Een Van Warmerdam als muzikale theaterstrip

Op het toneel een grote zwarte tafel. Erachter de binnenkant van de voorgevel van het huis met een zeer groot raam.

De daarmee gesuggereerde openheid naar buiten contrasteert heftig met het zwart en de grimmigheid van de binnenkamer, sterker nog, hij is schijn. Wordt de komst van een vieve huisarts met welgevallen gadegeslagen, wanneer deze valt en door honden wordt aangevallen, worden de gordijnen resoluut gesloten. Zonodig urenlang.

Dat is typisch Alex van Warmerdam. Letterlijk tonen hoe mensen zich afsluiten voor de werkelijkheid, natuurlijke emoties en prikkels verdringen om maar niet betrokken te raken. Des te buitensporiger zijn de gevolgen. Dat geldt al evenzeer voor de onderlinge verhoudingen van het gezin in ’Kaatje is verdronken’.

Met een flink harkende en snoeiende tuinman denkt pa Johannes te voorkomen dat vreemde mannen de hitsigheid van dochter Ka kunnen belagen, een plan dat Ka’s hormonen juist wakker maakt en een al even onbedoeld effect heeft op ma Irma’s verwaarloosde erotiek.

Het is al de tweede keer binnen een jaar dat Het Vervolg een Van Warmerdam speelt, een verheugende ontwikkeling bij het beroepstoneel, waar te weinig hedendaagse stukken van eigen bodem als herspeelbaar repertoire worden benaderd. Het kan een nieuwe kijk op het werk bieden.

Regisseur Hans Trentelman heeft voor een vorm gekozen die tussen de klucht en het absurdisme (verhevigd realisme noem ik het liever) van Van Warmerdam in hangt. Het heeft veel weg van een theaterstrip, waar de personages als steeds dezelfde poppetjes met voortdurend verbaasd ronde ogen in het gezicht van de ene in de volgende scène hoppen. Alsof ze zonder het te helpen meegesleept worden door tekstwolkjes.

Het werkt sneller op de lach en glijdt makkelijker naar binnen dan Van Warmerdams eigen droge en veel hoekiger stijl, maar doet intussen wel alle recht aan de bizarre dialogen met hun onverwachte wendingen. Waardoor uitspraken over zoiets als het spraakgebrek van een lief vriendje van Ka heel hard aankomen. Als opzettelijk kwetsende ’waarheden’. Boeiend is de inbreng van het blazerskwartet, die een tegensfeer oproept en de stugge lijven van de personages in een ongewild ritme meetrekt. Actrice Anke van ’t Hof laat dat letterlijk en erg geestig zien door zich, op de maat, aan kop en vooral kont te laten terugtrekken naar bijvoorbeeld een discussie met manlief over hout. Samen met de barse Johannes van Hans van Leipsig is haar tegendraadse moeke Irma prototypisch voor een autoritair ouderpaar, dat elkaars gezag ondermijnt. Terwijl puberende dochter Ka van Saar Vandenberghe pittig vorm krijgt in een mix van provocerend en naïef. En tuinman/blazer/buitenstaander Rob van Gestel guitig om het hoekje zijn kans wacht om een visje te verschalken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden