Een verkeerslicht wijst de padden de weg

Honderden vrijwilligers helpen in het voorjaar de padden met oversteken. Maar met een 'verkeerslicht' lijken ze ook best veilig.

Altijd is gedacht dat kunstlicht amfibieën aantrekt, maar uit nieuw onderzoek blijkt dat padden tijdens de voorjaarstrek het licht van lantaarnpalen juist mijden. De amfibieën hebben een donkere route nodig om het water te bereiken waar ze hun eieren in afzetten. Zodra ze in het licht terechtkomen, staken ze al hun bewegingen. Pas als de verlichting wordt gedoofd, vervolgen de ze hun weg. Met straatverlichting bij drukke wegen kan de activiteit van de padden worden gestuurd en kunnen paddenlevens worden gered.

Van 2012 tot en met 2014 zijn tijdens de paddentrek tests gedaan. Het onderzoek maakt deel uit van 'LichtOpNatuur', een grootschalig project van het Nederlands Instituut voor Ecologie, NIOO-KNAW, dat de effecten van kunstlicht op flora en fauna meet.

"Op sommige plekken in Nederland zijn langs drukke wegen waar padden willen oversteken schermen geplaatst", vertelt medewerker Roy van Grunsven. "Dit is gedaan door onderzoekorganisatie Ravon en hun project Padden.nu. De amfibieën worden opgevangen in emmers die in de grond zijn ingegraven. Vervolgens worden de dieren handmatig overgezet. Voor ons onderzoek hebben wij op drie van die plekken dwarsschermen geplaatst zodat er vakken ontstonden. Boven elk vak hebben we een andere kleur verlichting gehangen: groen, rood, wit, en één vak zonder licht. De kleur in het vak wisselde elke nacht."

In het donkere vak werden dubbel zoveel padden geteld als in de vakken met groen en wit licht. In het rode vak werden ook relatief veel amfibieën gevonden. Veel dieren kunnen de kleur rood - met een lange golflengte - slecht waarnemen.

"Het zijn opvallende resultaten", zegt Van Grunsven. "Van tevoren dachten we dat de dieren vooral op de witte en groene lampen af zouden komen, maar het omgekeerde blijkt waar. Het angstscenario, dat padden aangetrokken worden door lantaarnpalen en vervolgens worden doodgereden, klopt gelukkig niet. Dat we in de zomer bij lampen vaak amfibieën zien, komt waarschijnlijk door de insecten die erop afkomen."

Padden trekken in het donker om zo min mogelijk op te vallen voor roofdieren. Zodra ze in kunstlicht belanden, blijven ze stil zitten. Ze zoeken geen alternatieve, donkere route, blijkt uit het onderzoek, maar vervolgen hun tocht pas als het licht wordt gedoofd.

Met deze nieuwe informatie kunnen maatregelen worden genomen tijdens de paddentrek. "De trek vindt meestal plaats in maart, vlak na zonsondergang, precies op het moment dat de avondspits begint. Nu we weten dat straatverlichting de dieren remt, kunnen paddenlevens worden gered door de verlichting na de avondspits te doven, zodat de dieren oversteken als het minder druk is. We adviseren om paddentunnels in de toekomst op donkere stukken aan te leggen. En als zo'n plek toch verlicht moet worden, dan het best met rood licht."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden