Een Trump-Republikein, of een linkse outsider? In Florida strijden twee uitersten om de macht

Ron DeSantis kwam bovendrijven als kandidaat voor de Republikeinen, met steun van president Donald Trump. Aan Democratische zijde won de linkse outsider Andrew Gillum.Beeld AP

De tussentijdse verkiezingen in de VS, dinsdag, zijn extreem gepolariseerd. In swing state Florida strijden een ‘Trump-Republikein’ en een erg linkse Democraat om het gouverneurschap. 

De politieke omwenteling begint voor de deur van Donald Trumps exclusieve club Mar-a-Lago. Althans, dat hopen de Democraten in de kustplaats West Palm Beach. Hier, in de staat Florida, spant het er vaak om tussen Republikeinen en Democraten.

Twee jaar geleden won Donald Trump de presidentsrace, maar de verkiezingen daarvoor kreeg Barack Obama de meeste stemmen. In 2000 moesten rechters bepalen wanneer een gaatje in onduidelijke ponskaarten nu wel of niet een geldige stem was. Uiteindelijk veroverde George W. Bush het Witte Huis dankzij een overwinning met enkele honderden stemmen verschil in Florida.

Politiek slagveld

Het steriele West Palm Beach oogt als een onwaarschijnlijk politiek slagveld. Op de strandwal waar ook Mar-a-Lago staat, genieten rijke Amerikanen in kolossale villa’s van de nul procent inkomstenbelasting in Florida. In het stadscentrum is een mediterraan dorpje nagebouwd waar men bij Italiaans restaurant Bellagio op een plein met witstenen fontein uitkijkt. In het stadhuis zegt de Democratische burgemeester Jeri Muoio dat de inwoners van haar 100.000 inwoners tellende gemeente zich vooral druk maken over de aanwezigheid van enkele tientallen zwervers. “Dat vinden ze geen prettig gezicht.”

Maar ook in deze omgeving heeft de politieke polarisatie toegeslagen. Bij de verkiezingen van dinsdag stemmen kiezers niet alleen voor het Congres in Washington, maar staat ook het gouverneurschap van de meeste staten op het spel (zeg maar de lokale premier). In Florida kwam voor deze race de uiterst rechtse Ron DeSantis bovendrijven als kandidaat voor de Republikeinen, met steun van president Donald Trump. Aan Democratische zijde won de linkse outsider Andrew Gillum. Die kreeg steun van Bernie Sanders, de socialist die Hillary Clinton in 2016 bijna versloeg in de Democratische voorverkiezingen.

Eerste zwarte gouverneur

De Democraten hopen dat een zege van Gillum hen een boost geeft richting de presidentsverkiezingen in 2020. Hij kan de eerste zwarte gouverneur van de staat worden, beschikt als burgemeester van hoofdstad Tallahassee over bestuurservaring, en kan ook nog eens goed debatteren. Met zo iemand in de schijnwerpers van het gouverneursgebouw moet de swing state over twee jaar wel voor een Democratische president stemmen, is de hoop.

Beeld Louman & Friso

Als medestander van Sanders koestert Gillum voor Amerikaanse begrippen wel uiterst linkse standpunten. Het liefst ziet hij bijvoorbeeld een soort nationaal ziekenfonds waar alle Amerikanen gebruik van kunnen maken, een idee dat een stuk verder gaat dan Obamacare, de zorgverzekering die Obama met veel pijn en moeite door het Congres kreeg. Gillums Republikeinse tegenstander kiest weer voor het andere uiterste. Hij weigert iedere dollar uit Washington aan te nemen die in het kader van Obamacare meer mensen een verzekering moet bieden.

Sinds zijn overwinning in de voorverkiezingen probeert Gillum richting het electorale centrum op te schuiven. Zijn running mate Chris King is in veel opzichten een tegenpool: succesvol zakenman, streng gelovig, en blank.

“Ik ben een progressief en belijdend christen. Ik trek veel langs kerken, synagogen en moskeeën, want ik denk dat de Democratische partij de afgelopen jaren te weinig aandacht aan belijdend gelovigen schonk”, legt King uit.

Onconventioneel duo

Aan King is het op deze ochtend de taak het establishment onder de partijachterban voor het onconventionele duo te enthousiasmeren. In de sociëteit van de chique Abacoa-golfclub spreekt hij een overwegend ouder blank publiek toe. Voor 25 dollar kunnen zij een pannenkoek eten om de campagnekas nog wat te spekken.

Daarbij krijgen ze te horen dat het milieu een cruciaal campagnethema is voor de Democraten. Enkele weken eerder heeft de orkaan Michael de kust getroffen, en de populaire toeristische stranden liggen vol met algen, tot ongenoegen van King. “Florida leeft van toerisme, dus we kunnen niet zonder schoon water en duurzame energie. In tegenstelling tot DeSantis praten Gillum en ik met wetenschappers en geloven we in klimaatverandering.”

Belastingverlaging

De Republikeinen hopen juist te profiteren van de aantrekkende economie. De vertrekkende Republikeinse gouverneur Rick Scott verlaagde de belastingen voor bedrijven, en lokte met actief lobbywerk en subsidies ondernemers uit het hele land naar zijn staat. Een stem op Gillum kan het succes in gevaar brengen, zo benadrukt DeSantis tijdens een verkiezingsdebat. “Ik wil niet dat deze staat gebruikt wordt als campagnebastion tegen Trump. Vanwege mijn goede band met hem kan ik juist zaken voor Florida gedaan krijgen.”

Verzuchting

Niet iedereen in Palm Beach is verheugd over de strijd tussen twee ideologisch uitgesproken kandidaten. Gary Hines werkte als directielid van de lokale ondernemersorganisatie goed samen met Scott. Maar nu verzucht hij dat waar Gillum bedrijven zwaarder wil belasten, DeSantis onder het mom van een kleinere overheid af wil van subsidies voor nieuwe bedrijven.

“De afgelopen jaren voerde Florida een verstandig economisch beleid, maar nu voelt de keuze toch als lood om oud ijzer”, zeg Gary Hines.

Lees ook:

Trump maakt zich kwaad om vluchtelingenkaravaan die op de VS afkomt

Een karavaan met vluchtelingen wil vanuit Honduras de VS bereiken. President Trump wordt er steeds bozer over.

China grinnikt om Trumps beschuldiging van verkiezingsmanipulatie

Trump zei vorige maand dat China hem probeert te beschadigen in aanloop naar de tussentijdse verkiezingen van november. China reageerde spottend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden