Een uit de hand gelopen spelletje voor volwassenen

Edwin Smulders (29) heeft al jong naam gemaakt als fotograaf. Dat heeft hij niet te danken aan het feit dat hij de zoon van fotograaf Peter Smulders is, maar aan zijn werk voor het roddelblad Weekend. Voor dat blad maakte hij vorige week drie foto's, waar Willem-Alexander en Emily samen op te zien zijn. Dat is een mooie score, want in drie jaar tijd zijn er in totaal maar vijf foto's van hen gemaakt. Toch voelt en noemt hij zich geen paparazzo. “Ik werk ook voor de Avantgarde en het Algemeen Dagblad. Ik ben dus gewoon een nieuwsfotograaf.”

In elk geval valt hij meteen op. Edwin Smulders is een 'snelle' jongen, blonde haardos, twinkelende blauwe ogen. Hij is ook niet iemand die er doekjes om windt. “Nederland heeft geen paparazzi. Daar is ons land veel te klein voor. We doen weliswaar hetzelfde werk, maar op een heel andere manier. Wij zijn heel rustig. De beroemdheden merken vaak niet eens dat er een foto wordt gemaakt. Voor een foto van Emily hoef ik bijvoorbeeld helemaal niet ver te gaan. Achtervolgen is niet nodig, want ik weet waar ik haar kan vinden. Het is een kwestie van steeds meer en steeds betere informatie verzamelen. Ik weet waar ze woont, waar ze werkt en waar ze sport. Het enige wat ik moet doen voor een foto, is voor die deuren gaan posten. Het is een legpuzzel. Steeds kom je een stukje dichter bij de oplossing.”

Hij vindt dan ook dat er geen overeenkomsten zijn tussen de manier waarop Diana werd benaderd en hoe Emily wordt behandeld door fotografen. “Prinses Diana is van een heel andere orde. De foto's van Willem-Alexander en Emily hebben impact in Nederland en België, maar de rest van de wereld is niet geïnteresseerd.” En er is nog een groot verschil volgens Smulders. “Als je hier in Nederland iemand van het koninklijk huis volgt, dan bellen ze de politie en sta je na een paar minuten aan de kant. En voor de politie klaar is met het zogenaamd controleren van je achterlichten, is Willem-Alexander al gevlogen. De beveiliging van leden van het koninklijk huis in Groot-Brittannië is volgens mij in handen van privé-personen, dus ook in dat opzicht is alles anders.”

“En Diana is natuurlijk met niemand te vergelijken. Zij was een geval apart en wist bovendien hoe ze de media moest gebruiken. Een mooier voorbeeld dan de vijftigste verjaardag van Camilla Parker Bowles is er bijna niet. Diana zorgde er toen voor dat zij haar in de krant overschaduwde. Omringd door drie boten vol fotografen poseerde ze uitdagend op haar jet-ski. En dat echt alleen maar met de bedoeling om de volgende dag Camilla in de pers te verslaan.”

Dat de fotografen die Diana achtervolgden dood door schuld ten laste wordt gelegd snapt hij niet. “Het gaat er bij mij niet in dat ze hebben geprobeerd de paparazzi af te schudden. Er was immers al een foto van hen gemaakt. Er was niets geheimzinnigs meer, de exclusiviteit was al weg. Waarom zou je ze dan nog proberen kwijt te raken? Trouwens, vanaf een motor met zulke snelheden foto's maken is onverantwoord en simpelweg niet te doen.”

Smulders moet er zelf niet aan denken met dergelijke hoge snelheden iemand te achtervolgen. “Daar ligt voor mij echt de grens. Ik breng mijzelf en anderen niet in gevaar. Ik heb vaak in de struiken gezeten en geef toe dat ik ooit één keer twee hoog in een dakgoot heb gezeten om een foto te maken, maar die tijd is voorbij. Ik klim voor geen enkele foto in een boom. En als ik dat deed, gaf m'n vader me op staande voet ontslag.”

Wat betreft het nemen van foto's in plaats van hulp te verlenen, is het anders. “Dat had ik ook gedaan. Alleen als de auto in brand zou hebben gestaan en ik had ze er uit kunnen halen, had ik anders gehandeld. Maar in deze situatie had ik niets kunnen doen. Ik ben geen dokter, maar fotograaf. Dus ligt de keus voor de hand. Bovendien was er al een dokter bij die eerste hulp verleende. Maar als ik wel iets had kunnen doen, had ik dat zeker niet nagelaten. Stel je voor: zij had dan geweten dat ik haar leven had gered en ik zou hebben geweten dat ik daar wel iets voor terug had gekregen.” Maar alsof hij zelf schrikt van wat hij zegt: “Tussen denken en iets meemaken zit natuurlijk nog wel een verschil.”

In elk geval blijft hij er bij dat de paparazzi niets te verwijten valt. “De mensen willen het per slot van rekening allemaal wel lezen. En ook niet zomaar iets. Ze willen sensatie. En Diana was natuurlijk een gewild slachtoffer. Ze is niet voor niets de meest gefotografeerde vrouw ooit. Ik ken niemand die beroemder was. En eerlijk gezegd denk ik niet dat er ooit nog zo iemand op zal staan. Ze had alles. Maar dat had de vervelende consequentie dat ze publiek bezit werd.”

Hij beaamt dat haar dood een slag zal betekenen voor de populaire bladen. “De pagina's moeten op een andere manier worden gevuld.” Maar hij denkt niet dat ze de pijlen nu meer gaan richten op de Nederlandse jet-set. “Dat kan echt niet. Ook daar zijn we een te klein land voor. Ik kom Vanessa drie keer in de week tegen. Dan kan ik toch niet voortdurend met haar in de clinch liggen? Nee, ik denk eerder dat prinses Stephanie en Caroline van Monaco iets meer gefotografeerd zullen worden.”

Het is een tijdje stil als hij nadenkt over de vraag of hij wel eens spijt heeft gehad van een foto. “Nee, eigenlijk niet. Maar ik heb wel één keer nagedacht of ik niet te ver was gegaan. Dat was bij de foto's van Linda de Mol en haar baby. Maar er was ook een reden waarom ik die foto door het raam heb gemaakt. Toen Linda in het ziekenhuis lag, heb ik daar samen met een stuk of tien andere fotografen bijna negen dagen onafgebroken gestaan. Elke morgen als haar vriend Sander kwam, zei hij netjes goedemorgen. Ook op vrijdag. Tijdens het gesprek dat toen ontstond, zei hij: 'Wat ga je morgenvroeg doen?' Ik moest foto's maken bij Telekids. Waarop hij zei: 'Dat zou stom van je zijn'. Toen dacht ik meteen: verdorie, al het werk voor niets, want dan wordt ze natuurlijk uit het ziekenhuis ontslagen.”

“Later bleek dat ze net een half uur vóór hem het ziekenhuis had verlaten via een andere uitgang. Hij bracht ons op een dwaalspoor. En deed daar nog een schepje bovenop door, eenmaal bij hun woning in Loenen, te zeggen: 1-0 voor ons. Het werd dus een spelletje. En op een gegeven moment zag ik dat open raam. In de rest van het huis waren de gordijnen dicht, alleen bij dat ene raam niet. Vanaf de openbare weg hadden we er zicht op en tot onze verbazing zat Linda op de bank voor dat raam met de baby heel lief op haar buik. Op dat moment dacht ik niets. Dan maak je gewoon die foto.” Maar wat hij vervolgens zegt valt daar niet mee te rijmen. “Tuurlijk schiet dan even door je hoofd: 1-0 voor jullie? Dan maken we nu gelijk.”

De reacties waren niet van de lucht. Maar Smulders heeft zich dat niet persoonlijk aangetrokken. “Ik bepaal wat ik op de foto zet, maar beslis niet of het door de beugel kan. Ik ben niet te beroerd om toe te geven dat mijn werk een uit de hand gelopen spelletje voor volwassenen is. Maar het is de hoofdredacteur die beslist.” Hummie van der Tonnekreek was dus degene die haar excuses aanbood. “Ook maakte zij de afspraak dat we niet meer in, om en nabij haar huis zouden fotograferen. En dat respecteren we ook.”

Smulders heeft geen problemen met het feit dat hij inbreuk maakt op de privacy van mensen. Helemaal niet als het om de koninklijke familie gaat. “Neem bijvoorbeeld het jaarlijkse uitstapje naar Lech. Dat doen ze al sinds jaar en dag. Iedereen weet dat. Vroeger was het foto-uurtje vaste prik. De fotografen namen hun foto's en verder werd de familie met rust gelaten. Beatrix veranderde dat. Zij schafte het uurtje af met het gevolg dat de fotografen nu enkele dagen blijven en ze achtervolgen om foto's te maken van het skiën. Ik vind dat ze hun achtervolging zelf in de hand hebben gewerkt. Voorheen was er niets geheimzinnigs.”

Toch is hij niet helemaal immuun voor de invloed die hij op het leven van Emily Breemers heeft. “Ik kan me voorstellen dat ze het niet altijd leuk vindt om steeds te worden gefotografeerd. Maar heel erg vindt ze het denk ik ook niet. Ze lacht vaak naar ons. Ze zal ook wel moeten, want voor zover ik het in kan schatten wordt ze de toekomstige koningin en dan weet ze dus dat het er bij hoort. Ze is publiek bezit. En als ze er absoluut niet tegen zou kunnen, dan zou dat betekenen dat ze zich af moet vragen of ze er wel mee verder moet gaan. Ook al is ze smoorverliefd op die jongen. Ze zal haar verdere leven in een glazen kooi doorbrengen.”

Waar hij erg om moet lachen, is de roep om dé kus. “Iedereen lijkt te zijn vergeten dat ik die allang heb gemaakt. In Weekend nummer 27, in 1995 staat ie. Genomen in het Ajax-stadion tijdens een concert van René Froger.” Zijn volgende uitdaging na de foto van vorige week, waarop ze samen zitten te eten, is ze een keer hand in hand op de foto te krijgen. “Dat zegt net weer iets meer, vind ik.”

Hij heeft echter een andere foto in gedachten die hij het allerliefst zou maken. “Ik zou willen dat de Rijksvoorlichtingsdienst belde om alle fotografen bijeen te roepen voor de verlovingsfoto. Nee, die hoef ik helemaal niet exclusief. Ik zou ze gewoon graag verloofd zien.” Emily heeft duidelijk zijn hart gestolen. “Ik vind het een hele mooie meid en nog spontaan ook. Ik zou haar graag als koningin zien. Niet eens om de foto, maar omdat ik 'r toch ook een beetje als mijn kindje zie.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden