Een vaargeul voor de grote jongens

De provinciale weg voor olietankers krijgt een opknapbeurt: Nieuwe Waterweg moet ruim een meter dieper

Al anderhalve eeuw is de Nieuwe Waterweg de kaarsrechte levensader tussen Rotterdam en de Noordzee. Nu bij de zeemonding de Tweede Maasvlakte bijna is voltooid, wacht de volgende waterbouwkundige krachttoer. Het Havenbedrijf Rotterdam wil dat de Nieuwe Waterweg en oude havengebieden worden uitgediept en vernieuwd.

Projectleider voor de vergunningsprocedure bij Rijkswaterstaat Fred Wagemaker vergelijkt de Noordzee met een snelweg. "Een schip hoeft maar één afrit af, en het ligt aan de Maasvlakte." Maar om bij havengebieden als de Botlek en de Vondelingenplaat te komen, moeten schepen over de Nieuwe Waterweg, het bevaarbare equivalent van een provinciale weg. Het Havenbedrijf Rotterdam wil die N-weg nu een onderhoudsbeurt geven.

Het belangrijkste onderdeel van het project is de verdieping van de waterweg en de havens van de Botlek en de Vondelingenplaat. De minimale diepte daar is nu nog vijftien meter, dat moet 16,3 worden. Daarmee kan 80 à 90 procent van de zeeschepen de havens van de Botlek bereiken, zegt Wagemaker. Rotterdam is bekend door de unieke diepgang, twintig meter, van de Maasvlakte. Daarmee is die heel geschikt voor 's werelds grootste containerschepen, zoals deze week de MSC Oscar. De Botlek, die in de jaren vijftig werd gegraven, doet in diepte niet onder voor de chemiehavens in Antwerpen.

De bodem van de Nieuwe Waterweg is glooiend en varieert in diepte van vijftien tot negentien meter. Wagemakers vergelijkt het met een duinlandschap. Daarom moeten slechts delen van de bodem afgeschraapt worden. Vorig jaar werd al een onderwaterdam uit de opening van de Botlek verwijderd.

De uitdieping lijkt economisch rendabel, zegt de projectleider, die ook de procedures rond de aanleg van de Maasvlakte 2 coördineert. "Volgens een grove schatting levert een investering van 1 miljard euro ongeveer 5 miljard euro aan baten op. Bij de aanleg van veel wegen is het economisch rendement wel eens minder groot." Het uitbaggeren van de rivier, dat zo'n vier maanden gaat duren, is niet het duurste onderdeel. Als de havens worden verdiept, moeten ook de kadewanden dieper de grond in steken. Volgens de eerste schatting van het Havenbedrijf gaat dat 950 miljoen euro kosten, tegen zo'n 24 miljoen euro voor de uitdieping zelf.

Niet overal is er enthousiasme voor de plannen. Land- en tuinbouworganisaties vrezen zoutindringing. Heesterplantages in Boskoop kunnen last krijgen van verzilting, doordat het zoute water uit de Noordzee verder landinwaarts stroomt. Vanwege de bezwaren van tuinders besloot het Havenbedrijf al om niet te verdiepen tot 17, maar naar 16,3 meter.

Alleen eens in de paar jaar, bij laagwater in de rivieren tijdens hete zomers, zal zoutindringing een probleem zijn, zegt Wagemaker. Rijkswaterstaat heeft het Havenbedrijf gevraagd hoe het verzilting kan voorkomen. De meest futuristische oplossing: een bellenscherm ter hoogte van Hoek van Holland. "Zout water kan niet door de luchtbellen heen. Maar dat kost veel energie en geld."

Realistischer is om water vanuit het Amsterdam-Rijnkanaal bij Gouda de Hollandse IJssel in te pompen. Als Amsterdam een nieuwe zeesluis krijgt, is ook daar extra zoet water nodig, maar Rijkswaterstaat meent dat het kanaal genoeg water levert.

Het Havenbedrijf brengt nu de effecten van de uitdieping in kaart om de vergunningen rond te krijgen; in de zomer moeten de aanvragen ingediend zijn. "Als alles meezit duurt het een half jaar tot ze goedgekeurd zijn", zegt een woordvoerder. "Dan kunnen we in 2016 baggeren."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden