €1,50 verkrijgbaar bij de Touristshop aan de Markt 51. Ook kun je er voor €2,95 de verzorgde gids ‘Wandelen door Middelburg’ krijgen. Info: www.uitinmiddelburg.nl. De routes zijn eveneens te bestellen in de webshop van provinciale vvv: www.vvvzeeland.nl. Tot begin november zijn er nog enkele festiviteiten in het kader van het jubeljaar. Kunstenaar Daan van Roosegaarde sluit af op de Markt met zijn project Waterlicht. Info: middelburg800.com.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden