Later schooladvies

'Een vwo'er kan veel leren van een vmbo'er, en andersom'

Beeld ANP

Leerlingen zitten te vaak vast aan het schooladvies dat ze aan het einde van de basisschool krijgen. Middelbare scholen willen daarom aan het einde van jaar twee een nieuw advies geven, zei voorzitter Paul Rosenmöller van de VO-raad gisteren in Trouw. Een deel van de scholen doet dat al. Hoe dan?

Het Tiener College

Op het Tiener College in Gorinchem zitten kinderen tussen de tien en veertien jaar. Ze behandelen de stof van groep zeven tot en met de tweede klas van het voortgezet onderwijs. Pas op hun veertiende krijgen leerlingen een definitief schooladvies. "Dat doen we deels voor de kinderen van wie we denken dat ze meer in hun mars hebben dan ze aan het einde van groep 8 laten zien, maar ook voor de kinderen die in groep 7 of 8 al toe zijn aan stof uit het voortgezet onderwijs", zegt docent Pieter Snel.

Het Tiener College is een samenwerking tussen een stichting met basisscholen en een met middelbare scholen. Docenten werken er intensief samen en de lesstof loopt zo veel mogelijk door van groep 8 naar de eerste klas. Vier jaar lang zitten de kinderen in hetzelfde gebouw. "We willen op de middelbare school zo veel mogelijk op dezelfde manier verder gaan als op de basisschool", zegt Snel.

Dat betekent dat in de eerste twee klassen van de middelbare school veel verschillende kinderen zitten: sommigen zullen eindexamen doen op de vmbo-basis, andere op het vwo. "Ze krijgen de stof aangeboden op hun eigen niveau en kunnen makkelijk overstappen naar een ander niveau als dat beter bij ze past. Dat gesprek voeren we eigenlijk continu."

Als leerlingen naar de derde klas gaan, kunnen ze terecht bij een van acht middelbare scholen die bij hetzelfde bestuur horen. "Die samenwerking gaat prima", zegt Snel. "Die scholen weten dat onze leerlingen klaar zijn voor de derde klas."

De dakpanklas

De 'dakpanklas' is eigenlijk de traditionele brugklas die tot een jaar of tien geleden veel voorkwam. In de dakpanklas wordt onderwijs gegeven op twee niveaus. Het Udens College in Uden heeft die dit schooljaar weer in ere hersteld. "We willen kinderen kansen bieden", motiveert sectordirecteur Harm van Son van het vmbo. "Inmiddels blijkt wel dat het in een dakpanklas makkelijker is alles uit leerlingen te halen dan in een homogene brugklas."

Op het Uden College komen leerlingen met een vmbo-kader advies bijvoorbeeld terecht in een brugklas vmbo-kader/vmbo-theoretisch, een kind met een havo-advies in een havo/vwo brugklas. "Wij hebben jarenlang aangestuurd op enkelvoudige adviezen, zodat voor ons helder was in welke klas we een kind moesten plaatsen. Nu wij de termijn verlengd hebben waarin een leerling zoekende mag zijn, durven basisscholen ook weer te twijfelen. We merken nu dat zij weer dubbele adviezen geven", zegt Van Son.

Op het Udens College zitten leerlingen twee jaar in de dakpanklas. "Langer is ingewikkeld omdat vmbo'ers vanaf het derde jaar al richting examen werken", zegt Son. "Korter willen we niet, want we willen leerlingen zo lang mogelijk de tijd te geven om te ontdekken wat ze kunnen." Na een half jaar dakpanklassen durft hij voorzichtig conclusies te trekken. "We zien nu al kinderen die een niveau hoger werken dan het basisschooladvies aangaf. We merken dat ze de extra uitdaging aangrijpen. Ik wil het ook niet mooier maken dan het is hoor. Sommige kinderen zijn daar helemaal niet gevoelig voor. Maar andere wel."

De brede brugklas

In een brede brugklas worden kinderen met alle verschillende adviezen bij elkaar gezet. Na twee jaar volgt de uiteindelijke keuze voor vmbo, havo of vwo. "Kinderen zijn ontzettend jong als ze klaar zijn met de basisschool", zegt Nico Moen, een van de schoolleiders van het IJburg College in Amsterdam. Veel te jong om al een keuze te maken voor een type onderwijs, vindt hij.

Zijn school werkt al meer dan tien jaar met brede brugklassen. "Daar moet je de organisatie op aanpassen", zegt Moen. "De lesstof maken we bijvoorbeeld zelf. We werken met stamgroepen die de dag gezamenlijk beginnen, later gaan leerlingen in kleinere groepen zelf aan het werk." Iedereen werkt op zijn eigen niveau en dat leidt tot allerlei verschillende combinaties. "Sommige kinderen kunnen wiskunde aan op vmbo-niveau maar begrijpen Engels op vwo-niveau." Op het IJburg College hebben alle leerlingen een iPad. "Dat maakt het gemakkelijker om zelfstandig te werken."

Lesgeven aan verschillende typen leerlingen vergt wat van de docenten, benadrukt Moen. "Daarom zijn wij niet alleen een leeromgeving voor jongeren maar ook voor docenten."

Van de suggestie dat vwo'ers misschien meer tot bloei komen in een klas vol bollebozen, wil hij niets weten. "Op onze school gaan we er van uit dat we van en met elkaar leren. Een vwo'er kan heel veel leren van een vmbo'er, en andersom. We moeten iets doen aan de segregatie in de maatschappij. Een vwo'er hoort voor een vmbo-leerling niet een of ander bijzonder soort te zijn dat ergens in een ander gebouw zit."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden