Basisscholen

Een vierdaagse schoolweek? Basisscholen willen flexibeler kunnen omgaan met onderwijstijd

Koning Willem-Alexander bij Openbare Basisschool Aldoende in oktober. Beeld ANP

Schooldirecteuren roepen minister Slob op om hun meer vrijheid te geven om leerlingen te bedienen.

Zo’n 80 procent van de basisschooldirecteuren wil flexibeler kunnen omgaan met onderwijstijd. Zij willen bijvoorbeeld afwijken van de vakanties en van de vijfdaagse schoolweek om het onderwijs beter op individuele leerlingen af te stemmen.

Dat is niet alleen in het belang van ouders, maar vooral goed voor leerlingen, zegt voorzitter Petra van Haren van de Algemene Vereniging Schoolleiders (AVS). De vereniging hield een peiling onder 616 directeuren. Volgens de wet geldt voor basisschoolleerlingen een minimale onderwijstijd van 7520 uur in acht jaar, een verplichte vijfdaagse schoolweek en vaste vakanties. Dat is niet meer van deze tijd, vindt de AVS, die ook het aantal verplichte uren ter discussie wil stellen. “Sommige leerlingen hebben meer of minder les nodig dan anderen. Daar moeten we beter op kunnen anticiperen.”

Minister Slob voelt er niet voor

Minister Arie Slob (basis- en voortgezet onderwijs) houdt de boot voorlopig af. Eerder dit jaar zette hij een punt achter een experiment waarbij elf basisscholen sinds 2011 hun lessen flexibel in mochten delen. Die proef was bedoeld om te kijken of de wet kon worden aangepast, maar leverde geen heldere positieve resultaten op. Drie deelnemende scholen kampten volgens de onderwijsinspectie met ‘ernstige kwaliteitsproblemen’ en twee scholen trokken zich voortijdig terug uit het experiment.

Dat laat volgens de inspectie zien dat er ‘flinke risico’s’ komen kijken bij de flexibilisering van onderwijstijd.  Slob wil daarom de regels rondom onderwijstijden voorlopig niet aanpassen, ook al is een meerderheid in de Tweede Kamer het niet met de minister eens. Wel gaat Slob in gesprek met betrokkenen om te onderzoeken ‘hoe hij eraan kan bijdragen dat scholen meer regie voelen en nemen’. De minister was gisteren niet bereikbaar voor commentaar .

De vereniging van schoolleiders vindt de beëindiging van het experiment een ‘heel ernstige’ zaak. De politiek moet juist naar kansen zoeken in plaats van de boel stil te leggen, zegt voorzitter Van Haren.  Zo kan je denken aan een vierdaagse schoolweek, ook als maatregel tegen het lerarentekort, of aan verschillende begintijden voor leerlingen in verschillende leeftijdsgroepen. Vooral het speciaal onderwijs heeft volgens Van Haren baat bij flexibilisering. Daar zitten kinderen die therapie en extra zorg krijgen. “Het is nu heel ingewikkeld en bureaucratisch om dat goed te plannen.”

Vijftig weken geopend

Volgens Rosanne Maters, directeur van De School in Zandvoort, zijn flexibele onderwijstijden niet alleen goed voor de leerlingen, maar ook voor de emancipatie en kansengelijkheid. Haar school deed mee aan het experiment en draait naar volle tevredenheid, zegt Maters. “Wij zijn vijftig weken per jaar geopend, vijf dagen per week van acht uur ’s ochtends tot zes uur ’s avonds. Aan de hand van thema’s maken we iedere tien weken een leerplan voor de groep en een persoonlijk plan voor iedere leerling. Per tien weken plannen we ook de tijden met de ouders en leerlingen: gaat een kind op vakantie? Hoe lang zijn de dagen?”

Door de dag heen fluctueert zodoende de aanwezigheid van leerlingen. Om toch voor enige cohesie te zorgen, hanteert de school ‘bloktijden’: tussen 10.00 en 12.00 uur en 14.00 en 16.00 uur mag er niemand in- en uitlopen.

Vakantie in het laagseizoen

“Ons motto is: ongelijk onderwijs voor gelijke kansen”, zegt Maters. “Dit is de manier om passend en inclusief onderwijs te bieden.”  Ouders vinden het systeem volgens haar prettig. Zij kunnen werk en gezin beter combineren. Fulltime werkende vaders halen vaker hun kinderen op, en ouders kunnen in het laagseizoen op vakantie.

De PO-Raad, de belangenorganisatie van basisscholen, is ook voorstander van een wetswijziging, ook voor andere scholen. “Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat veel kinderen in de zomervakantie terugzakken in leesniveau, de bekende zomerdip”, zegt een woordvoerder. “Door de vakanties gelijkmatiger te verdelen over het schooljaar kan dit effect worden teruggedrongen. Scholen moeten in overleg met ouders en de medezeggenschapsraad voor flexibele schooltijden kunnen kiezen.”

Lees ook:

Meer flexibele krachten in het onderwijs door ‘angst en verplichtingen’

In het basisonderwijs werkt 16 procent van het personeel op flexbasis, in het voortgezet onderwijs 17. De AOb vindt dat te veel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden