Een trein onder de bank

Tegenover die onverkoopbare rentenierswoning in Loppersum stond een grote, bijna barokke villa met de naam Bellevue. Waarop hij ooit heeft uitgekeken om zo'n naam te rechtvaardigen kon ik in dit uitgestrekte Groningse landschap niet bedenken. Nu huisvestte hij een paar kantoren, een makelaardij en de plaatselijke VVV, waarvan de vlag aan de gevel wapperde.

Aanwezig waren twee oudere dames. Ik verwonderde me erover dat het VVV op een waterkoude midweekse januaridag open was, maar de dames vonden dat vanzelfsprekend (in ieder geval tot twaalf uur 's middags), al kwam het natuurlijk nogal eens voor dat zich helemaal niemand bij hen meldde.

Ik vroeg of ze in Loppersum woonden en dat was het geval.

Loppersum. Achterop de uitvouwbare regioplattegrond die de vrouwen aan bezoekers verstrekken, stond iets over de geschiedenis van de gemeente, een lange geschiedenis, zeker waar het om het in cultuur brengen van de grond handelde. Al vanaf 600 voor Christus, las ik, werden hoge delen verder opgehoogd om tijdens overstromingen droog te blijven.

'Zo ontstonden de wierden, die in veel dorpen nog goed te herkennen zijn.' 600 voor Christus. Ik verdrong de gedachte dat men in Athene op het punt stond de Acropolis te gaan bouwen.

Ik vroeg hoe het met de angst was.

Ze aarzelden even en haalden hun schouders op. Natuurlijk hadden ze de bevingen gevoeld. 'Ik heb een vriendin die ze allemaal voelt, die voelt ieder deinen van de bodem.' Ze deed met haar handen dat deinen na. Ze spraken niet in data, niet over specifieke bevingen, het was gewoon een continuüm - in een wiebelig en wankel bestaan.

Ik maakte zelf ooit een aardbeving mee in Indonesië, op een eilandje nabij de Straat Sunda, niet ver van die omineuze Krakatau, de vulkaan die in 1883 met zo'n klap explodeerde dat het geluid tot op Sri Lanka te horen was. Het was het meest intense geluid dat ooit op aarde was gehoord.

Bevingsgeluid is ook heel intens.

Bijna meer dan de trilling zelf herinnerde ik me die diepe, bijna innerlijke brom.

'Alsof er een trein onder mijn bank doorreed,' zei een van de vrouwen. Ze onderdrukten misschien hun angst, maar hun huizen droegen de sporen. De aannemer kwam en repareerde de scheuren, bracht een metalen staaf aan in de muur. Betalen hoefden ze hem niet, de rekening ging naar het Rijk.

Gisteren meldde zich in De Volkskrant een emeritus hoogleraar funderingstechniek om te zeggen dat de meeste schade niet door bevingen komt. Oorzaken zijn meestal de slappe, samendrukbare grond, verzakkende palen, vocht, temperatuurverschillen - en trillingen. Trillingen van zware apparaten, van weg- en spoorverkeer. 'Vooropgesteld moet worden dat de mens een zeer gevoelige trillingsopnemer is.'

In Loppersum zullen ze zijn bijdrage met stijgende woede hebben gelezen. Een van de dames noemde twee huizen bij haar in de Lagestraat die gestut moesten worden. Ik ging er kijken. Inderdaad. En al was het nog geen L'Aquila, de aarde loerde, en wachtte.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden