Een vlieg in een radio

De vierde man van rechts is de minister-president. Hij draagt een veiligheidsbril, handschoenen, een helm met opgezette oorbeschermers en een blauwe overjas. Dat moet je wel als je via een peephole een fornuis van een naftakraker inkijkt, waarbinnen een hitte van 1300 graden woedt.

We bevinden ons op het kolossale bedrijfsterrein van chemiereus Dow Chemical in Terneuzen, een conglomeraat van 23 fabrieken die uit nafta en LPG halffabricaten produceren voor kunststoftoepassingen. Westelijk van de kleine havenstad in Zeeuws-Vlaanderen doemt het terrein op als een woud van metalen schoorstenen, met hier en daar een fakkel in de top en dikke stoomwolken uit de koeltoren. Voor de leek ziet het er tamelijk infernaal uit.

De premier is er voor een werkbezoek. Men leidt hem rond door een laboratorium voor heterogene katalyse – waar je door het dragen van een veiligheidsbril vanzelf glazig gaat kijken –, door de controlekamer van de naftakraker – met grote cirkels van monitoren waarop men statussheets bekijkt, en door de kraker zelf, een kort wandelingetje over het terrein, waar het sist en zoemt en fluit en je je tussen al die buizen en leidingen voelt ’als een vlieg in een radiotoestel’, een beeld dat Willem Brakman gebruikte in een van zijn romans.

De lofzang van het plastic zou ik willen zingen, zei ik tegen mijn collega van het vakblad Kunststof en Rubber want ik vind het, hoewel het de schijn tegen heeft, een mooi product. Precies honderd jaar geleden is het dat Leo Baekeland, een Amerikaan van Belgische komaf, het eerste volledig synthetische plastic uitvond, het bakeliet, en daarmee ons leven aangenamer maakte, via radio’s en telefoons. En vuiler.

Natuurlijk, zo gaf de bestuursvoorzitter van Dow toe tegenover de minister-president, kost het ’kraken’ van het oliederivaat nafta een heleboel energie en wordt er veel CO2 uitgestoten, want er moet verhit en gekoeld worden, en soms ’gefakkeld’, maar daar staat tegenover dat kunststof via de eindproducten heel veel bijdraagt aan klimaatbeheersing – het heeft auto’s veel lichter gemaakt en huizen geïsoleerd – zoveel zelfs dat je kan zeggen dat de chemie-industrie klimaatneutraal opereert. Een uitdagende bewering, die in ieder geval ook aangaf hoe belastend het vervaardigingsproces nog is – in heel Zeeland is alleen Dow verantwoordelijk voor een kwart van de CO2-uitstoot.

En dan spreken we nog niet over de veiligheid. Zo’n chemieterrein is een streng beveiligd, maar toch kolossaal proces van het mengen en scheiden van soms levensgevaarlijke stoffen en gassen. Ik dacht aan het gesprekje van de premier met een medewerkster van de controlekamer. Ze wees op haar scherm. „Hier is alles nog netjes grijs”, zei ze. „Als iets niet goed is, komt er een groen vlakje of een oranje vlakje”, De rest verstond ik niet, totdat ze zei: „En dan houdt hij het klepje dicht.”

We zijn in goede handen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden