Een vocale bomexplosie

Brussel en Antwerpen verblijden hun operapubliek rondom Kerst met een fantastische sprookjesopera en een hilarische lichte komedie. Hoog muzikaal niveau, topzangers en gewiekste ensceneringen geven Massenets 'Cendrillon' en Rossini's 'Il viaggio a Reims' vleugels.

In België weten de operahuizen beter hoe ze hun publiek rondom Kerstmis moeten verleiden dan in Nederland. Bij De Nederlandse Opera staat in Trojahns 'Orest' op Tweede Kerstdag dan wel een kerstboom op het toneel, en dwarrelt er sneeuw achter de vensters, maar veel vrede op aarde of in de mensen een welbehagen is er daar niet bij.

In de Brusselse Munt is rondom Kerst een aandoenlijke en innemende productie te zien van Jules Massenets zacht-sentimentele 'Cendrillon' (Assepoester, 1899) en bij de Vlaamse Opera ging zondagavond een hilarische enscenering van Gioachino Rossini's feestelijke en vocale bomexplosie 'Il viaggio a Reims' (De reis naar Reims, 1825) in première.

Beide huizen kampten wel met de gebruikelijke december-ziektekiemen, waardoor in beide producties naar vervanging gezocht moest worden. Omdat men in Brussel met een dubbele cast werkt, kon de ene zieke Cendrillon makkelijk door de andere vervangen worden. Rinat Shaham deed nadat ze vrijdagavond al had gezongen in de ene cast, gewoon de zaterdagavond met de andere cast erbij. Klasse! In Antwerpen zong een ingevlogen zanger zijn rol van de toneelrand terwijl zijn collega de rol speelde en mimede.

De zevende voorstelling in Brussel was een zogenaamde familievoorstelling. Veel ouders hadden dus hun jonge kinderen meegenomen, wat voor een heel andere dynamiek in de zaal zorgde. Assepoester, de toverfee, de stiefmoeder, de mooie prins en het glazen muiltje hebben natuurlijk een onweerstaanbare aantrekkingskracht op kinderen, ook al hebben Massenet en zijn librettist er veel volwassen lagen in aangebracht.

Regisseur Laurent Pelly en zijn ontwerpersteam hadden gelukkig het sprookje het sprookje gelaten. En dat betekende een echte koets met paarden, een mysterieuze nachtelijke toverfee en - het belangrijkste van alles, afgaande op de nauwelijks onderdrukte reacties van de meisjes in de zaal toen Assepoester uit de toneelvloer omhoog rees - een wonderbaarlijk mooie baljurk.

Pelly's enscenering gaat uit van een groot rood sprookjesboek. De afzonderlijke bladen met de verhaalteksten van Perrault vormen het decor. Als de toverfee in de nacht verschijnt, blijken de puntjes op al die i's in het decor gaatjes te zijn waardoorheen lichtjes gaan schijnen. Het spel met licht in deze scène is een wonder van eenvoud en betovering, waarin het Cubaanse coloratuurfenomeen Eglise Guttiérrez kon laten horen waarom zij overal ter wereld wordt toegejuicht.

Leuk zijn de karikaturale stiefmoeder en stiefzusjes, monsterlijk aangekleed en met het nodige venijn gezongen door Nora Gubisch, Ilse Eerens en Angélique Noldus. De Belgische mezzo Sophie Marilley zingt een prachtige Prince Charmant (een travestierol) en haar landgenoot Lionel Lhote is ontroerend als vader Pandolfe. Zijn duet met Shaham is het stille hoogtepunt van deze voorstelling die met veel gevoel voor detail gedirigeerd wordt door Alain Altinoglu. Een heerlijke avond die nog maar eens duidelijk maakte hoe raak en precies Massenet een opera kon creëren.

Dat Rossini dat ook kon, is geen verrassing. Zijn 'Il viaggio a Reims' is dat wel, omdat die lang als verloren bekendstond, en pas in 1984 weer opdook in Pesaro. Claudio Abbado dirigeerde daar toen een legendarische productie en Rossini-kenner par excellence Alberto Zedda assisteerde hem daarbij. De bijna 84-jarige Zedda is nu naar Antwerpen gekomen. Technisch gezien is Zedda misschien niet de allerbeste dirigent denkbaar, maar je hoeft als musicus of zanger maar in dat guitige gezicht te kijken om de vrolijke kolder die Rossini in deze opera meesterlijk uitventte te begrijpen.

De sfeer die Zedda met het uitstekende orkest van de Vlaamse Opera uit de bak toverde is van een zeldzaam soort authenticiteit. Op alle fronten pareerde Zedda de geniale invallen van Rossini. Met als climax het Gran pezzo concertato a 14 voci, het grootste opera-ensemble ooit door iemand bedacht. Er is zelden muziek geschreven die een grotere glimlach op het gezicht kan toveren dan deze - en Zedda weet precies wat hij daar moet doen.

In Rossini's opera gebeurt helemaal niks, en dat is meteen de grote kracht ervan. Europeanen van diverse pluimage wachten in Plombières op de koets naar Reims om daar de kroning van Karel X bij te wonen. Dan blijken de paarden op en wordt alles afgeblazen, en een hymne op Europa aangeheven.

De leegte van het wachten is door regisseur Mariame Clément vertaald naar een nooit opstijgend vliegtuig, met alle herkenbare verveling en irritatie die dat oproept. In dat vliegtuig zingen tien (!) fantastische solisten hun exuberante nummers, en eigenlijk doet niemand voor de ander onder. Dat feit, én Zedda's leiding, is reden tot luid gejuich.

'Cendrillon' is nog te zien t/m 29/12 in Brussel; 'Il viaggio a Reims' t/m 21/1 in Antwerpen en Gent. www.demunt.be of www.vlaamseopera.be

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden