Een veel kleiner paasvuur, maar toch is het feest in Espelo

De steiger rond het paasvuur van Espelo wordt afgebroken. Die is niet meer nodig nu het vuur klein moet blijven. Beeld Herman Engbers

Honderden paasvuren mogen dit weekend niet worden aangestoken, of alleen in flink kleiner dan bedoeld. De droogte gooit roet in het eten: het risico van een natuurbrand is te groot.

Normaal gesproken gaan ze deze dagen hoger en hoger. Stapels hout van soms vijf, tien of zelfs twintig meter hoog. Al maanden zijn de ‘boakebouwers’ op honderden plekken in het oosten en noorden van het land bezig met de voorbereidingen van de paasbrandstapels. Maar deze avond breken de jongens in Espelo de grote steiger alvast af. 

Het is een belangrijke traditie in de vijf buurtschappen in Rijssen-Holten. Al 55 jaar wordt er een paasvurencompetitie gehouden, die landelijk bekendheid heeft. Wie heeft de mooiste en wie heeft de grootste? Vorig jaar was de houtstapel van Dijkerhoek ruim twintig meter hoog en daarmee werd grote rivaal Espelo verslagen. 

Maar dit jaar komt er geen revanche. Mede-organisator Arjan Stevens: “Het was een enorme domper toen we het hoorden. Aan de andere kant zijn we blij dat we wel iets mogen doen.”

Normaal gesproken bestaat de enorme bult snoeiafval en jonge aanwas van de Holterberg uit zo’n vierduizend kuub hout. Nu is dat voor alle paasvuren in de gemeente begrensd tot maximaal vijfhonderd kuub. 

Ook burgemeester Arco Hofland komt even kijken op de akker. Hij begrijpt de teleurstelling, maar prijst ook de veerkracht van de bouwers. Als groot voorstander van de paasvurentraditie nam Hofland het besluit met pijn in zijn hart. “Dat sommige mensen overlast ervaren vanwege de rook, hoe vervelend ook, nemen we voor lief. De paasvuren dragen bij aan een enorm gevoel van gemeenschapszin. Al maanden zijn de jongeren ermee bezig. Ze halen hout uit het bos en leveren zo een bijdrage aan het natuurbeheer. Het hele dorp loopt uit. De jongens bouwen, de vrouwen maken versieringen en de kinderen lopen met lampionnen. Het is een fantastische traditie die zorgt voor verbinding. Maar natuurlijk staat de veiligheid voorop.” 

Oudejaarsvuur Scheveningen

Toen het  oudejaarsvuur op het strand in Scheveningen bijna uit de hand liep vanwege vliegvuur, was dat voor gemeenten met een paasvurentraditie aanleiding om nog eens goed naar hun beleid te kijken. Was het veilig? In een aantal gemeenten werden de regels aangescherpt. Maar de traditie kon doorgaan, was de conclusie. Hofland: “We hebben goede afspraken met de brandweer en we overleggen met de boakebouwers. Zij willen ook geen risico lopen.”

En juist omdat de veiligheid hoog in het vaandel staat, zijn veel paasvuren nu alsnog afgelast. Deze week werd duidelijk hoe droog het in de natuur is. Een paar vonken die overspringen naar een boerderij of bos, en de gevolgen zijn niet te overzien. In onder meer Lochem en Brummen gaan de paasvuren niet door. Elders mogen alleen kleinere vuren worden aangestoken. Dat is trouwens niet voor het eerst. Ook in 2011 en 2013 werden veel paasvuren afgelast vanwege de droogte. 

Naast een paar sixpacks cola en sinas staan wat jongens bij elkaar. Veel wordt er niet gezegd. Jammer is het, maar nu doorwerken en doorgaan. Verderop wordt het veel kleinere paasvuur opgebouwd. Stevens: “De wedstrijd is nu niet wie de grootste heeft, maar wie het origineelste paasvuur weet te maken. En het bijbehorende feest gaat zeker door.”

Eeuwenoude traditie 


Het ontsteken van paasvuren op eerste of tweede paasdag gebeurt al eeuwenlang van Denemarken tot Zwitserland. In Nederland gebeurt dit vooral in het oosten en noorden van het land. De paasvuren ontstonden waarschijnlijk in de tijd van de Germanen. Het vuur stond symbool voor vruchtbaarheid en een nieuw begin. Later kreeg het paasvuur een christelijke invulling als het licht van Pasen en de verrijzenis van Christus. De paasvuurtraditie gaat vaak gepaard met optochten, zang en drank waar de hele gemeenschap op af komt.

Lees ook:

Scheveningers over de vuurregen: ‘Die bouwers zoeken altijd de grens op’

De inwoners van Scheveningen likken hun wonden na het uit de hand gelopen vreugdevuur. ‘Afschaffen hoeft niet, maar kleiner mag wel.’ 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden