Een volmaakt ontspannen Brahms uit Leipzig

KLASSIEK

Riccardo Chailly

Brahms The Symphonies (Decca)

*****

Hij staat op één! In de Britse 'Specialist Classical Charts' prijkt het nieuwe Brahms-album van Riccardo Chailly op de eerste plaats. Wellicht heeft het er mee te maken dat Chailly en zijn Gewandhausorchester Leipzig op dit moment rondreizen met hun bijzondere visie op Brahms' symfonische oeuvre. Deze week doen ze Londen aan, daarna Parijs en Wenen. Alle symfonieën staan op het programma, maar ook het Vioolconcert (met Leonidas Kavakos) en het Eerste en Tweede pianoconcert (met afwisselend Arcadi Volodos en Pierre-Laurent Aimard).

Chailly en Brahms. Ergens stond onlangs te lezen dat dat voorheen een weinig opzienbarende combinatie was geweest. Voor het gemak werd de glorieuze opname van de twee pianoconcerten met Nelson Freire maar even vergeten. Die dubbel-cd won in 2007 bij de Gramophone Awards niet alleen de prijs in de concert-categorie, maar werd ook uitgeroepen tot Record of the Year. Nog verder terug, in de jaren tachtig en negentig, nam Chailly met het Koninklijk Concertgebouworkest alle vier symfonieën op. Vorig jaar nog werd de Tweede symfonie uit díe reeks op BBC Radio 3 gekozen als allerbeste in de catalogus.

Enfin. Chailly heeft de traditie en zichzelf weer eens onder de loep genomen. Voor het nieuwe Brahms-project concentreerde hij zich niet op een van zijn Gewandhaus-voorgangers, maar op dirigent Felix Weingartner (1863-1942). Die nam de vier symfonieën eind jaren dertig voor EMI op, en kreeg van de componist zelf complimenten toen hij in 1896 de Tweede symfonie in Berlijn dirigeerde. Chailly vindt Weingartners interpretaties op eenzelfde niveau staan als die van Arturo Toscanini en Bruno Walter en constateert dat na hen Brahms vooral werd opgezadeld met 'betekenislagen' en een teveel aan pathos.

Een traditie die ook in Leipzig in zwang kwam, maar die volgens Chailly nu ter discussie moet worden gesteld. Dat doet de Italiaan met een set symfonieën die er wezen mag. In oneindig veel details herken je de hand van de maestro, die een fantastisch oor heeft voor goede tempi en hun onderlinge relatie binnen een symfonie. Zonder extreem te (willen) zijn, is Chailly veel vernieuwender dan zij die aan de haal gaan met Brahms' noten. De tempi in Leipzig zijn over het algemeen sneller dan die Chailly in Amsterdam bezigde, maar dat is niet het opvallendste verschil. Dat zit in het variabele gebruik van vibrato, in scherp aangezette tegenritmes (zó belangrijk bij Brahms) en in de volmaakt ontspannen klank van het geweldige Gewandhausorchester. Een en ander is door de Decca-technici formidabel vastgelegd.

Chailly zou Chailly niet zijn als er geen gekkigheidjes of wereldpremières op zouden duiken. De derde cd in dit album herbergt wat van die exotica. Zoals negen door Brahms zelf georkestreerde 'Liebesliederwalzer' of de originele versie van het Andante uit de Eerste symfonie. En zelfs de vier maten die Brahms ooit aan zijn Vierde symfonie liet voorafgaan - en snel weer schrapte - hebben een plekje gekregen. Chailly ten voeten uit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden